• અફઘાન ક્રિકેટના વિકાસમાં BCCIની ભૂમિકા પણ મહત્ત્વની રહી છે

ભારતની યજમાનીમાં રમાતો આઈસીસી વન-ડે વર્લ્ડ કપ હવે લગભગ અંત ભાગમાં પહોંચી ગયો છે અને ઘણી મેચોમાં અનેક સનસનાટીભર્યા અપસેટ પણ જોવા મળ્યા છે. કેટલીક ટીમોએ ચમત્કારિક પ્રદર્શન કરીને તમામને ચકિત કર્યા છે તો બીજી તરફ ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન ઇંગ્લેન્ડ, વન-ડેની નંબર-1 પાકિસ્તાનની ટીમે શરમજનક દેખાવ કર્યો છે. નેધરલેન્ડ્સની ટીમ પાસે કદાચ વિશ્વની શક્તિશાળી ટીમો સામે વારંવાર રમવાનો અનુભવ નથી પરંતુ આ ટીમે પણ સારો દેખાવ કરીને તમામનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. વર્લ્ડ કપમાં અફઘાનિસ્તાનની ટીમે કરેલું પ્રદર્શન અને તેણે કેટલીક મોટી ટીમો સામે વિજય મેળવીને જે સફર ખેડી છે તે કોઈ સ્વપ્ન સમાન જ લાગી રહ્યું છે. અફઘાનિસ્તાન માટે આ સફળતા ઘણી બાબતોમાં ક્રિકેટ કરતાં વધારે છે. આ એવો દેશ છે જે લાંબા સમયથી ગૃહયુદ્ધની સ્થિતિ સામે ઝઝૂમી રહ્યો છે. આ દેશમાં અડધી રાત્રે પણ તમને ગોળીઓ તથા બોમ્બ ઘડાકા સંભળાય છે. રેફ્યૂજી કેમ્પમાં શરણાર્થીઓ માટે સમય કાઢવો મુશ્કેલ છે. તેમણે સમય પસાર કરવા માટે ક્રિકેટ રમવાનું શરૂ કર્યું હતું. ઇન્ટરનેશનલ સ્તરે આજે અફઘાનિસ્તાનની ક્રિકેટ ટીમ જે સફળતા મેળવી રહી છે તે રેફ્યૂજી કેમ્પને આભારી છે. આ કેમ્પમાં ઘણા પ્રતિભાશાળી ક્રિકેટર્સ સપાટી ઉપર આવ્યા હતા. 1995માં અફઘાનિસ્તાન ક્રિકેટ ફેડરેશનની રચના પણ પાકિસ્તાનમાં થઈ હતી તે ઘણા ઓછા લોકો જાણતા હશે. તાલિબાનોના કારણે રમતોને ઘણું નુકસાન થયું છે પરંતુ રૂઢિચુસ્ત તાલીબાનો ક્રિકેટ પ્રત્યે સોફ્ટ કોર્નર ધરાવે છે. 1996થી 2001 સુધી દેશમાં પ્રથમ વખત તાલિબાનોનું શાસન સ્થપાયું હતું ત્યારે તમામ રમતો ઉપર સખત પ્રતિબંધ હતો જેના કારણે કોઈ નાનું બાળક પતંગ પણ ઉડાવી શકતું નહોતું પરંતુ ક્રિકેટ રમવાની છૂટ હતી.

વર્લ્ડ કપમાં અફઘાનિસ્તાનની ટીમે પાકિસ્તાનને હરાવ્યું ત્યારે ત્યાંના લોકોએ રસ્તાઓ ઉપર આવીને મશીનગન દ્વારા હવામાં ગોળીબાર કરીને ઉજવણી કરી હતી. તાલિબાન સરકારે પણ સત્તાવારી રીતે પોતાની ક્રિકેટ ટીમને અભિનંદન આપ્યા હતા. નોંધનીય બાબત એ છે કે ખેલાડીઓને જે ડોલર્સમાં પેમેન્ટ મળે તેને તેમણે અફઘાનિસ્તાનની કચેરીમાં જમા કરાવવા પડે છે જેની સામે તેમને દેશનું નાણું આપવામાં આવે છે. 2001 સુધી પાકિસ્તાને અફઘાન ક્રિકેટને મદદ કરી હતી પરંતુ ભારતની એન્ટ્રી થઈ હતી. ભારતે અફઘાનિસ્તામાં સંસદ ભવન બનાવવા સહિતની અનેક વિકાસ યોજનાઓમાં સાથ આપ્યો હતો અને અફઘાન ક્રિકેટર્સને પણ ઘણી મદદ કરી હતી. બીસીસીઆઈએ તેમને નોઇડામાં સ્ટેડિયમ સહિત તમામ સુવિધાઓ આપી હતી. તાલિબાનની સત્તાનો અંત આવ્યાના એક વર્ષ બાદ આઈસીસીએ અફઘાનિસ્તાન ક્રિકેટ બોર્ડને માન્યતા આપી હતી.

ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટમાં અફઘાન ટીમ છેલ્લા કેટલાક વર્ષથી સતત સારો દેખાવ કરી રહી છે. તેના ખેલાડીઓની સાથે કોચિંગ સ્ટાફે પણ ક્રિકેટને સ્તરને ઉપર લાવવા માટે આકરી મહેનત કરી છે. ઇંગ્લેન્ડનો ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટર જોનાથન ટ્રોટ હાલમાં ટીમનો હેડ કોચ છે અને તેણે ખેલાડીઓને સતત પ્રોત્સાહિત કર્યા છે. આ ઉપરાંત ભારતના ભૂતપૂર્વ ખેલાડી અજય જાડેજાએ પણ અફઘાન ક્રિકેટર્સને માનસિક રીતે મજબૂત કર્યા છે અને તેની ટીમના પ્રદર્શન ઉપર સકારાત્મક અસર પણ પડી છે. ઇંગ્લેન્ડ, પાકિસ્તાન અને શ્રીલંકા સામેની મેચમાં અફઘાન ક્રિકેટર્સ ક્યારેય દબાણમાં હોય તેવું લાગતું નહોતું. પાકિસ્તાન સામેનો 28૩ રનનો ટાર્ગેટ તેમણે સિંગલ, ડબલ તથા સમયાંતરે બાઉન્ડ્રી મારીને હાંસલ કર્યો હતો. સુકાની તરીકે ઓછો અનુભવ હોવા છતાં હશમતુલ્લાહ શાહિદીએ ટીમના અગ્રેસર બનીને ખેલાડીઓ સતત પ્રોત્સાહિત કર્યા છે.

અફઘાનિસ્તાનમાં હજુ પણ પરિસ્થિતિ સુધરી નથી અને તાલિબાનોની સત્તાના કારણે ઘણા સ્પોન્સર્સ પણ પાછળ ખસી ગયા હતા. તાલિબાનો મેન્સ ક્રિકેટને જારી રાખવાની મંજૂરી આપી છે પરંતુ સ્પોન્સર્સ હજુ પણ મળતા નથી. બીજી બાબત એ છે કે તમામ ટેસ્ટ રમતા દેશમાં મહિલા ટીમ હોવી જોઈએ તે અફઘાનિસ્તાનમાં નથી અને આ કારણથી આઈસીસી ક્રિકેટના વિકાસ માટે સીધું ફંડ પણ આપતું નથી. અફઘાનિસ્તાન પહેલાં કેટલીક નવી ટીમો પણ ઇન્ટરનેશનલ સ્તરે શાનદાર પ્રદર્શન કરી ચૂકી છે. ઝિમ્બાબ્વે, કેન્યા તથા આયરલેન્ડનો આ ટીમોમાં સમાવેશ થાય છે. ઝિમ્બાબ્વે વર્ષો સુધી ભારત, ઇંગ્લેન્ડ, પાકિસ્તાન જેવી ટીમોને ટક્કર આપી ચૂક્યું હતું પરંતુ રાજનીતિના કારણે આ દેશમાં ક્રિકેટનો સત્યાનાશ થયો છે. કેન્યાની ટીમ 200૩ના વર્લ્ડ કપમાં સેમિફાઇનલ સુધી પહોંચી હતી અને સુકાની સ્ટિવ ટિકોલોની નિવૃત્તિ બાદ કેન્યન ક્રિકેટનો ગ્રાફ નીચે ઉતરતો રહ્યો છે અને આજે આ ટીમ વિશ્વ સ્તરે ક્યાંય દેખાતી નથી. અફઘાનિસ્તાનનું વિજય મેળવવાનું ઝનૂન, અંતિમ બોલ સુધી હાર નહીં માનવાનો અભિગમ જેવી બાબતો તેને કેન્યા, ઝિમ્બાબ્વે તથા આયરલેન્ડ જેવી ટીમો કરતાં અલગ પાડે છે. અફઘાન લોકો માટે કહેવામાં આવે છે કે તેઓ ક્યારેય હાર માનતા નથી અને હંમેશાં લડતા રહે છે. આ બાબત તેમની રમતમાં પણ જોવા મળે છે.


  • Follow us on: