- સોમનાથ મંદિરનું વણઉકેલાયેલું રહસ્ય
- આજ દિન સુધી કોઇ જાણી શક્યું નથી
- મંદિરના પ્રાંગણમાં આવેલો છે બાણ સ્તંભ
દિવાળી વેકેશનને આડે હવે ગણતરીના દિવસો બાકી રહ્યા છે ત્યારે ઘણા લોકો ફરવા જતા હોય છે. તો જો તમે ગુજરાતના સોમનાથ મંદિરની મુલાકાત લેવાના હોય તો એક વાત જણાવીશું જેના વિશે તમને નહીં ખબર હોય.
દુનિયામાં એવા ઘણા રહસ્યો છુપાયેલા છે, જેના વિશે આજ સુધી કોઈ જાણી શક્યું નથી. ગુજરાતના સોમનાથ મંદિરમાં આવું જ એક રહસ્ય છુપાયેલું છે, જે સદીઓથી વણઉકેલાયેલું છે, એટલે કે તેનું રહસ્ય આજ સુધી કોઈ ઉકેલી શક્યું નથી. ખરેખર, મંદિરના પ્રાંગણમાં એક સ્તંભ છે, જે 'બાણ સ્તંભ' તરીકે ઓળખાય છે. આ સ્તંભમાં તે રહસ્ય છુપાયેલું છે, જે દરેકને આશ્ચર્યચકિત કરે છે.
જો કે સોમનાથ મંદિર પણ ક્યારે બંધાયું હતું તે કોઈ જાણતું નથી, પરંતુ ઈતિહાસમાં તે ઘણી વખત તૂટી ગયું હતું અને પછી તેને ફરીથી બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે છેલ્લે 1951 માં ફરીથી બનાવવામાં આવ્યું હતું. મંદિરની દક્ષિણે સમુદ્ર કિનારે 'તીર સ્તંભ' છે, જે ખૂબ જ પ્રાચીન છે. મંદિરની સાથે તેનો જીર્ણોદ્ધાર પણ કરવામાં આવ્યો છે.
લગભગ છઠ્ઠી સદીના ઇતિહાસમાં 'બાણ સ્તંભ'નો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. મતલબ કે તે સમયે પણ આ સ્તંભ ત્યાં હાજર હતો, ત્યારે જ તેનો ઉલ્લેખ પુસ્તકોમાં કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ તે ક્યારે બંધાયો, કોણે કરાવ્યો અને કેમ કરાવ્યો તેની કોઈને ખબર નથી.
નિષ્ણાતો કહે છે કે 'બાણ સ્તંભ' એક માર્ગદર્શક સ્તંભ છે, જેના ઉપરના છેડે એક તીર બનાવવામાં આવ્યું છે, જેનું 'મુખ' સમુદ્ર તરફ છે. આ તીર સ્તંભ પર લખેલું છે - 'અસમુદ્રાંત દક્ષિણ ધ્રુવ, અવરોધિત જ્યોતિમાર્ગ સુધી'. ('आसमुद्रांत दक्षिण ध्रुव, पर्यंत अबाधित ज्योर्तिमार्ग'।) મતલબ કે સમુદ્રના આ બિંદુથી દક્ષિણ ધ્રુવ સુધીની સીધી રેખામાં એક પણ અવરોધ કે અડચણ નથી. મૂળભૂત રીતે તેનો અર્થ એ છે કે આ સીધી રેખામાં કોઈ પર્વત અથવા જમીનનો ટુકડો નથી. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું એ સમયગાળામાં લોકોને એ પણ ખબર હતી કે દક્ષિણ ધ્રુવ ક્યાં છે અને પૃથ્વી ગોળ છે? તેઓને કેવી રીતે ખબર પડી હશે કે તીરથી સીધા કોઈ અવરોધ નથી? તે અત્યાર સુધી એક રહસ્ય જ રહ્યું છે. આજના સમયમાં તેને માત્ર એરક્રાફ્ટ, ડ્રોન કે સેટેલાઇટ દ્વારા જ શોધી શકાય છે.
હવે દક્ષિણ ધ્રુવથી ભારતના પશ્ચિમ કિનારે સીધી રેખા જ્યાં કોઈ અવરોધ વિના મળે છે તે સ્થાન પર જ્યોતિર્લિંગની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જે ભારતના 12 જ્યોતિર્લિંગોમાંનું પ્રથમ માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, તીર સ્તંભ પર લખાયેલ શ્લોકની છેલ્લી પંક્તિ ''अबाधित ज्योर्तिमार्ग'' પણ એક રહસ્ય સમાન છે, કારણ કે 'અભિત' અને 'માર્ગ' સમજી શકાય તેમ છે, પરંતુ જ્યોતિમાર્ગ શું છે, તે સંપૂર્ણપણે સમજની બહાર છે.
