જ્વાળામુખીમાંથી નીકળતા લાવાએ આકાશને લાલ ચમકથી પ્રકાશિત કરે છે અને અને આ ઘટના ફરી ખતરનાક બની શકે છે.

પૃથ્વીની અંદર મેગ્મા કેટલો ગરમ ?

જ્વાળામુખીમાંથી ફાટતા પહેલા પૃથ્વીની સપાટી નીચે જે પીગળેલા ખડક હોય છે તેને મેગ્મા કહેવામાં આવે છે. USGS, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જીઓલોજિકલ સર્વે અનુસાર, ભૂગર્ભમાં મેગ્માનું તાપમાન સામાન્ય રીતે 800 થી 1,200 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી હોય છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, જ્યારે તે વધુ ઊંડાણમાંથી ઉપર આવે છે ત્યારે તે 1,500 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. જ્વાળામુખી ફાટ્યા પછી જ્યારે આ મેગ્મા પૃથ્વીની સપાટી પર પહોંચે છે, ત્યારે તેને લાવા કહેવામાં આવે છે.

લાવાના તાપમાન બદલાય 

લાવાનું તાપમાન તેની રાસાયણિક રચના પર આધાર રાખે છે. હવાઈ અને આઇસલેન્ડ જેવા સ્થળોએ સામાન્ય રીતે જોવા મળતો બેસાલ્ટિક લાવા સૌથી ગરમ માનવામાં આવે છે, જે 1,100 થી 1,250 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સુધી પહોંચે છે. તેની તુલનામાં, એન્ડેસિટિક લાવા થોડો ગરમ હોય છે, જે 800 થી 1,000 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીનો હોય છે. સૌથી ગરમ લાવાને રાયોલિટિક લાવા માનવામાં આવે છે, જેમાં તાપમાન 700 થી 900 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી હોય છે, જોકે તે તેની જાડાઈને કારણે ધીમે ધીમે વહે છે.

અત્યાર સુધીનો સૌથી ગરમ લાવા ક્યાં ?

કોંગો પ્રજાસત્તાકના ન્યારાગોન્ગો જ્વાળામુખીમાંથી વિશ્વમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી ગરમ લાવા ફાટ્યો હતો, જેનું તાપમાન 1,320 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચ્યું હતું. આટલા ઊંચા તાપમાને, લાવા અત્યંત પાતળો અને ઝડપથી વહેતો થઈ જાય છે, જે આસપાસના વિસ્તારમાં ઝડપથી ફેલાય છે, જેનાથી બચવા માટે થોડો સમય બચે છે. આ જ કારણ છે કે આવા જ્વાળામુખીને સૌથી ખતરનાક માનવામાં આવે છે.

જ્વાળામુખી ફાટવા આટલા ખતરનાક કેમ ?

આટલા ઊંચા તાપમાને, લાવા તેના માર્ગમાં આવતી કોઈપણ વસ્તુને બાળીને રાખ કરી શકે છે, પછી ભલે તે છોડ હોય, ઇમારતો હોય કે કોઈપણ જીવંત વસ્તુ. વધુમાં, જ્વાળામુખીમાંથી નીકળતી રાખ અને ગેસને લાવા જેટલી જ ખતરનાક માનવામાં આવે છે. ઇન્ડોનેશિયામાં તાજેતરમાં થયેલા વિસ્ફોટમાં જ્વાળામુખીની રાખને કારણે શ્વસન સમસ્યાઓ, આંખ અને ત્વચામાં બળતરા પણ થઈ હતી. વધુમાં, હવામાં નીકળતી રાખને વિમાનના એન્જિન માટે અત્યંત ખતરનાક માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે અંદર ઓગળી શકે છે અને એન્જિનને જામ કરી શકે છે, જેના કારણે વિસ્ફોટ પછી ઘણા એરપોર્ટ બંધ કરવા પડ્યા હતા.

આ પણ વાંચોઃ  લાઓસથી કતાર... ભારતીયો માટે આ 9 દેશના વિઝા નિયમો બદલાયા, મુસાફરી પહેલાં જાણો નવી પ્રક્રિયા