અમેરિકા દુનિયાભરના લાખો લોકો માટે માત્ર એક દેશ નથી, પરંતુ તક, શિક્ષણ, રોજગાર અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું પ્રતીક રહ્યું છે. ખાસ કરીને ભારત જેવા દેશોમાં અમેરિકાની યુનિવર્સિટીઓમાં અભ્યાસ, સિલિકોન વેલીમાં નોકરી કે અમેરિકામાં વ્યવસાયનું સ્વપ્ન મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે પણ હવે અસંભવ નથી રહ્યું. પરંતુ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળમાં આ અમેરિકન સ્વપ્ન સામે એક નવો પ્રશ્ન ઊભો થયો છે.શું અમેરિકા હવે વિદેશીઓને આવકારવા કરતાં તેમને રોકવા માટે વધુ ઉત્સુક બન્યું છે?
આ સવાલને હળવાશથી લઈ શકાય તેમ નથી. અમેરિકાના સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે ટ્રમ્પના વર્તમાન કાર્યકાળ દરમિયાન 1.75 લાખથી વધુ વિઝા રદ કર્યા હોવાનું જણાવ્યું છે. આ સંખ્યા ટ્રમ્પની ઇમિગ્રેશન નીતિના વ્યાપને દર્શાવે છે. સરકારનું કહેવું છે કે વિઝા રદ કરવાના કારણોમાં ગુનાહિત પ્રવૃત્તિ, વિઝાની શરતોનો ભંગ, ખોટી માહિતી, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને લગતા જોખમો અને હિંસાને પ્રોત્સાહન આપતી પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ વિવાદનું મૂળ અહીં છે. વિઝા રદ કરવાની નીતિ હવે માત્ર ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રેશન સામેની કાર્યવાહી રહી નથી; તેની અસર વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને અન્ય કાયદેસર વિદેશી મુલાકાતીઓ સુધી પહોંચી રહી હોવાના અહેવાલો છે. કેટલાક કિસ્સામાં રાજકીય અભિપ્રાય અથવા જાહેર નિવેદનો પણ તપાસનો વિષય બન્યા છે. પરિણામે અમેરિકામાં ભણવા કે કામ કરવા જતાં લોકોમાં એક અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે.કાયદો ન તોડયો હોય તો પણ ક્યારે મુશ્કેલી ઊભી થઈ જાય તે નક્કી નથી.
ટ્રમ્પની નીતિ પાછળનો મૂળ વિચાર શું છે?
ટ્રમ્પની રાજકીય વિચારધારામાં શ્અમેરિકા ફાસ્ટશ્ માત્ર આર્થિક સૂત્ર નથી. તેનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ ઇમિગ્રેશન નિયંત્રણ પણ છે. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે અમેરિકામાં આવનારા લોકોની સંખ્યા અને તેમની પ્રવૃત્તિઓ પર વધુ કડક નિયંત્રણ જરૂરી છે. તેમના સમર્થકો દલીલ કરે છે કે અમેરિકન નાગરિકોની નોકરી, સુરક્ષા અને જાહેર સંસાધનોનું રક્ષણ કરવા માટે આ જરૂરી છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન માટે વિઝા કોઈ અધિકાર કરતાં વધુ એક સશર્ત પરવાનગી છે. એટલે કે, અમેરિકામાં આવનાર વ્યક્તિએ અમેરિકાના કાયદા અને સરકારની શરતોનું પાલન કરવું જોઈએ. આ દલીલના આધારે વહીવટીતંત્રે વિઝા સ્ક્રીનિંગ અને રદ કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવી છે.
બર્થરાઇટ સિટિઝનશિપનો વિવાદ
ટ્રમ્પની ઇમિગ્રેશન નીતિનો બીજો મોટો મોરચો અમેરિકામાં જન્મેલા બાળકોની નાગરિકતાનો છે. અમેરિકાના બંધારણના 14મા સુધારા હેઠળ લાંબા સમયથી અમેરિકાની ધરતી પર જન્મેલા મોટા ભાગના લોકોને જન્મથી નાગરિકતા મળતી આવી છે.
ટ્રમ્પે આ વ્યવસ્થાને બદલવાનો પ્રયાસ કર્યો. પરંતુ 30 જૂન, 2026ના રોજ અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પના અગાઉના વ્યાપક પ્રયાસને ફ્ગાવી દીધો, અને જન્મસિદ્ધ નાગરિકતાની બંધારણીય પરંપરાને સમર્થન મળ્યું.
તેમ છતાં ટ્રમ્પ અહીં અટક્યા નથી. 6 ઓગસ્ટે તેમણે બર્થ ટૂરિઝમ અને કેટલીક વિશિષ્ટ કેટેગરીઓને નિશાન બનાવતા નવા આદેશો બહાર પાડયા. તેના વિરોધમાં અમેરિકન સિવિલ લિબર્ટીઝ યુનિયન સહિતની સંસ્થાઓ ફરી કોર્ટમાં પહોંચી છે.
આથી અમેરિકામાં એક મૂળભૂત સવાલ ચર્ચામાં છે,પ્રેસિડેન્ટ કેટલા પ્રમાણમાં એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર દ્વારા નાગરિકતાના નિયમો બદલી શકે?
વોશિંગ્ટન પણ બન્યું રાજકીય પ્રતિક
ઇમિગ્રેશનની કડક નીતિનો વિરોધ માત્ર કોર્ટરૂમમાં નથી. વોશિંગ્ટન ડીસીમાં નેશનલ ગાર્ડ અને ફેડરલ કાયદા અમલદારોની મોટી હાજરીને લઈને સ્થાનિક લોકો અને કાર્યકરોમાં અસંતોષ છે.
2025થી શરૂ થયેલી ફેડરલ તૈનાતી હવે હજારો નેશનલ ગાર્ડ અને ફેડરલ અધિકારીઓ સુધી પહોંચી છે અને તેની મુદત 2029 સુધી લંબાવવામાં આવી છે. સરકાર ગુનાખોરી ઘટાડવાનો તર્ક આપે છે, જ્યારે વિરોધીઓ તેને શહેરની સ્વાયત્તતા અને નાગરિક સ્વતંત્રતા માટે ચિંતાજનક માને છે.
વોશિંગ્ટનમાં સતત વિરોધ પ્રદર્શન અને રેલીઓ એ વાતનો સંકેત છે કે ઇમિગ્રેશન અને સુરક્ષાની નીતિ હવે માત્ર સરહદનો મુદ્દો રહી નથી. તે અમેરિકાના લોકશાહી મૂલ્યો, નાગરિક સ્વતંત્રતા અને સરકારની સત્તાની મર્યાદા સાથે જોડાઈ ગઈ છે.
અમેરિકા સામે સૌથી મોટો પડકાર
ટ્રમ્પના સમર્થકો કહે છે કે અમેરિકા કોઈ પણ વ્યક્તિ માટે ખુલ્લું મેદાન બની શકે નહીં. ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રેશન રોકવું, ગુનેગારો સામે કાર્યવાહી કરવી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી સરકારની ફરજ છે. આ દલીલમાં વજન છે.
ટ્રમ્પનો પ્રશ્ન માત્ર કેટલા વિદેશીઓને અમેરિકા આવવા દેવા?એટલો નથી. સાચો પ્રશ્ન છે,અમેરિકા સુરક્ષિત પણ રહે અને વિશ્વ માટે તકનું દ્વાર પણ રહે, એ બંને વચ્ચેનું સંતુલન ક્યાં છે?
વિઝા રદ કરવાની 1.75 લાખની સંખ્યા એક આંકડો છે. તેની પાછળ હજારો પરિવારો, વિદ્યાર્થીઓ અને કારકિર્દીના સપના છે. અમેરિકા જો ઇમિગ્રેશન પર નિયંત્રણ કડક બનાવે તો તે તેનો અધિકાર છે; પરંતુ નીતિમાં પારદર્શિતા, કાયદાકીય ન્યાય અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ એટલું જ જરૂરી છે.
કારણ કે આખરે અમેરિકાની તાકાત તેની સરહદોની ઊંચાઈમાં નહીં, પરંતુ દુનિયાભરની પ્રતિભાને પોતાના સમાજમાં સ્થાન આપવાની તેની ક્ષમતામાં રહી છે. ટ્રમ્પનું અમેરિકા હવે આ જ પરંપરાને કેટલું જાળવી શકે છે, એ આગામી વર્ષોમાં વિશ્વ માટે સૌથી રસપ્રદ અને મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન બની રહેશે.
