આજે 2 મે 2026 ના રોજ સવારે લગભગ 11:41 વાગ્યે સમગ્ર ભારતમાં લાખો લોકો તે સમયે ચોંકી ગયા જ્યારે તેમના ફોનમાં અચાનક એક જોરદાર ઇમરજન્સી એલર્ટનો અવાજ આવ્યો. જોકે આ કોઈ જોખમ નહોતું પરંતુ નેશનલ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી દ્વારા 'સેલ બ્રોડકાસ્ટ એલર્ટ સિસ્ટમ'નું એક રાષ્ટ્રવ્યાપી પરીક્ષણ હતું. આ દરમિયાન એક મોટો પ્રશ્ન સામે આવે છે કે દુનિયામાં સૌથી એડવાન્સ્ડ ઇમરજન્સી એલર્ટ સિસ્ટમ કયા દેશ પાસે છે?
જાપાનનું જે-એલર્ટ (J-Alert)
વૈશ્વિક સ્તરે જાપાનના જે-એલર્ટને સૌથી શક્તિશાળી અને કુશળ ઇમરજન્સી એલર્ટ સિસ્ટમ માનવામાં આવે છે. 2007 માં શરૂ કરવામાં આવેલી આ સિસ્ટમ સમગ્ર દેશમાં ગણતરીની સેકન્ડોમાં ચેતવણી પહોંચાડવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તેની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે તે સંપૂર્ણપણે ઓટોમેટેડ છે. એટલે કે, જેવું તેને કોઈ જોખમની જાણ થાય કે તરત જ કોઈ માનવીય હસ્તક્ષેપની રાહ જોયા વગર તે તરત જ એલર્ટ જાહેર કરી દે છે.
આ સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે?
જે-એલર્ટ એક સેટેલાઇટ આધારિત સંચાર પ્રણાલી દ્વારા કામ કરે છે, ખાસ કરીને Superbird-B3 સેટેલાઇટ દ્વારા. જેવી સરકારી એજન્સીઓ કોઈ ચેતવણી જાહેર કરે છે, તેને લગભગ તરત જ સમગ્ર દેશમાં પ્રસારિત કરી દેવામાં આવે છે. આ એલર્ટ અધિકારીઓ સુધી એક સેકન્ડની અંદર અને સામાન્ય જનતા સુધી 4 થી 20 સેકન્ડની અંદર પહોંચી જાય છે.
માત્ર ફોન સુધી મર્યાદિત નથી
માત્ર મોબાઈલ નોટિફિકેશન પર નિર્ભર રહેતી સિસ્ટમથી ઉલટું, જાપાન મલ્ટી-લેયર્ડ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. એલર્ટ એક જ સમયે શહેરોમાં લાગેલા લાઉડસ્પીકર, ટેલિવિઝન અને રેડિયો પ્રસારણમાં અટકાવ લાવીને અને મોબાઈલ ફોન દ્વારા પ્રસારિત કરવામાં આવે છે. મોબાઈલ ફોન સાયલન્ટ મોડમાં હોવા છતાં પણ ખૂબ જ જોરદાર સાયરન વગાડે છે.
ક્યારે આવે છે એલર્ટ?
મોબાઈલ એલર્ટ સાયરન માત્ર ગંભીર પરિસ્થિતિઓમાં જ સક્રિય કરવામાં આવે છે. જેમાં ભૂકંપ, સુનામી, ચક્રવાત અને પૂર જેવી કુદરતી આપત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ સાથે ગેસ લીકેજ અથવા મોટા પાયે આગ લાગવા જેવા ગંભીર જોખમોને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. જાપાન જેવા દેશોમાં આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ નાગરિકોને મિસાઇલ હુમલાના જોખમો વિશે ચેતવણી આપવા માટે પણ કરવામાં આવે છે. જાપાનની આ સિસ્ટમનું સૌથી આધુનિક પાસું તેનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથેનું જોડાણ છે. જ્યારે કોઈ એલર્ટ જાહેર થાય છે, ત્યારે બુલેટ ટ્રેનો આપમેળે થોભી જાય છે, લિફ્ટ સૌથી નજીકના માળ પર ઉભી રહીને ખુલી જાય છે અને ગેસ પાઇપલાઇન બંધ થઈ જાય છે.
આ પણ વાંચો- Emergency Alert : અચાનક 11.41 વાગ્યે બધા મોબાઈલ પર કેમ આવ્યો ભારત સરકારનો એલર્ટ? જાણો કારણ
