પીએમ મોદી 33 વર્ષ પહેલાં બનેલા દેશની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે. પરંતુ ભારત સાથે તેનો સંબંધ 100 વર્ષથી વધુ જૂનો છે.
100 વર્ષ જુના સંબંધોની ચર્ચા
બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી, ચેકોસ્લોવાકિયા એક સંઘીય દેશ હતો, જેમાં ચેક અને સ્લોવાક બંને સમુદાયોનો સમાવેશ થતો હતો. 1989માં વેલ્વેટ ક્રાંતિ પછી લોકશાહી આવી. તેનાથી આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય તફાવતોમાં વધારો થયો. અંતે, 1 જાન્યુઆરી, 1993ના રોજ, ચેકોસ્લોવાકિયા બે દેશોમાં વિભાજીત થયું. ચેક રિપબ્લિક અને સ્લોવાકિયા. ભારતીય દૂતાવાસ મુજબ બંને દેશો 100 વર્ષ જૂના સંબંધો ધરાવે છે.
1921માં સ્થાપિત થયો હતો સંબંધ
ભારત અને ચેકોસ્લોવાકિયા વચ્ચે ઔપચારિક સંબંધો 1921માં સ્થાપિત થયા હતા. ચેકોસ્લોવાકિયાએ મુંબઈમાં પોતાનું પહેલું કોન્સ્યુલેટ ખોલ્યું. નોંધપાત્ર રીતે, તેના પ્રથમ સત્તાવાર પ્રતિનિધિ ડૉ. ઓટાકર પેર્ટોલ્ડ હતા. જે ભારતીય ભાષા અને સંસ્કૃતિમાં ઊંડો રસ ધરાવતા ભારતીય વિજ્ઞાની હતા. 1921માં રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે ત્યાં મુલાકાત લીધી હતી. 1930માં, ચેક કંપની બાટાએ કલકત્તામાં એક ફેક્ટરી સ્થાપી હતી.
બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો સ્થપાયા
ભારતની સ્વતંત્રતા પછી 1947માં બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો સૌપ્રથમ સ્થાપિત થયા હતા. સ્વતંત્રતા પછી ભારતને માન્યતા આપનારા પ્રથમ દેશોમાં ચેકોસ્લોવાકિયા એક હતું. 1957 માં બંને દેશો વચ્ચે વ્યાપક વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. ભારતના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિઓ, ડૉ. એસ. રાધાકૃષ્ણન, 1965 માં ચેકોસ્લોવાકિયા, 1983 માં જ્ઞાની ઝૈલ સિંહ અને 1988 માં આર. વેંકટરામન, મુલાકાત લીધી હતી. 1955 માં જવાહરલાલ નેહરુ અને 1972 માં તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીએ ત્યાં પ્રથમ મુલાકાત લીધી હતી.
ટાટા મોટર્સનો મોટો પ્લાન્ટ
1993 માં સ્લોવાકિયા એક દેશ બન્યો ત્યારથી, બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો ઝડપથી વિકસ્યા છે. ટાટા મોટર્સનો અહીં એક મોટો પ્લાન્ટ પણ છે, જ્યાં જગુઆર અને લેન્ડ રોવર વાહનોનું ઉત્પાદન થાય છે. તેને ભારતના સૌથી મોટા વિદેશી ઔદ્યોગિક રોકાણોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ 2025 માં પ્લાન્ટની મુલાકાત લીધી હતી. તાજેતરના વર્ષોમાં બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર પણ ઝડપથી વધ્યો છે. 2024માં બંને દેશો વચ્ચેનો કુલ વેપાર પહેલીવાર 1 અબજ યુરોને વટાવી ગયો હતો.
સ્લોવાકમાં ઉપનિષદોનું ભાષાંતર
સ્લોવાકિયામાં ભારતની સાંસ્કૃતિક હાજરીમાં પણ સતત વધારો થયો છે. ભારતીય દૂતાવાસ નિયમિતપણે યોગ અને આયુર્વેદ સત્રોનું આયોજન કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસના કાર્યક્રમોમાં મોટી સંખ્યામાં સ્થાનિક લોકો ભાગ લે છે. ભારતીય ભોજન, બોલીવુડ અને યોગમાં રસ બંને દેશો વચ્ચે વધતા લોકોના સંબંધોના સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે. ભારતની સાંસ્કૃતિક પહોંચનું એક રસપ્રદ ઉદાહરણ સંસ્કૃતમાંથી સ્લોવાકમાં ઉપનિષદોનું ભાષાંતર છે. આ પહેલું હતું અને ભારત-સ્લોવાક સાંસ્કૃતિક સંબંધોમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ માનવામાં આવતું હતું.
આ પણ વાંચોઃ પુરુષો અને મહિલાઓમાંથી કોને લાગે છે વધારે ગરમી? જાણો વૈજ્ઞાનિક કારણો
