દુનિયાની બે સૌથી મોટી શક્તિઓ અમેરિકા અને ચીન આમને-સામને છે. એક તરફ અમેરિકા વૈશ્વિક મંચોથી પાછળ હટતું દેખાઈ રહ્યું છે, તો બીજી તરફ ચીન ઝડપથી પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે. આ બદલાતું શક્તિ સંતુલન માત્ર રાજકારણ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તેની અસર સીધી તમારી જેબ પર પણ પડવાની છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આ ટક્કરમાં સોનું અને ચાંદી ક્યાં ટકશે અને 2050 સુધી તેમના ભાવ કેટલા ઊંચા જઈ શકે છે?

બદલતી વૈશ્વિક રાજનીતિની અસર

છેલ્લા કેટલાક સમયથી અમેરિકા સંયુક્ત રાષ્ટ્રની અનેક એજન્સીઓ અને બહુપક્ષીય સંસ્થાઓથી દૂર થતું જઈ રહ્યું છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં અમેરિકાએ 66 વૈશ્વિક સંગઠનોમાંથી બહાર નીકળવાની જાહેરાત કરી હતી. બીજી તરફ, ચીને આ ખાલી જગ્યા ભરવા માટે પોતાની કોશિશો તેજ કરી છે. જાન્યુઆરીના અંતમાં બેઇજિંગમાં રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કેનેડા, ફિનલેન્ડ અને બ્રિટનના નેતાઓનું સ્વાગત કર્યું અને નવી વૈશ્વિક વ્યવસ્થાની વાત કરી. આ બદલાતા સંતુલનને કારણે રોકાણકારો સુરક્ષિત વિકલ્પો તરફ વળવા મજબૂર બન્યા છે.

સુરક્ષિત રોકાણની પ્રથમ પસંદગી: સોનું

જ્યારે પણ દુનિયામાં અનિશ્ચિતતા વધે છે, ત્યારે સોનાને સૌથી વિશ્વસનીય રોકાણ માનવામાં આવે છે. મોંઘવારી, યુદ્ધ, કરન્સી સંકટ કે આર્થિક મંદી, દરેક પરિસ્થિતિમાં સોનાએ પોતાની કિંમત જાળવી રાખી છે. એ જ કારણ છે કે ભારત, ચીન અને રશિયા જેવા દેશોની સેન્ટ્રલ બેંકો સતત પોતાના ગોલ્ડ રિઝર્વ વધારી રહી છે. ડોલરની સ્થિતિ નબળી પડે ત્યારે પણ સોનાની ચમક વધુ તેજ બને છે.

ચાંદીની વધતી મહત્તા

સોનાની તુલનામાં ચાંદીને લાંબા સમયથી સસ્તો વિકલ્પ માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. ચાંદીનો ઉપયોગ હવે ફક્ત દાગીનાં પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ સોલર પેનલ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં પણ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ઔદ્યોગિક માગ વધવા અને સપ્લાય મર્યાદિત હોવાને કારણે આગામી વર્ષોમાં ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવવાની શક્યતા છે.

2050 સુધી કેટલા થઈ શકે છે ભાવ?

અંદાજ મુજબ, 2050 સુધીમાં ભારતમાં 24 કેરેટ સોનાની કિંમત પ્રતિ 10 ગ્રામ લગભગ 14થી 15 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે, જો સરેરાશ 10 ટકા વાર્ષિક વૃદ્ધિ રહે. કેટલાક અંદાજ તો તેને 40 લાખ રૂપિયા સુધી પણ લઈ જાય છે, જો લાંબા ગાળામાં તેજી વધુ રહી તો. ચાંદીની વાત કરીએ તો, તેની કિંમત પ્રતિ કિલો 3 કરોડથી 5 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

આટલી તેજી પાછળ શું કારણ છે?

સોનું અને ચાંદી મોંઘાં થવા પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર છે. સૌથી મોટું કારણ વૈશ્વિક મહંગાઈ અને ડોલરની અનિશ્ચિત સ્થિતિ છે. ઉપરાંત ખનન (માઇનિંગ)ની ગતિ ધીમી છે, જ્યારે માગ સતત વધી રહી છે. સેન્ટ્રલ બેંકોની નીતિઓ પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે, કારણ કે તેઓ કાગળી કરન્સીની જગ્યાએ કિંમતી ધાતુઓ પર વધુ વિશ્વાસ મૂકતી જઈ રહી છે.