1692: ફેબ્રુઆરીમાં કેસ ચલાવવા માટે એક ખાસ કોર્ટની સ્થાપના સાથે ટ્રાયલ શરૂ થઈ.
1692ના મધ્યમાં : ઘણી વ્યક્તિઓને ફાંસી આપીને ફાંસી આપવામાં આવી.
ઓક્ટોબર 1692 : ગવર્નર વિલિયમ ફીપ્સે ખાસ કોર્ટનું વિસર્જન કર્યું અને ટ્રાયલ ઓછી થવા લાગી.
1693 : બાકીના કેસો નવી કોર્ટ દ્વારા ચલાવવામાં આવ્યા અને આખરે જેલોને મુક્ત કરવામાં આવી.
1711: કેટલાક આરોપીઓને માફ કરવામાં આવ્યા અને તેમના પરિવારોને તેમના નુકસાન માટે વળતર આપવામાં આવ્યું.
સોળમી સદીના ઉત્તરાર્ધ અને 17મી સદીના પૂર્વાર્ધનાં 19 વર્ષની આ ઘટનાઓ આજે વારસો ગણાય છે, પરંતુ આ માનવસમાજનો ધાર્મિક કટ્ટરતા, સામાજિક તણાવ અને સામૂહિક ઉન્માદના જોખમોનો ઐતિહાસિક કેસ સ્ટડી તરીકે આજે પણ અભ્યાસ અને ચર્ચાને સ્થાન આપે છે.
ડેન્વર્સ એ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના મેસેચ્યુસેટ્સ રાજ્યના એસેક્સ કાઉન્ટીમાં આવેલું એક શહેર છે, જે મેસેચ્યુસેટ્સના ઉત્તરપૂર્વીય કિનારા નજીક ડેન્વર્સ નદી પર આવેલું છે. આ ઉપનગર બોસ્ટનથી એકદમ ટૂંકી મુસાફરીના અંતરે છે. મૂળ રૂપે સેલેમ ગામ તરીકે ઓળખાતું આ શહેર તેના એક વિશિષ્ટ જોડાણ માટે સૌથી વધુ જાણીતું છે. ઉપરોક્ત ઘટનાક્રમમાં સેલેમ ગામ અને તેના પ્રાદેશિક કેન્દ્ર સેલેમ ટાઉન ઉપરાંત, ખાસ કરીને એન્ડોવર અને ટોપ્સફિલ્ડમાં અસંખ્ય શહેરોમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. કેસ કયા ગુના માટે હતો જે માટે ધરપકડનો દોર શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેનું નિરાકરણ 19 વર્ષે આવ્યું હતું? કેસ હતો મેલીવિદ્યાનો, મેલીવિદ્યાના આરોપો અંગે ટ્રાયલ ચલાવવામાં આવી હતી. જેને સાલેમ વિચ ટ્રાયલ્સ કહેવાય છે. મુખ્યત્વે યુવાન છોકરીઓ અને સ્ત્રીઓએ ટ્રાયલને આકાર આપવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
ફેબ્રુઆરી, 1692ના શિયાળામાં 9 અને 11 વર્ષની રેવરેન્ડ સેમ્યુઅલ પેરિસની પુત્રીઓ વિચિત્ર વર્તન કરવા લાગી. તેઓ અસામાન્ય અવાજો કાઢતી, હાથમાં આવતી તે વસ્તુઓ સામે જે કોઈ ઊભું હોય તેના પર ફેંકતી. એક સ્થાનિક ડૉક્ટરે તે બંનેનાં વિચિત્ર વર્તન માટે અલૌકિકતાને દોષી ઠેરવી. સ્થાનિક મેજિસ્ટ્રેટના દબાણ હેઠળ છોકરીઓએ ત્રણ મહિલાઓ પર જાદુટોણા કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. આરોપ લાગ્યો એટલે ટ્રાયલ શરૂ થઇ અને ત્રણેય મહિલાઓને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવી, જેના કારણે આખા સેલેમ ટાઉનમાં ગભરાટ ફેલાયો. મે 1692માં, ગવર્નર વિલિયમ ફિપ્સે ડાકણના કેસનો નિર્ણય લેવા માટે એક ખાસ કોર્ટની સ્થાપના કરી. ખાસ અને નવી રચાયેલી કોર્ટે પછીના મહિનાઓમાં સ્પેક્ટ્રલ એવિડન્સ (સ્પેક્ટ્રલ પુરાવા એ એવા કાનૂની પુરાવાનું એક સ્વરૂપ છે જે એવા લોકોની જુબાની પર આધારિત છે જેઓ દૃષ્ટિકોણોનો અનુભવ કર્યો હોવાનો દાવો કરે છે.) 16મી અને 17મી સદીની ડાકણોના અજમાયશ દરમિયાન આવી જુબાની વારંવાર આપવામાં આવતી હતી. મેલીવિદ્યાના કથિત ભોગ બનેલા લોકો દાવો કરતા હતા અને જો કોર્ટ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવે, તો આ જુબાનીનું ખંડન કરવું લગભગ અશક્ય હતું. હવે આવી જ સ્વપ્નો અને દૃષ્ટિકોણ પર આધારિત જુબાનીને પુરાવા માની ત્રણ મહિલાઓ પરના આરોપથી શરૂ થયેલી ટ્રાયલમાં (ફેબ્રુઆરી 1692-મે 1693 વચ્ચે) 200થી વધુ લોકો પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો. ત્રીસ લોકોને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા, જેમાંથી ઓગણીસને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. એક અન્ય પુરુષ, ગાઇલ્સ કોરી દલીલ દાખલ કરવાનો ઇનકાર કર્યા પછી ત્રાસ હેઠળ મૃત્યુ પામ્યો અને ઓછામાં ઓછા પાંચ લોકો રોગગ્રસ્ત જેલોમાં મૃત્યુ પામ્યા.
ટ્રાયલનો અંત ત્યારે જ આવ્યો જ્યારે વસાહતના ઘણા અગ્રણી નાગરિકો સહિત આરોપીઓની સંખ્યા વધુ હોવાને કારણે અગ્રણી પાદરીઓમાં સ્પેક્ટ્રલ પુરાવાઓની માન્યતા અંગે ગંભીર શંકાઓ ઊભી થવા લાગી. જેનો ઉપયોગ બધા દોષિતોને અપરાધી ઠેરવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. ટ્રાયલ પછીનાં વર્ષોમાં મોટાભાગની કિશોરીઓએ સ્વીકાર્યું હતું કે તેમના આરોપો બનાવટી હતા. 1702માં મેસેચ્યુસેટ્સની જનરલ કોર્ટે ટ્રાયલને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી, 1711માં મેસેચ્યુસેટ્સ વિધાનસભાએ દોષિત ઠેરવવામાં આવેલા આરોપોને રદ કર્યા અને તેમના પરિવારોને તેમના નુકસાન માટે વળતર આપવામાં આવ્યું.
અને આજે? જ્યાં ભૂત-પ્રેત-ડાકણની ટ્રાયલને ગેરકાયદેસર જાહેર થઇ હતી તે જ સાલેમ ઘણા ભૂતિયા પ્રવાસોનો એક ભાગ છે. છે ને અજબગજબ?