તમે કદાચ એલોન મસ્ક, જેફ બેઝોસ કે બિલ ગેટ્સ જેવા અબજો ડોલરની સંપત્તિ ધરાવતા લોકો વિશે સાંભળ્યું હશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે 700 વર્ષ પહેલાં પૃથ્વી પર આ બધા કરતા ઘણા ધનવાન રાજા શાસન કરતા હતા? આ રાજાની સંપત્તિનો અંદાજ લગાવવો આજે પણ અશક્ય માનવામાં આવે છે. તે એક એવો માણસ હતો જે જતા સમયે સોનું દાન કરી દેતો હતો, અને જેની એક જ યાત્રાએ આખા રાષ્ટ્રની અર્થવ્યવસ્થાને બરબાદ કરી દીધી હતી. તે રાજાનું નામ મનસા મુસા હતું, જે માલી સામ્રાજ્યના મહાન શાસક હતા. ચાલો તેમના વિશે જાણીએ.
કેટલા કિલો સોનું ઉત્પન્ન થયું?
મનસા મુસાનો જન્મ 1280માં થયો હતો. તે સમયે, પશ્ચિમ આફ્રિકામાં માલી સામ્રાજ્ય સોનાની ખાણ માનવામાં આવતું હતું. ઇતિહાસકારોના મતે, જ્યારે મુસા સિંહાસન પર બેઠા, ત્યારે માલી વાર્ષિક આશરે 1000 કિલોગ્રામ સોનું ઉત્પન્ન કરતું હતું. તેમનું શાસન ફક્ત માલી પૂરતું મર્યાદિત ન હતું, તેમનું સામ્રાજ્ય મૌરિટાનિયા, સેનેગલ, ગામ્બિયા, ગિની, બુર્કિના ફાસો, નાઇજર, ચાડ અને નાઇજીરીયા સુધી વિસ્તર્યું હતું. એક રિપોર્ટ મુજબ, તેમની પાસે વિશ્વના અડધા સોનાનો માલિક હતો.
જ્યારે કાબાની જમીન સોનાથી મઢેલી હતી
અમેરિકન વેબસાઇટ સેલિબ્રિટી નેટ વર્થ અનુસાર, મનસા મુસાની સંપત્તિ આશરે $400 બિલિયન હોવાનો અંદાજ હતો. આ સૂચવે છે કે તે સમયે એકલા આ રાજા પાસે આટલી સંપત્તિ હતી. પરંતુ ફક્ત તેમની સંપત્તિએ જ નહીં, પરંતુ તેમની ઉદારતાએ પણ આ રાજાને અમર બનાવ્યો. એવું કહેવાય છે કે જ્યારે તેઓ મક્કા (હજ) ની યાત્રા પર હતા, ત્યારે તેઓ સોનાથી ભરેલા 100 થી વધુ ઊંટો સાથે ગયા હતા.
કૈરોમાં સોનાનું વિતરણ
તેમની સાથે આશરે 500 લોકો 500 સોનાના બાર લઈને જતા હતા. ઇજિપ્તના કૈરો જતા સમયે તેમણે એટલું બધું સોનું વહેંચ્યું કે તેનાથી ઇજિપ્તની અર્થવ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ. કૈરોમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થયો, અને આગામી કેટલાક દાયકાઓ સુધી ઇજિપ્તની આર્થિક સ્થિતિ અસ્થિર રહી.
આફ્રિકન સુવર્ણ શહેરો
ઇતિહાસકારોએ લખ્યું છે કે મનસા મુસાની યાત્રા કોઈ ધાર્મિક યાત્રાથી ઓછી નહોતી, પરંતુ સોનાનો વરસાદ હતો. મક્કા પહોંચ્યા પછી પણ, તેમણે ગરીબોને મોટી રકમનું સોનું દાનમાં આપ્યું. એવું કહેવાય છે કે તેમના શાસનકાળ દરમિયાન, તેમણે શાળાઓ, મસ્જિદો અને યુનિવર્સિટીઓનું નિર્માણ કર્યું, શિક્ષણ અને કળાને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમણે માલીની રાજધાની ટિમ્બક્ટુને વેપાર અને જ્ઞાનના કેન્દ્રમાં પરિવર્તિત કરી, જેના કારણે તેને આફ્રિકાનું સુવર્ણ શહેર ઉપનામ મળ્યું.
