ઓક્સિજન વિના, મીણબત્તીની જ્યોત પણ તુરંત ઓલવાઈ જાય છે. તો, સૂર્ય અવકાશમાં કેવી રીતે બળી રહ્યો છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા જવાબદાર
પૃથ્વી પર અગ્નિ દહન નામની રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યારે લાકડું અથવા ગેસોલિન બળે છે. ત્યારે ઓક્સિજન બળતણ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે. ગરમી અને પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરે છે. ઓક્સિજન વિના, આ રાસાયણિક અગ્નિ બળી શકતું નથી. જોકે, સૂર્યની કામગીરી સંપૂર્ણપણે અલગ છે. તેની સપાટી પર કે તેના આંતરિક ભાગમાં કોઈ રાસાયણિક અગ્નિ નથી. તેના બદલે, સૂર્ય પરમાણુ સંમિશ્રણ દ્વારા ઊર્જા ઉત્પન્ન કરે છે.
શું છે પરમાણુ સંમિશ્રણ ?
સૂર્ય વાસ્તવમાં હાઇડ્રોજન અને હિલીયમ વાયુઓથી બનેલો છે. સૂર્યના કેન્દ્રમાં ગુરુત્વાકર્ષણ બળ એટલું પ્રચંડ છે કે તે અકલ્પનીય છે. આ પ્રચંડ ગુરુત્વાકર્ષણ બળ ભારે દબાણ અને તાપમાન હેઠળ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને એકબીજા સાથે નજીકથી સંકુચિત કરે છે. સૂર્યના આંતરિક ભાગમાં તાપમાન આશરે 15 મિલિયન ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચે છે. આ પરિસ્થિતિમાં, હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ અથડાય છે અને હિલીયમ પરમાણુઓ બનાવે છે. આ પ્રક્રિયાને પરમાણુ સંમિશ્રણ કહેવામાં આવે છે.
સૂર્ય ઊર્જા ઉત્પન્ન કરતુ રહેશે
સામાન્ય અગ્નિથી વિપરીત, પરમાણુ સંમિશ્રણ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયા નથી. તે પરમાણુઓના કેન્દ્રમાં થતી પરમાણુ પ્રતિક્રિયા છે. તેથી આ પ્રક્રિયાને ટકાવી રાખવા માટે ઓક્સિજનની જરૂર નથી. જ્યાં સુધી હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ તીવ્ર દબાણ અને ગરમી હેઠળ એકબીજા સાથે ભળી જતા રહેશે. ત્યાં સુધી સૂર્ય ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવાનું ચાલુ રાખશે. વૈજ્ઞાનિકોનો અંદાજ છે કે સૂર્ય પાસે પૂરતું હાઇડ્રોજન ઇંધણ છે જે બીજા 5 અબજ વર્ષો સુધી ચમકતું રહે.
આ પણ વાંચોઃ US Iran War વચ્ચે ભારતે કેવી રીતે પાર પાડ્યું 'સિક્રેટ મિશન'? વિદેશ મંત્રાલયે આપી વિગતો