મહારાષ્ટ્રના પૂણે જિલ્લામાં પશ્ચિમ ઘાટની સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળાઓમાં સ્થિત ખંડાલા ભારતનું એક અત્યંત લોકપ્રિય અને મનમોહક હિલસ્ટેશન છે. સમુદ્ર સપાટીથી આશરે 550 મીટરની ઊંચાઈ પર આવેલું આ સ્થળ મુંબઈ અને પૂણે જેવાં મહાનગરોની નજીક હોવાને કારણે પ્રવાસીઓ માટે મનપસંદ વીકએન્ડ ડેસ્ટિનેશન છે. `આતી ક્યા ખંડાલા' જેવાં બોલિવૂડનાં ગીતોએ આ શહેરને ઘરે-ઘરે પ્રખ્યાત બનાવ્યું છે, પરંતુ તેની સાચી ઓળખ તો તેની હરિયાળી ખીણો અને ધુમ્મસભર્યા પહાડો છે.
ખંડાલાનો ઇતિહાસ મરાઠા સામ્રાજ્ય અને ત્યારબાદ બ્રિટિશ કાળ સાથે જોડાયેલો છે. ભૌગોલિક દૃષ્ટિએ તે ભોર ઘાટ પર આવેલું છે, જે પ્રાચીન સમયમાં કોંકણ કિનારા અને ડેક્કન ઉચ્ચપ્રદેશ વચ્ચેનો મુખ્ય વેપારી માર્ગ હતો. લોનાવાલાથી માત્ર 3 કિલોમીટર દૂર હોવા છતાં, ખંડાલા તેની શાંતિ અને વિશિષ્ટ નજારાઓને કારણે પોતાની અલગ ઓળખ જાળવી રાખે છે.
ખંડાલામાં પ્રકૃતિનાં અદ્ભુત રૂપો જોવા મળે છે:
ટાઇગર લીપ : આ એક એવો પોઈન્ટ છે જ્યાંથી ખીણનો નજારો વાઘના પંજા જેવો દેખાય છે. અહીંથી ઊભી ખીણ અને નીચે વહેતાં ઝરણાંઓનો નજારો અદ્ભુત લાગે છે.
ડ્યુક્સ નોઝ : આ પહાડનું નામ વેલિંગ્ટનના ડ્યુકના નાક જેવો આકાર હોવાને કારણે પડ્યું છે. ટ્રેકિંગ અને રોક ક્લાઇમ્બિંગના શોખીનો માટે આ આદર્શ સ્થળ છે.
ભુશી ડેમ : ખંડાલા અને લોનાવાલાની વચ્ચે આવેલો આ ડેમ ચોમાસામાં પ્રવાસીઓથી ઊભરાય છે. ડેમનાં પગથિયાં પરથી વહેતા પાણીમાં પલળવાનો આનંદ કંઈક અલગ જ હોય છે.
કાર્લા અને ભાજાની ગુફાઓ : ઇતિહાસપ્રેમીઓ માટે આ બીજી સદીની બૌદ્ધ ગુફાઓ આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે. અહીંનું સ્થાપત્ય અને કોતરણીકામ ભારતીય કલાનો શ્રેષ્ઠ નમૂનો છે.
લોહગઢ કિલ્લો : છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ સાથે જોડાયેલો આ ઐતિહાસિક કિલ્લો ટ્રેકિંગ માટે પ્રખ્યાત છે.
ચોમાસા દરમિયાન ખંડાલાનું સૌંદર્ય સોળે કળાએ ખીલી ઊઠે છે. પહાડો પરથી પડતા અસંખ્ય નાના-મોટા ધોધ અને ચારે બાજુ છવાયેલી લીલી ચાદર પ્રવાસીઓને મંત્રમુગ્ધ કરી દે છે. ખંડાલાની મુલાકાત અહીંની `મગફળીની ચીકી' અને `વડાપાંઉ' વગર અધૂરી છે. ગરમાગરમ મકાઈના ડોડા અને ભજિયાં ખાવાં એ અહીંની મુસાફરીનો અભિન્ન ભાગ છે.
ખંડાલા જવા માટે ઓક્ટોબરથી મે સુધીનો સમય આહ્લાદક હોય છે. જોકે, સાચો આનંદ માણવો હોય તો જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર (ચોમાસુ) શ્રેષ્ઠ છે, કારણ કે ત્યારે જ પ્રકૃતિ તેના અસલી મિજાજમાં હોય છે. શિયાળામાં સવારનું વાતાવરણ ઠંડું અને આહ્લાદક હોય છે. ખંડાલા એ એક એવું સ્થળ છે જ્યાં તમે શહેરની ભાગદોડ ભૂલીને પ્રકૃતિના ખોળામાં વિરામ લઈ શકો છો. પછી ભલે તમે ટ્રેકિંગ કરવા માંગતા હોવ કે માત્ર પહાડોની શાંતિ માણવા, ખંડાલા ક્યારેય નિરાશ કરતું નથી.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો
