હિંદુ ધર્મમાં શારદીય નવરાત્રિનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. નવરાત્રિની શરૂઆત ઘટસ્થાપના અને માતા શૈલપુત્રીની પૂજા સાથે થાય છે, જ્યારે નવમા દિવસે માતા સિદ્ધિદાત્રીની પૂજા અને હવન સાથે આ પર્વનું સમાપન થાય છે. નવરાત્રિના નવ દિવસ દરમિયાન ભક્તો માતા દુર્ગાનાં નવ સ્વરૂપોની ઉપાસના કરે છે. આ સમય દરમિયાન ઘણા ઘરો અને મંદિરોમાં અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, અખંડ જ્યોતને શ્રદ્ધા, ભક્તિ અને સકારાત્મકતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
નવરાત્રિ દરમિયાન અખંડ જ્યોત પ્રગટાવ્યા પછી તેને સતત પ્રજ્વલિત રાખવાની પરંપરા છે. આ માટે ઘી અથવા તેલની યોગ્ય માત્રા, દીવાની વાટ અને આસપાસની સ્થિતિનું ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. જોકે, ક્યારેક ઘી કે તેલ ઓછું થઈ જવાથી અથવા હવાના પ્રવાહને કારણે જ્યોત ઓલવાઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં કેટલાક લોકો તેને અશુભ સંકેત માનીને ચિંતા કરવા લાગે છે. પરંતુ ગભરાવાની જરૂર નથી. શ્રદ્ધાપૂર્વક ફરી જ્યોત પ્રગટાવીને પૂજા આગળ વધારી શકાય છે.
અખંડ જ્યોત ઓલવાઈ જાય તો શું કરવું?
માતાજીની ક્ષમા માગો:
જો અખંડ જ્યોત અજાણતાં ઓલવાઈ જાય, તો સૌથી પહેલાં ગભરાવાને બદલે શાંત રહો. માતા દુર્ગાનું સ્મરણ કરીને હાથ જોડો અને થયેલી ભૂલ માટે ક્ષમાયાચના કરો.
જ્યોત ફરી પ્રગટાવો:
ક્ષમાયાચના કર્યા પછી સ્વચ્છ માચિસ અથવા કપૂરની મદદથી જ્યોત ફરી પ્રગટાવી શકાય છે. દીવો સ્વચ્છ રાખો અને તેમાં પૂરતું ઘી કે તેલ હોવાની ખાતરી કરો. જરૂર જણાય તો વાટ બદલી નાખો.
માતાજીને ભોગ ધરાવો:
જ્યોત ફરી પ્રગટાવ્યા પછી માતા દુર્ગાને ફળ અથવા મીઠાઈનો ભોગ ધરાવી શકો છો. શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રાર્થના કરો અને માતાજીના આશીર્વાદ માગો.
નવરાત્રિની પૂજામાં કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?
નવરાત્રિ દરમિયાન પૂજા કરતી વખતે સ્વચ્છતા અને સાત્ત્વિકતાનું વિશેષ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. ચોથા નોરતે માતા કૂષ્માંડાની પૂજા કરવામાં આવે છે. પરંપરાગત માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે નારંગી રંગનાં વસ્ત્રો ધારણ કરીને પૂજા કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.
માતાજી માટે ભોગ બનાવતી વખતે સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખવું અને સાત્ત્વિક સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવો. ભોગમાં તામસિક વસ્તુઓનો સમાવેશ ન કરવો. કેટલીક ધાર્મિક પરંપરાઓમાં માતા દુર્ગાની પૂજામાં તુલસીનો ઉપયોગ ટાળવામાં આવે છે. ભોગ ધરાવતી વખતે ભક્તિ અને શ્રદ્ધાને વિશેષ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે.
અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવાનું મહત્ત્વ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, નવરાત્રિ દરમિયાન અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે. તેને માતા દુર્ગા પ્રત્યેની અખંડ શ્રદ્ધા અને ભક્તિનું પ્રતીક પણ માનવામાં આવે છે. ભક્તો માને છે કે જ્યોતના પ્રકાશથી ઘરમાં સકારાત્મક વાતાવરણ સર્જાય છે.
અખંડ જ્યોત પ્રગટાવતી વખતે સલામતીનું ધ્યાન રાખવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. દીવાને પડદા, કાગળ અને અન્ય જ્વલનશીલ વસ્તુઓથી દૂર, સ્થિર અને સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખવો. બાળકો અને પાલતુ પ્રાણીઓની પહોંચથી પણ તેને દૂર રાખવો. જ્યોત ઓલવાઈ જાય તો તેને અશુભ માનીને ડરવાને બદલે શાંતિથી ફરી પ્રગટાવીને પૂજા ચાલુ રાખી શકાય છે.
આ પણ વાંચો: Sharadiya Navratri 2026: માતા દુર્ગાની કૃપા મેળવવા નવરાત્રિમાં કરો દુર્ગા કવચનો પાઠ, જાણો માર્કંડેય પુરાણ સાથે જોડાયેલું મહત્ત્વ
(Disclaimer: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓ અને સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. (sandesh news) સંદેશ ન્યૂઝ આની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
