1995ના જૂન મહિનાની એ અંધારી રાત બેંગલુરુના અપરાધ જગતના ઇતિહાસમાં ક્યારેય ન ભુલાય તેવી રક્તરંજિત રાત બની ગઈ. શિવાજીનગરની એ ગીચ અને ગંદી ગલીઓમાં, જ્યાં દિવસ દરમિયાન મરઘાંના કરુણ અવાજો અને રસેલ માર્કેટની ચિચિયારીઓ ગુંજતી રહેતી હતી, ત્યાં અચાનક ગોળીઓના ઉપરાઉપરી છૂટતા ભયાનક ગડગડાટે આખા વિસ્તારને થથરાવી દીધો. કોલી ફયાઝ, જેણે છેલ્લા એક દાયકાથી પણ વધુ સમય સુધી આ આખા વિસ્તાર પર અને અંડરવર્લ્ડ પર પોતાનું એકહથ્થુ લોખંડી શાસન જાળવી રાખ્યું હતું. તેને જેલમાં અને બહાર અનેકવાર હુમલાઓ છતાં હરાવવો અશક્ય અને અજેય લાગતો હતો, પરંતુ તે રાત્રે તેના કટ્ટર દુશ્મનોએ કોઈ એકલ-દોકલ હુમલો નહીં, પણ મહિનાઓના પ્લાનિંગ બાદ અત્યંત સુઆયોજિત અને ઘાતકી વ્યૂહરચના હેઠળ તેને નિશાન બનાવ્યો હતો. હરીફ ગેંગના તાલિબાન-શૈલીના અને અત્યંત પાવરફુલ ગણાતા શાર્પ શૂટરોએ ફયાઝને શિવાજીનગરની સાંકડી ગલીઓમાં એવી ચતુરાઈથી ઘેરી લીધો હતો કે તેને વળતો હુમલો કરવા કે જીવ બચાવીને ભાગવા માટેનો એક ઇંચનો રસ્તો પણ મળ્યો નહીં.
હુમલાખોરોએ માત્ર ફયાઝને જ નહીં, પણ તેના પાવરના એ અહંકારને પણ વીંધી નાખ્યો હતો. લોહીના ખાબોચિયામાં લથબથ હાલતમાં શિવાજીનગરની એ પથ્થરવાળી અને કાદવથી ભરેલી ગલીઓમાં નિષ્પ્રાણ પડેલો ફયાઝનો દેહ એ કડવી વાસ્તવિકતાની ગવાહી પૂરતો હતો કે અંડરવર્લ્ડમાં સત્તા, સંપત્તિ અને ખોફના પાયા ગમે તેટલા મજબૂત હોય, તેની કિંમત અંતે તો પોતાના રક્તથી જ ચૂકવવી પડે છે. આ હત્યાના પડઘા માત્ર શિવાજીનગર પૂરતા મર્યાદિત નહોતા, તે માત્ર એક ડોન કે એક વ્યક્તિનો અંત નહોતો, પણ બેંગલુરુના ક્રિમિનલ નેટવર્કમાં એક એવા વિશાળ અને ખતરનાક શૂન્યાવકાશની શરૂઆત હતી, જેણે આવનારાં અનેક વર્ષો સુધી શહેરની સામાજિક અને વહીવટી શાંતિને હણી લીધી હતી. આ હત્યા પછી અનેક નાના-મોટા ગુંડાઓ વચ્ચે વર્ચસ્વની લડાઈ શરૂ થઈ, જેણે શહેરના રસ્તાઓને ફરીથી લોહીથી રંગી દીધા હતા.
ફયાઝના મૃત્યુના સમાચાર વાયુવેગે ફેલાતાં જ તેના સૌથી નજીકના સાથી અને અત્યંત વિશ્વાસુ લેફ્ટનન્ટ તનવીર પર ધરપકડનું અને હરીફ ગેંગના હિંસક હુમલાનું જોખમ અનેકગણું વધી ગયું. તનવીર, જે ફયાઝનો જમણો હાથ ગણાતો હતો અને ગેંગની તમામ આર્થિક કડીઓ, હવાલા નેટવર્ક અને બેનામી મિલકતોના દસ્તાવેજો સંભાળતો હતો, તેને તરત અંદાજ આવી ગયો કે સુરક્ષાનો કિલ્લો હવે તૂટી ચૂક્યો છે. તેણે જોયું કે પોલીસ પ્રશાસન, જે અત્યાર સુધી ફયાઝના રાજકીય પ્રભાવ હેઠળ દબાયેલું હતું, તે હવે લોખંડી હાથે સક્રિય થયું છે. બીજી તરફ ફયાઝના મોતથી ઉત્સાહિત હરીફ ગેંગો એક પછી એક તેના ગુપ્ત અડ્ડાઓ અને ગોદામો પર ત્રાટકી રહી હતી. પોતાના જીવને બચાવવા અને ગેંગના બાકીના કરોડો રૂપિયાના ભંડોળને સુરક્ષિત રીતે સગેવગે કરવા માટે તનવીરે ખૂબ જ ચતુરાઈથી રાતોરાત નકલી પાસપોર્ટની મદદથી ભારત છોડીને દુબઈ પલાયન કરી દીધું.
નેતૃત્વની આ અચાનક અને આઘાતજનક ગેરહાજરીને કારણે ફયાઝની એક સમયે લોખંડી મનાતી શક્તિશાળી ગેંગમાં મોટા પાયે આંતરિક ભંગાણ પડ્યું. જે સંગઠન માત્ર ફયાઝના ડરથી ટકી રહ્યું હતું, તે હવે પાયા વગરનું મકાન બની ગયું. નાના ગુંડાઓ અને શૂટરો, જે અત્યાર સુધી માત્ર ફયાઝના આદેશો પર ચાલતા હતા, તેઓ હવે `આઝાદ' થઈને પોતાની રીતે સ્થાનિક વેપારીઓ પાસે ખંડણી વસૂલવા લાગ્યા. શિવાજીનગરની શાંતિ હણાઈ ગઈ અને સામાન્ય જનતા માટે રસ્તા પર નીકળવું જોખમી બની ગયું. શેરીઓમાં નાની-નાની બાબતોમાં તલવારો અને ચપ્પુઓ નીકળવા લાગ્યા, જેનાથી આખા વિસ્તારમાં ભયાનક અરાજકતા ફેલાઈ ગઈ.
આ પરિસ્થિતિનો ભરપૂર ફાયદો ઇશ્તિયાક પહેલવાન અને `સાનપ' નઈમ જેવી હરીફ ગેંગોએ ઉઠાવ્યો. તેમણે ફયાઝના જૂના ગઢ ગણાતા શિવાજીનગર, ટેનેરી રોડ અને રસેલ માર્કેટના વિસ્તારો પર બળજબરીથી કબજો જમાવવા માટે વળતા હુમલાઓ તેજ કર્યા. આ સત્તા સંઘર્ષને કારણે બેંગલુરુના રસ્તાઓ પર અવારનવાર લોહિયાળ ગેંગવોર, ધોળા દિવસે થતા એસિડ હુમલા અને જાહેરમાં થતી કરપીણ હત્યાઓના કિસ્સાઓ દૈનિક ઘટના બની ગયાં હતાં, જેનાથી શહેરનું પોલીસ તંત્ર પણ લાચાર દેખાવા લાગ્યું હતું.
પરંતુ અંડરવર્લ્ડની આ લોહિયાળ વાર્તા અહીં પૂરી થતી નહોતી, કારણ કે હિંસા હંમેશાં નવા લોહીને જન્મ આપે છે. કોલી ફયાઝનો સૌથી નાનો પુત્ર, આમિર ખાન ઉર્ફે પપ્પુ, જે તેના પિતાના મૃત્યુ સમયે માત્ર 10 વર્ષનો નિર્દોષ દેખાતો બાળક હતો, તેની અંદર વેર અને નફરતનો એક ભયાનક અગ્નિ ધબકી રહ્યો હતો. પપ્પુએ પોતાની નજર સામે તેના પિતાના વિરાટ સામ્રાજ્યને પત્તાંના મહેલની જેમ વિખેરાતું જોયું હતું અને તેના પરિવારને રાતોરાત સત્તાના શિખરેથી હાંસિયામાં ધકેલાતા અનુભવ્યો હતો. આ સામાજિક પતન અને પિતાના ખૂનનો આઘાત તેના કુમળા માનસ પર એવી રીતે અંકિત થઈ ગયો કે તે સામાન્ય બાળકોની જેમ રમકડાં કે પુસ્તકોમાં ક્યારેય રસ લઈ શક્યો નહીં.
જેમ જેમ પપ્પુ કિશોરાવસ્થામાં પ્રવેશ્યો, તેણે પોતાની આસપાસની દુનિયાને એક અલગ દૃષ્ટિકોણથી જોવાનું શરૂ કર્યું. તેણે જોયું કે જે લોકો તેના પિતાનાં ચરણોમાં બેસતા હતા, તેઓ હવે તેના પરિવારનો તિરસ્કાર કરી રહ્યા હતા. આ અપમાને તેને વધુ ક્રૂર બનાવ્યો. તેણે સામાન્ય યુવાનોની જેમ કોલેજ જવા કે સ્થિર કરિયર બનાવવાને બદલે તેના પિતાના જૂના અને વફાદાર ગણાતા સાથીઓ, ગુપ્ત શસ્ત્ર ભંડારોના અડ્ડાઓ અને હથિયારોના સોદાગરો સાથે સંબંધો કેળવવાનું શરૂ કર્યું. તે રાતોની રાતો શિવાજીનગરની અંધારી ગલીઓમાં વિતાવતો, જ્યાં તેના પિતાના નામનો સિક્કો પડતો હતો. 2003 સુધીમાં જ્યારે તે માંડ 18 વર્ષનો થયો, ત્યારે તેણે સત્તાવાર રીતે ગુનાખોરીની કાળી દુનિયામાં પદાર્પણ કર્યું. પપ્પુ માટે અંડરવર્લ્ડ એ માત્ર પૈસા કમાવવાનું સાધન નહોતું, પણ તેના પિતાનાં અધૂરાં સપનાંઓ ફરી જીવંત કરવાનું અને તેમના ખૂનીઓ પાસેથી વર્ષોના અપમાનનો વ્યાજ સાથે બદલો લેવાનું એક રણમેદાન હતું.
