અમેરિકામાં, વ્હાઇટ હાઉસની સામે સ્થિત લાફાયેટ સ્ક્વેર અને નેશનલ મોલ, સૌથી મોટા વિરોધ સ્થળોમાંનો એક છે.
સત્તાવાર વિરોધ સ્થળોની યાદી
દિલ્હીનું ઐતિહાસિક જંતર-મંતર હવે વિરોધીઓ માટે સત્તાવાર સ્થળ નથી. એક મોટા સરકારી આદેશ હેઠળ, જંતર-મંતરને સત્તાવાર વિરોધ સ્થળોની યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યું છે. રાજકીય પક્ષો અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો દ્વારા તાજેતરમાં થયેલા મોટા વિરોધ પ્રદર્શનોને પગલે, સુરક્ષા અને વહીવટી કારણોસર સ્થળ ખાલી કરાવવામાં આવ્યું હતું. આ પછી, બુરારી અને રામલીલા મેદાન જેવા નવા સ્થળો વિરોધ પ્રદર્શન માટે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
અમેરિકાનું જંતર-મંતર
વિશ્વના સૌથી જૂના લોકશાહી અમેરિકામાં, ભારતમાં જંતર-મંતરની જેમ, પ્રદર્શનો માટે કાયદેસર રીતે નિયુક્ત સ્થળો છે. વોશિંગ્ટન, ડીસીમાં નેશનલ મોલ અને લાફાયેટ સ્ક્વેર, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ નિવાસસ્થાન, વ્હાઇટ હાઉસની સામે સ્થિત છે. ત્યાં નાગરિક અધિકારોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જેથી જનતાનો અવાજ સીધા અને તાત્કાલિક સત્તામાં રહેલા લોકો સુધી પહોંચાડી શકાય.
ન્યૂ યોર્કનો યુનિયન સ્ક્વેર અને તેના નિયમો
વોશિંગ્ટન, ડીસી ઉપરાંત, અમેરિકાના સૌથી મોટા શહેર, ન્યુ યોર્કમાં યુનિયન સ્ક્વેરને પણ વિરોધ પ્રદર્શનોનું મુખ્ય કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. યુએસ કાયદા અને બંધારણ હેઠળ, નાગરિકોને શાંતિપૂર્ણ રીતે ભેગા થવા અને તેમના વિચારો વ્યક્ત કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે. જો કે, યુએસ વહીવટીતંત્ર સુરક્ષા જાળવવા માટે પ્રદર્શનોના સમય અને લાઉડસ્પીકરના ઉપયોગ અંગે કડક નિયમો લાદે છે. આ સ્થળોએ પ્રદર્શનો યોજતી કોઈપણ સંસ્થાએ પહેલા સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અથવા પોલીસ પાસેથી પરવાનગી લેવી આવશ્યક છે.
લંડનમાં હાઇડ પાર્ક
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની જેમ, યુકેના લંડનમાં હાઇડ પાર્કમાં સ્પીકર્સ કોર્નર, લોકશાહી વિરોધ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. વર્ષોથી, લોકો ભય કે પ્રતિબંધ વિના કોઈપણ વિષય પર બોલી શક્યા છે અને સરકારી નીતિઓની ખુલ્લેઆમ ટીકા કરી શક્યા છે. વધુમાં, બ્રિટિશ સંસદની સામે આવેલ સંસદ સ્ક્વેર, મુખ્ય રાજકીય વિરોધ પ્રદર્શનોનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. ફ્રાન્સની રાજધાની પેરિસમાં આવેલ પ્લેસ ડે લા બેસ્ટિલને એક મુખ્ય જંતર-મંતર પણ માનવામાં આવે છે, જ્યાં કામદારો અને વિદ્યાર્થીઓ ઘણીવાર તેમની માંગણીઓ વ્યક્ત કરવા માટે ભેગા થાય છે.
શું કહે છે આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો અને લોકશાહી અધિકારો ?
વિશ્વભરના માનવાધિકાર નિષ્ણાતો માને છે કે કોઈપણ લોકશાહી માટે એક નિયુક્ત અને કેન્દ્રીય વિરોધ સ્થળ આવશ્યક છે. લોકશાહીની સાચી સુંદરતા નાગરિકોને સરકારની સૌથી નજીકથી પોતાનો અસંમતિ વ્યક્ત કરવાની તક આપવામાં રહેલી છે. દિલ્હીમાં જંતર-મંતરને દૂર કરવાના નિર્ણયથી ભારતમાં કાનૂની ચર્ચા પણ શરૂ થઈ છે, અને આ મામલો કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો છે.
આ પણ વાંચોઃ SIR પર અમેરિકી સાંસદના નિવેદન પર ભડક્યું ભારત, MEAએ કહ્યુ, 'અમારી લોકશાહીમાં દખલગીરી બંધ કરો!'