લાંબા સસ્પેન્સ પછી 7 ઓગસ્ટથી અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો નવો ટેરિફ અમલમાં આવી ગયો છે. આ ટેરિફનો દર દેશવાર 10% થી 50% વચ્ચે છે. હાલ ભારત પર 25% ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો છે, જેનું કારણ ટ્રમ્પે ભારતના રશિયા સાથેના મિત્રતાપૂર્ણ સંબંધો અને ક્રૂડ તેલના વેપારને ગણાવ્યું છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ, 27 ઓગસ્ટથી ભારત પર વધુ ટેરિફ લાગુ થશે, કારણ કે ભારત રશિયાથી તેલ ખરીદી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં મોટો પ્રશ્ન એ છે કે ભારત હવે કેવી વ્યૂહરચના અપનાવશે અને અમેરિકાના આ પગલાનો જવાબ કેવી રીતે આપશે?
ટ્રમ્પે ભારત પર એવો આરોપ મૂક્યો છે કે તે અમેરિકન ડોલર મારફતે રશિયન તેલ ખરીદી રહ્યું છે, જેના કારણે રશિયાને શસ્ત્ર ખરીદવા માટે નાણાકીય મદદ મળી રહી છે. આ વચ્ચે ચર્ચા એ છે કે જો સમગ્ર એશિયા અમેરિકા સામે એકતા દાખવે તો ટ્રમ્પની આગલી ચાલ શું હશે?
ટેરિફ દરમિયાન એશિયામાં બનેલા મોટા રાજકીય વિકાસ
ટ્રમ્પના ટેરિફ લાગુ થવાના સમય દરમિયાન એશિયાના અનેક દેશોમાં રાજકીય હલચલ જોવા મળી. તેમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલની મોસ્કોમાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે બેઠક, પીએમ મોદીની ચીન મુલાકાતની જાહેરાત, પુતિન અને મોદીની ટેલિફોનિક વાતચીત, અને બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વાનો પીએમ મોદીને ફોન શામેલ છે. ખાસ વાત એ છે કે બ્રાઝિલ, ભારત, રશિયા અને ચીન — આ ચારેય દેશો બ્રિક્સના સ્થાપક સભ્યો છે. આ ઘટનાઓ પછી ચર્ચા છે કે ટ્રમ્પના ટેરિફ યુદ્ધ સામે બ્રિક્સ સક્રિય થતાં જ અમેરિકા પોતાનો અભિગમ નરમ કરશે કે નહીં.
બ્રિક્સની સંભાવિત વ્યૂહરચના
વિશ્લેષકોના મતે, બ્રિક્સના મુખ્ય દેશો એક સાથે મળી એવા મોટા નિર્ણયો લેવા જઈ રહ્યા છે જે અમેરિકાના હિતોને પડકારશે. બ્રિક્સ દેશો હાલમાં વૈશ્વિક જીડીપીમાં લગભગ 35.6% ફાળો આપે છે. એશિયાના દેશો ટ્રમ્પ સામે એક થવાના પ્રયત્નોમાં છે.
એશિયાની એકતા અને ટ્રમ્પની સ્થિતિ
બ્રિક્સનું વિસ્તરણ થઈ ચૂક્યું છે અને તેમાં ઘણા નવા દેશો જોડાયા છે, જેમાંથી મોટાભાગના ચીનના નજીકના સાથી છે, જ્યારે કેટલાક ભારતના મજબૂત મિત્ર છે. રસપ્રદ રીતે, ચીનનો સરકારી અખબાર ગ્લોબલ ટાઇમ્સ પણ ભારત માટે નરમ વલણ અપનાવી રહ્યો છે અને અમેરિકાની વિરુદ્ધમાં ભારતના પક્ષમાં બોલી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જે બ્રિક્સ દેશો અમેરિકન હિતોના વિરુદ્ધ જશે, તેઓ પર વધારાનો 10% ટેરિફ લાદવામાં આવશે. ભારતે આ નિવેદનને અયોગ્ય ગણાવ્યું છે અને કહ્યું છે કે રશિયા સાથેના તેના સંબંધો વર્ષોથી વિશ્વાસ અને પરંપરાગત સહકાર પર આધારિત છે.
હવે સવાલ એ છે કે જો બ્રિક્સ દેશો વાસ્તવમાં એકસાથે આવીને કામ શરૂ કરે, તો શું ટ્રમ્પ પાછા હટી જશે કે પછી તેઓ બ્રિક્સનો સામનો કરવા માટે નવી રાજકીય વ્યૂહરચના ઘડશે?
