શુક્રવારે મોડી રાત્રે (ભારતીય સમય મુજબ) અલાસ્કામાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ મળ્યા હતા. યુક્રેન યુદ્ધ પરની આ બેઠક લગભગ 3 કલાક ચાલી હતી. 2022માં યુદ્ધ શરૂ થયા પછી પુતિનની આ પહેલી અમેરિકા મુલાકાત હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત અદાલત (ICC) એ યુક્રેનમાં યુદ્ધ ગુનાઓ માટે રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વિરુદ્ધ ધરપકડ વોરંટ જાહેર કર્યું છે. પ્રશ્ન એ છે કે શું યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ વોરંટના આધારે પુતિનની ધરપકડ કરાવી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે બંને નેતાઓ અલાસ્કામાં મળવા જઈ રહ્યા છે?
પુતિન વિરુદ્ધ ધરપકડ વોરંટ જાહેર
17 માર્ચ, 2023ના રોજ, ICC એટલે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલતે યુક્રેનમાં યુદ્ધ ગુનાઓ માટે રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિન વિરુદ્ધ આંતરરાષ્ટ્રીય ધરપકડ વોરંટ જાહેર કર્યું છે. એવો આરોપ છે કે રશિયાએ યુક્રેનના કબજા હેઠળના વિસ્તારોમાંથી ગેરકાયદેસર રીતે બાળકોને દેશનિકાલ કર્યા અને તેમને રશિયામાં સ્થાનાંતરિત કર્યા, જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ યુદ્ધ અપરાધ માનવામાં આવે છે.
પુતિનની ધરપકડ કોણ કરી શકે છે
આ વોરંટ પછી પુતિનની આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી પર ઘણા નિયંત્રણો લાગાવવામાં આવ્યા છે કારણ કે ICC ના 124 સભ્ય દેશોને તેમની ધરપકડ કરવાનો અધિકાર છે. એટલે કે, ICC વોરંટ લાગુ કરવાની કાનૂની જવાબદારી ફક્ત તે દેશો પર છે જે તેના સભ્ય છે. રોમ સંધિ અનુસાર, કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ ત્યારે જ થઈ શકે છે જ્યારે તે ICC ના સભ્ય દેશની સરહદમાં પ્રવેશ કરે.
શું ટ્રમ્પ પુતિનની ધરપકડ કરાવી શકે છે?
અમેરિકા ICCનું સભ્ય નથી, જેનો અર્થ એ છે કે અમેરિકા ICC વોરંટના આધારે પુતિનની કાયદેસર ધરપકડ કરી શકતું નથી. તેથી, ICC દ્વારા પુતિન વિરુદ્ધ ધરપકડ વોરંટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હોવા છતાં, ટ્રમ્પ તેમની ધરપકડ કરાવી શકતા નથી. જો આપણે અલાસ્કાના ભૌગોલિક સ્થાન વિશે વાત કરીએ, તો રશિયાના લશ્કરી મથકથી તેનું અંતર ફક્ત 88 કિલોમીટર છે.