દરેક પરિસ્થિતિમાં જવાબ એકસરખો નથી. ખાસ કરીને જ્યારે પરસેવો, ઉલટી અથવા ઝાડા દ્વારા પાણીની સાથે કેટલાક આવશ્યક ખનિજો ખોવાઈ જાય છે.
શું છે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ ?
ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ એ ખનિજો છે જે શરીરના પ્રવાહીમાં ઓગળી જાય છે અને વિદ્યુત ચાર્જ ઉત્પન્ન કરે છે. આમાં મુખ્યત્વે સોડિયમ, પોટેશિયમ, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ અને ક્લોરાઇડનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે તેમના કાર્યો અલગ અલગ હોય છે, તે બધા શરીર માટે જરૂરી છે. સોડિયમ પાણીનું સંતુલન અને લોહીનું પ્રમાણ જાળવવામાં મદદ કરે છે. પોટેશિયમ ચેતા અને સ્નાયુઓની સામાન્ય કામગીરી તેમજ સામાન્ય ધબકારા માટે જરૂરી છે. કેલ્શિયમ સ્નાયુઓના સંકોચનમાં મદદ કરે છે, જ્યારે મેગ્નેશિયમ ઊર્જા ઉત્પાદન સહિત ઘણી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓમાં સામેલ છે.
ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ ક્યારે ખતમ થઈ શકે ?
દરેક વ્યક્તિએ દરરોજ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પીણાં પીવાની જરૂર નથી. સંતુલિત આહાર અને પૂરતા પ્રવાહી શરીરને જરૂરી ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ પૂરા પાડે છે. જો કે, કેટલીક પરિસ્થિતિઓ ઉણપનું જોખમ વધારી શકે છે, જેમ કે વધુ પડતો પરસેવો, લાંબા સમય સુધી તીવ્ર કસરત, ઉલટી અને ઝાડા, ઉચ્ચ તાવ, અપૂરતો ખોરાક લેવાનો અથવા ચોક્કસ દવાઓનો ઉપયોગ. આ સમય દરમિયાન, શરીરમાં પાણી, તેમજ સોડિયમ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનો અભાવ હોઈ શકે છે.
માથાનો દુખાવો અને નબળાઈને ફક્ત થાક ન સમજો.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ અસંતુલન વિક્ષેપિત થાય છે, ત્યારે દરેક વ્યક્તિ સમાન લક્ષણોનો અનુભવ કરતા નથી. નબળાઈ, થાક, માથાનો દુખાવો, ચક્કર, સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ અથવા ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી જેવા લક્ષણો દેખાઈ શકે છે. જો કે, આ લક્ષણો હંમેશા ઇલેક્ટ્રોલાઇટની ઉણપ સૂચવતા નથી. ઊંઘનો અભાવ, ખરાબ પોષણ, લો બ્લડ પ્રેશર, ચેપ અને અન્ય ઘણી સ્થિતિઓ પણ આ લક્ષણોનું કારણ બની શકે છે. જો ઉલટી અને ઝાડા સાથે ભારે નબળાઈ, ચક્કર, પેશાબ ઓછો થવો, મૂંઝવણ અથવા બેહોશી થાય છે, તો તમારે ઘરે તેને સરળ થાક તરીકે સારવાર આપવાને બદલે ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
શું તમારે હંમેશા ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પીણું પીવું જોઈએ?
એ એક સામાન્ય ગેરસમજ છે કે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પીણાં પાણી કરતાં વધુ ફાયદાકારક છે. આ જરૂરી નથી કે સાચું હોય. જો તમે પૂરતો ખોરાક ખાતા હોવ, સામાન્ય માત્રામાં પાણી પીતા હોવ અને સામાન્ય દિવસ દરમિયાન વધુ પડતો પરસેવો ન કરતા હોવ, તો સામાન્ય રીતે અલગ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પીણું જરૂરી નથી. તે જ સમયે, જો ઝાડા અથવા ઉલટી પાણી અને મીઠાનું નુકસાનનું કારણ બની રહી હોય, તો યોગ્ય રીતે તૈયાર કરેલ ઓરલ રિહાઇડ્રેશન સોલ્યુશન વધુ મહત્વપૂર્ણ હોઈ શકે છે.
આ લોકો રહે સાવધાન
કિડની અથવા હૃદય રોગ ધરાવતા લોકોએ ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના ઇલેક્ટ્રોલાઇટ સપ્લિમેન્ટ્સ અથવા વધુ પડતી માત્રામાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પીણાં લેવાનું ટાળવું જોઈએ. કેટલીક દવાઓ શરીરમાં સોડિયમ અથવા પોટેશિયમના સ્તરને પણ અસર કરી શકે છે. તેથી, જો કોઈ વ્યક્તિ વારંવાર નબળાઈ, ખેંચાણ, ચક્કર અથવા ડિહાઇડ્રેશનનો અનુભવ કરે છે, તો ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પાવડર અથવા પીણાં સતત જાતે લેવા કરતાં તેનું કારણ નક્કી કરવું વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પણ વાંચોઃ મક્કાના બહાને શું Saudi Arabia અબ્રાહમ કરારમાં જોડાશે?
Disclaimer: સમાચારમાં આપવામાં આવેલી કેટલીક માહિતી મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. સંદેશ ન્યૂઝ આ મામલે પુષ્ટી કરતું નથી. કોઈપણ સૂચનનો અમલ કરતા પહેલા તમારે સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.