મગજના સ્ટ્રોક હવે ફક્ત વૃદ્ધો સુધી મર્યાદિત નથી. ઓછી ઉંમરના લોકોમાં પણ કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે.
1. હાનિકારક પદાર્થોનું વ્યસન
દિલ્હીની જીબી પંત હોસ્પિટલના ન્યુરોસર્જરી વિભાગના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર ડૉ. દલજીત સિંહ સમજાવે છે કે નાની ઉંમરે સ્ટ્રોક થવા પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. ધૂમ્રપાન અને ડ્રગ્સનો ઉપયોગ સૌથી સામાન્ય કારણો માનવામાં આવે છે. સિગારેટ અને તમાકુમાં રહેલા હાનિકારક પદાર્થો રક્તવાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડે છે અને લોહી ગંઠાવાનું જોખમ વધારે છે. વધુમાં, કેટલાક લોકો માદક દ્રવ્યોનું સેવન પણ કરે છે, જે મગજની રક્તવાહિનીઓને અસર કરી શકે છે.
2. નબળી જીવનશૈલી મુખ્ય કારણ
હાઈ બ્લડ પ્રેશર, વધુ પડતો તણાવ, નબળી જીવનશૈલી અને બિનઆરોગ્યપ્રદ આહાર પણ સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારી શકે છે. નાની ઉંમરે લક્ષણો અચાનક દેખાય છે, જેમ કે ચહેરાની એક બાજુ ઝૂકી જવું, હાથ કે પગમાં નબળાઈ, બોલવામાં કે સમજવામાં તકલીફ, અચાનક ચક્કર અને ગંભીર માથાનો દુખાવો. આ લક્ષણોને તાત્કાલિક ઓળખવા અને સમયસર સારવાર લેવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે વહેલી સારવારથી સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
3. રક્ત પ્રવાહમાં વિક્ષેપ
ક્ષણિક ઇસ્કેમિક હુમલો છે, જેને મીની-સ્ટ્રોક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં, મગજમાં રક્ત પ્રવાહ અસ્થાયી રૂપે વિક્ષેપિત થાય છે પરંતુ પછીથી સામાન્ય થઈ જાય છે. જો કે, આ ભવિષ્યમાં મોટા સ્ટ્રોકની નિશાની પણ હોઈ શકે છે, તેથી તેને હળવાશથી ન લેવું જોઈએ.
સ્ટ્રોકના પ્રકારો શું છે?
અમૃતસરના ન્યુરોલોજીસ્ટ ડૉ. સલીલ ઉપ્પલ સમજાવે છે કે મગજના સ્ટ્રોકના બે મુખ્ય પ્રકાર છે. પહેલો ઇસ્કેમિક સ્ટ્રોક છે, જે સૌથી સામાન્ય માનવામાં આવે છે. તે ત્યારે થાય છે જ્યારે મગજમાં રક્તવાહિનીમાં લોહી ગંઠાઈ જાય છે, જે રક્ત પ્રવાહને અવરોધે છે. બીજો હેમોરહેજિક સ્ટ્રોક છે, જેમાં મગજમાં રક્તવાહિની ફાટી જાય છે અને રક્તસ્ત્રાવ થાય છે. આ સ્થિતિ ખૂબ જ ગંભીર હોઈ શકે છે અને તેને તાત્કાલિક સારવારની જરૂર છે.
સ્ટ્રોકનું જોખમ કોને વધારે ?
કેટલાક લોકોને મગજના સ્ટ્રોકનું જોખમ અન્ય લોકો કરતા વધારે હોઈ શકે છે. હાઈ બીપી, ડાયાબિટીસ, જાડાપણું તથા વધુ કોલેસ્ટ્રોલની સમસ્યાઓ સ્ટ્રોકની જોખમને નોંતરે છે. વધુમાં, વધુ પડતો તણાવ, લાંબા સમય સુધી શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાવાની આદતો પણ જોખમ વધારી શકે છે. સ્ટ્રોકનો પારિવારિક ઇતિહાસ ધરાવતા લોકો પણ વધુ જોખમમાં હોઈ શકે છે. તેથી, આ વ્યક્તિઓએ તેમના સ્વાસ્થ્ય પર ખાસ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
બ્રેઇન સ્ટ્રોક કેવી રીતે અટકાવવો
સ્ટ્રોકને રોકવા માટે સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. પ્રથમ, ધૂમ્રપાન અને માદક દ્રવ્યોના દુરુપયોગથી દૂર રહો. નિયમિત કસરત, સંતુલિત અને પૌષ્ટિક આહાર અને વજન નિયંત્રણ જાળવવું પણ ફાયદાકારક છે. નિયમિત બ્લડ પ્રેશર, સુગર અને કોલેસ્ટ્રોલ ચેકઅપ કરાવવાની પણ ભલામણ કરવામાં આવે છે.
Disclaimer: સમાચારમાં આપવામાં આવેલી કેટલીક માહિતી મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. સંદેશ ન્યૂઝ આ મામલે પુષ્ટી કરતું નથી. કોઈપણ સૂચનનો અમલ કરતા પહેલા તમારે સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.