ચક્રવાત અક્વાન વહેલી સવારે દક્ષિણ ઓડિશા અને ઉત્તર આંધ્ર પ્રદેશમાં લેન્ડફોલ થયો. 80-90 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ફૂંકાતા પવનથી જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે.
'અકવાન' નામની રસપ્રદ કહાની
'અકવાન' નામ ઈરાન દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યું હતું. બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્ર સહિત ઉત્તરી હિંદ મહાસાગરમાં ચક્રવાતોના નામ એક પ્રાદેશિક પ્રણાલી હેઠળ નક્કી કરવામાં આવે છે જેમાં વિશ્વ હવામાન સંગઠન અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના એશિયા-પેસિફિક સંગઠન સાથે જોડાયેલા દેશોનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રણાલી હેઠળ, દેશો અગાઉથી નામો સબમિટ કરે છે, અને તે નામોની સૂચિ સંકલિત કરવામાં આવે છે. જ્યારે ચક્રવાત નિર્ધારિત માપદંડોને પૂર્ણ કરે છે, ત્યારે સૂચિમાં આગળનું નામ વપરાય છે. તેથી, ચક્રવાતોનું નામ તે દેશ પર આધારિત રાખવામાં આવતું નથી જ્યાં તેઓ આગળ ભૂમિ પર પડે છે.
'અકવાન' કોણ હતો?
'અકવાન' અક્વાન-એ-દિવ નામના પાત્ર સાથે સંકળાયેલું છે. જે કવિ ફરદોસી દ્વારા લખાયેલ પર્શિયન મહાકાવ્ય શાહનામેહમાં દેખાય છે. શાહનામેહને ઈરાની સાહિત્ય અને સાંસ્કૃતિક સ્મૃતિના મુખ્ય કાર્યોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. વાર્તામાં, અક્વાન કોઈ સામાન્ય વિરોધી નથી. તે એક કપટી અને શક્તિશાળી રાક્ષસ છે. તે પોતાનું સ્વરૂપ બદલી શકે છે અને ઘણા સ્વરૂપોમાં દેખાય છે, લોકોને મૂંઝવણમાં મૂકે છે. વાર્તામાં, તે જંગલી ગધેડાનું રૂપ પણ ધારણ કરે છે. તેના ઘણા સ્વરૂપો તેને ઓળખવાનું મુશ્કેલ બનાવે છે. અક્વાનની વાર્તાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ શાહનામેહના સૌથી પ્રખ્યાત વીર પાત્રોમાંના એક, યોદ્ધા રુસ્તમ સાથેનો તેનો મુકાબલો છે. તેની વાર્તાઓનો વારંવાર હિંમત, ધીરજ અને બુદ્ધિમત્તાની કસોટી થાય છે. અક્વાન સાથેનો તેનો સંઘર્ષ પણ ફક્ત શક્તિનો મુકાબલો નથી; તેમાં ચાલાકી અને યોગ્ય સમયે યોગ્ય નિર્ણયો લેવાનો સમાવેશ થાય છે.
રુસ્તમ અને 'અકવાન'નું અનોખું યુદ્ધ
કથા એવી છે કે રુસ્તમે એક વાર અકવાનને પકડવાનો પ્રયાસ કર્યો. અકવાન વારંવાર વેશપલટો કરીને ભાગી ગયો. એક દિવસ થાકીને રુસ્તમ સૂઈ ગયો. અકવાન આ તકની રાહ જોઈ રહ્યો હતો. તેણે તેની આસપાસ જમીન કાપી અને તેને જમીન સાથે આકાશમાં ઉંચકી લીધો. પછી તેણે રુસ્તમને પૂછ્યું કે તેને પર્વત ઉપર ફેંકી દેવો કે સમુદ્રમાં. આ પ્રશ્ન સીધો લાગે છે, પરંતુ અકવાનની યુક્તિ તેમાં રહેલી છે. તે રુસ્તમની ઇચ્છા વિરુદ્ધ કાર્ય કરે છે. રુસ્તમ આ સમજે છે. તે વિચારે છે કે જો તે સમુદ્રમાં ફેંકી દેવા માંગે છે, તો અકવાન તેને પર્વત ઉપર ફેંકી દેશે. તેથી તે આગ્રહ રાખે છે કે તેને પર્વત ઉપર ફેંકી દેવામાં આવે. અકવાન, તેની ઇચ્છા વિરુદ્ધ, તેને સમુદ્રમાં ફેંકી દે છે. રુસ્તમ પાણીમાંથી બહાર નીકળવામાં સફળ થાય છે. પછી તે અકવાનનો સામનો કરે છે અને અંતે તેને હરાવે છે. જ્ઞાનકોશ ઈરાનિકા આ વાર્તાનું વિગતવાર વર્ણન આપે છે. તેમાં રુસ્તમનો સમુદ્રમાંથી બહાર નીકળવાનો, તેના ઘોડા રક્ષને શોધવાનો અને પછી અકવાનને હરાવવાનો ઉલ્લેખ છે.
નામનો અર્થ શું ?
'અકવાન' નામ ઘણીવાર રાક્ષસ અથવા દુષ્ટ શક્તિ સાથે સંકળાયેલું છે. જો કે, તેનો અર્થ ફક્ત એક જ સરળ અનુવાદ સુધી મર્યાદિત રાખવો ખોટો હશે. ઉપલબ્ધ અર્થઘટન તેને અક્વાન-એ-દીવની પર્શિયન દંતકથા સાથે જોડે છે. કેટલીક ભાષાકીય ચર્ચાઓ આ નામને દુષ્ટ વિચારો અથવા દુષ્ટ મન સાથે પણ જોડે છે. જો કે, નામકરણ સૂચિમાં સૂચિબદ્ધ અક્વાનનો કોઈ સત્તાવાર અર્થ નથી. નામનું પ્રાથમિક કાર્ય ચક્રવાતને ઓળખવાનું છે. તેથી, એ કહેવું વધુ સચોટ રહેશે કે અક્વાન નામનો પર્શિયન પૌરાણિક કથાઓમાંથી રાક્ષસ સાથે સાંસ્કૃતિક સંબંધ છે, જ્યારે તોફાનને નામ આપવાની પ્રક્રિયા સૂચિના ક્રમ પર આધારિત છે.
ચક્રવાતના નામ શા માટે રાખવામાં આવે ?
ચક્રવાતના નામ આપવાનું મુખ્ય કારણ વાતચીતને સરળ બનાવવાનું છે. ટૂંકું અને યાદગાર નામ ઉપયોગી છે જેથી હવામાન વિભાગ, વહીવટ, મીડિયા, માછીમારો અને સામાન્ય લોકો એક જ તોફાન વિશે વાત કરી શકે. નામ ફક્ત તારીખ, અક્ષાંશ અને રેખાંશ પ્રદાન કરવા કરતાં વધુ ઝડપથી તોફાનને ઓળખવામાં મદદ કરી શકે છે. નામ રાખવાથી ચેતવણી અને બચાવ માહિતીની વહેંચણી પણ સરળ બને છે. જો કોઈ વિસ્તારમાં અલગ અલગ હવામાન પ્રણાલીઓ સક્રિય હોય, તો દરેક પ્રણાલી માટે અલગ નામ મૂંઝવણ ઘટાડી શકે છે. આ નામકરણ ફક્ત પ્રતીકાત્મક નથી; તે વ્યવસ્થિત રીતે માહિતી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ SCO સમિટમાં પાકિસ્તાની મંત્રીને આમંત્રણ મુદ્દે વિવાદ, વિદેશ મંત્રાલયે આપ્યો જડબાતોડ જવાબ