તેના વેરની પ્રથમ મોટી જ્વાળા 2000ના દાયકાની શરૂઆતમાં જોવા મળી. તેણે પોતાનું લક્ષ્ય ઇશ્તિયાક ગેંગના અત્યંત સક્રિય અને ભયાનક ગણાતા સભ્ય તોફાની અલીમ પર સાધ્યું.
અલીમ એ શખ્સ હતો જે ફયાઝના પતન પછી શિવાજીનગરના વેપારીઓને પજવતો હતો. પપ્પુએ ખૂબ જ ઝીણવટભર્યું આયોજન કર્યું અને અલીમ પર એક એવો ઘાતકી હુમલો કર્યો કે આખા બેંગલુરુમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. અલીમની હત્યામાં પપ્પુની ધરપકડ થઈ અને આ એ જ ઐતિહાસિક ક્ષણ હતી જ્યારે બેંગલુરુ પોલીસ અને ગુપ્તચર વિભાગને પહેલીવાર એવો ચોંકાવનારો અહેસાસ થયો કે `કોલી ફયાઝ'ના આતંકનો પડછાયો હજુ પણ શિવાજીનગરની ગલીઓ પર મંડરાઈ રહ્યો છે. આ નવું લોહી તેના પિતા કરતાં પણ વધુ હિંસક અને બેખોફ સાબિત થઈ શકે છે.
પપ્પુએ ખૂબ જ ઝડપથી તેના પિતાની જૂની કાર્યપદ્ધતિ અપનાવી લીધી અને વસૂલાત, ગેરકાયદેસર જમીન સોદા અને પ્રોપર્ટી ડિસ્પ્યૂટના ધંધામાં પગપેસારો કર્યો. તે માત્ર શારીરિક બળ જ નહીં, પણ ધાકધમકીની નવી ટેક્નિકોનો ઉપયોગ કરતો હતો. 2012માં બેંગલુરુના પ્રખ્યાત રસેલ માર્કેટમાં લાગેલી ભયાનક આગના કિસ્સામાં પણ તેનું નામ જોરશોરથી ઉછળ્યું હતું. પોલીસ તપાસમાં એવું બહાર આવ્યું હતું કે આ કોઈ અકસ્માત નહીં, પણ વેપારીઓ પાસે ખંડણી માંગવા અને તેમને ડરાવવા માટે રચાયેલું એક કાવતરું હતું. વર્ષો વીતતાં ગયાં અને પપ્પુ પર હત્યા, હત્યાનો પ્રયાસ, લૂંટ અને હથિયારો રાખવા જેવા 22થી વધુ ગંભીર પોલીસ કેસો નોંધાયા. તેની હિંમત એટલી વધી ગઈ હતી કે તેણે 2015માં તેના સૌથી મોટા હરીફ `બ્રિગેડ આઝમ'ની ધોળા દિવસે હત્યા કરવાનું ઘાતકી કાવતરું પણ ઘડ્યું હતું. જોકે, કાયદાના હાથ લાંબા હોય છે. 2019માં બેંગલુરુની સેન્ટ્રલ ક્રાઈમ બ્રાન્ચે (CCB) એક ગુપ્ત ઓપરેશન હાથ ધર્યું અને પપ્પુને કોથાનુર સ્મશાનભૂમિ પાસે ચારેબાજુથી ઘેરી લીધો.
પોલીસ અને પપ્પુ વચ્ચે થયેલા સામસામે ગોળીબારમાં તે ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો અને અંતે તેને હોસ્પિટલમાંથી સીધો જ જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દેવામાં આવ્યો. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું કે ભલે સમય બદલાયો હોય, શહેર હાઈ-ટેક બન્યું હોય, પણ કોલી ફયાઝના ગુનાહિત વારસાએ ત્રણ દાયકા સુધી શહેરની સામાજિક શાંતિને હણવાનું અને ન્યાયતંત્રને પડકારવાનું કામ કર્યું હતું.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો
