13જુલાઈ, 1966ની એ રાત શિકાગોના ઇતિહાસમાં એક એવી કાળી શાહીથી લખાઈ ગઈ, જેણે અમેરિકાની સામૂહિક સદ્ભાવના અને સુરક્ષાના અહેસાસને કાયમ માટે ભૂંસી નાખ્યો. શિકાગોના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા શાંત રહેણાક વિસ્તાર જેફરી મેનરમાં ગરમી અને અસહ્ય ભેજનું સામ્રાજ્ય હતું. પવન જાણે થંભી ગયો હતો અને વાતાવરણમાં એક અકળાવનારી શાંતિ પ્રસરેલી હતી. 2319 ઈસ્ટ 100મી સ્ટ્રીટ પર આવેલું એક બે માળનું ટાઉનહાઉસ, જે સાઉથ શિકાગો કોમ્યુનિટી હોસ્પિટલની નવયુવાન તાલીમાર્થી નર્સો માટેની હોસ્ટેલ હતું, ત્યાં સામાન્ય દિવસોની જેમ જ લાઈટો બંધ થઈ રહી હતી. આ યુવતીઓ માનવતાની સેવા કરવાનાં સપનાં આંખોમાં આંજીને શિકાગો આવી હતી. તેઓ કલ્પના પણ નહોતી કરી શકતી કે આ શાંત મકાનની દીવાલો થોડા જ કલાકોમાં આ દાયકાના સૌથી નૃશંસ અને ઠંડા કલેજે કરાયેલા નરભક્ષી જેવા હત્યાકાંડની સાક્ષી બનવાની હતી.
લગભગ અગિયાર વાગ્યાની આસપાસ જ્યારે આખું શહેર ઘેરી નિદ્રા તરફ સરકી રહ્યું હતું, ત્યારે અંધારામાંથી એક ઓછાયો એ ટાઉનહાઉસ તરફ આગળ વધ્યો. આ ઓછાયો એટલે ચોવીસ વર્ષનો રિચાર્ડ બેન્જામિન સ્પેક. દારૂ અને ડ્રગ્સના નશામાં ચૂર, ચહેરા પર અછબડાના ડાઘ અને પરાજિત અસ્તિત્વ ધરાવતો આ માણસ ગુનાખોરીની દુનિયામાં નવો નહોતો. તેનો ભૂતકાળ નાની-મોટી ચોરીઓ, હિંસા અને સ્ત્રીઓ પ્રત્યેના અસામાન્ય રોષથી ખરડાયેલો હતો.
ટાઉનહાઉસના પાછળના નબળા દરવાજેથી અથવા બારીમાંથી તેણે અંદર પગ મૂક્યો. તેના હાથમાં એક ધારદાર છરી અને કાળી પિસ્તોલ ચમકી રહી હતી. તેણે હોસ્ટેલના શાંત વાતાવરણમાં દબાતા પગલે પ્રવેશ કર્યો અને સીધો એ રૂમ તરફ ગયો જ્યાં યુવાન નર્સો સૂતી હતી. હોસ્ટેલના રૂમનો દરવાજો ખૂલવાનો અવાજ અને અજાણ્યા પુરુષની હાજરીથી કોરાઝોન અમુરાઓ નામની ફિલિપિનો નર્સ ચોંકીને જાગી ગઈ. તેની સામે ઊભેલો સ્પેક માત્ર એક હુમલાખોર નહોતો, તે જાણે સાક્ષાત્ યમરાજનો અવતાર હતો.
સ્પેકે અત્યંત શાંતિથી અને કોઈ પણ જાતના ઉદ્વેગ વિના એ રૂમમાં હાજર યુવતીઓને બંધક બનાવવાનું શરૂ કર્યું. તેણે ખૂબ જ ઘોઘરા અવાજે અને ધમકીભર્યા સૂરે કહ્યું કે તે ન્યૂ ઓર્લિયન્સ જવા માટે પૈસા ઈચ્છે છે અને જો તેઓ શાંત રહેશે તો તે કોઈને નુકસાન નહીં પહોંચાડે. તેના અવાજમાં છુપાયેલી ક્રૂરતા ઓળખી ગયેલી યુવતીઓએ હોબાળો મચાવવાને બદલે શાંતિ જાળવવાનું નક્કી કર્યું, કારણ કે તેમને લાગ્યું કે લૂંટારુ પૈસા લઈને ચાલ્યો જશે. સ્પેકે પલંગની ચાદરો ફાડીને પટ્ટીઓ બનાવી અને એક પછી એક તમામ યુવતીઓના હાથ-પગ બાંધી દીધા. એ ઓરડામાં ગ્લોરિયા ડેવી, પેટ્રિશિયા મેટુસેક, નીના જો શ્માલે, પામેલા વિલ્કેનિંગ, વેલેન્ટિના પાસિયન અને મેરલિટા ગારગુલો લાચાર બનીને પડી રહી. આ દરમિયાન બહાર ગયેલી અન્ય બે નર્સો એમિલી શ્મર્લર અને મેરી એન જોર્ડન જ્યારે પાછી ફરી, ત્યારે તેઓ પણ સીધી સ્પેકની જાળમાં ફસાઈ ગઈ. સ્પેક માટે આ કોઈ ઉતાવળિયું કામ નહોતું; તે અત્યંત ધૈર્યપૂર્વક, પદ્ધતિસર પોતાની શિકારી વૃત્તિ સંતોષી રહ્યો હતો.
મધ્યરાત્રિ પછી અસલી ખેલ શરૂ થયો. સ્પેકે તમામ બંધકોને એક રૂમમાં રાખ્યા હતા અને તે એક-એક કરીને યુવતીઓને બાજુના રૂમમાં લઈ જવા લાગ્યો. તેનો ઈરાદો માત્ર લૂંટફાટનો નહોતો, પણ એક વિકૃત મનોદશા સંતોષવાનો હતો. બાજુના રૂમમાંથી આવતા હળવા કણસવાના અવાજો, કપડાં ફાટવાના અવાજો અને અંતે આવતી હૃદયદ્રાવક શાંતિ બાકીની યુવતીઓના લોહીને થિજાવી રહી હતી. આ નૃશંસ ક્રમ કલાકો સુધી ચાલ્યો. દરેક વખતે જ્યારે સ્પેક રૂમમાં પાછો આવતો, ત્યારે રૂમમાં બચેલી યુવતીઓની સંખ્યા ઘટી જતી. તે ગ્લોરિયા ડેવીને છેલ્લે બાજુના રૂમમાં લઈ ગયો, જેની સાથે તેણે બળાત્કાર ગુજાર્યો અને પછી ગળું દબાવીને તેની હત્યા કરી નાખી. આ આખી રાત દરમિયાન એક અદ્ભુત અને ચમત્કારિક ઘટના ઘટી રહી હતી, જે આ કેસની દિશા બદલી નાખવાની હતી.
કોરાઝોન અમુરાઓ, જે શરૂઆતમાં પલંગની નીચે સરકી ગઈ હતી, તે અત્યંત ભયભીત અવસ્થામાં ત્યાં જ છુપાયેલી રહી. તેણે પોતાના શ્વાસ રોકી લીધા હતા. પલંગની નીચેના અંધકારમાંથી તે જોઈ શકતી હતી કે સ્પેક કેવી રીતે તેના મિત્રોને મોતને ઘાટ ઉતારવા લઈ જઈ રહ્યો હતો. સ્પેક જ્યારે ગણતરી કરી રહ્યો હતો, ત્યારે નશાના કારણે અને અંધકારને લીધે તે એ ભૂલી ગયો કે રૂમમાં કુલ નવ યુવતીઓ હતી, આઠ નહીં. કોરાઝોન માટે સમય જાણે થંભી ગયો હતો. દર સેકન્ડે મૃત્યુ તેની નજીકથી પસાર થતું હતું. ઉપરના પલંગ પરથી વહેતું લોહી નીચે જમીન પર ટપકી રહ્યું હતું. તે આખી રાત પલંગ નીચે ધ્રૂજતી રહી, હૃદયના ધબકારા કાબૂમાં રાખવાનો પ્રયત્ન કરતી રહી, કારણ કે સામાન્ય અવાજ પણ તેનો જીવ લઈ
શકતો હતો.
સવારના લગભગ છ વાગ્યા સુધી સ્પેક એ ટાઉનહાઉસમાં જ રહ્યો. ગુનાને અંજામ આપ્યા પછી તે એટલો બેફિકર હતો કે તેણે ત્યાં પડેલું દૂધ પીધું અને શાંતિથી પાછલા દરવાજેથી બહાર નીકળી ગયો. સ્પેકના ગયા પછી પણ કેટલાય કલાકો સુધી કોરાઝોન પલંગ નીચેથી બહાર નીકળવાની હિંમત ન કરી શકી. છેવટે સવારના આઠ વાગ્યે જ્યારે આસપાસની ચહલપહલ વધી અને તેને ખાતરી થઈ કે કિલર જતો રહ્યો છે, ત્યારે તે ધ્રૂજતી ધ્રૂજતી બહાર આવી. પોતાના સાથીઓના લોહીથી લથપથ અને નિર્જીવ શરીર જોઈને તેનું હૃદય થંભી ગયું. તે ગભરાયેલી અવસ્થામાં બીજા માળની બારી તરફ દોડી ગઈ અને જોરજોરથી બૂમો પાડવા લાગી કે, `તેઓ બધાં મરી ગયાં છે! મારાં બધાં મિત્રો મરી ગયાં છે!' તેના કંપતા અવાજે આખા પાડોશને હચમચાવી દીધું.
પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ત્યારે અનુભવી ડિટેક્ટિવો પણ અંદરનું દૃશ્ય જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયા. આખું ઘર કતલખાનામાં ફેરવાઈ ગયું હતું. આઠ યુવાન અને આશાસ્પદ નર્સોનાં શબ અલગ-અલગ રૂમમાં વેરવિખેર પડ્યાં હતાં. કોઈનું ગળું દબાવવામાં આવ્યું હતું, તો કોઈને છરીના ઘા ઝીંકવામાં આવ્યા હતા. શિકાગો પોલીસ વિભાગના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઓર્લાન્ડો વિલ્સને તરત જ શહેરના ઈતિહાસના સૌથી મોટા મેનહન્ટ (માનવ શિકાર)ની જાહેરાત કરી. આ ઘટના વાયુવેગે સમગ્ર અમેરિકામાં ફેલાઈ ગઈ. અખબારોની હેડલાઈન્સ અને ટેલિવિઝન ન્યૂઝ ચેનલો પર માત્ર આ જ નરહત્યાના અહેવાલો હતા. લોકોમાં ભારે ભય ફાટી નીકળ્યો હતો; દરવાજાઓને ડબલ લોક મારવામાં આવ્યાં હતાં અને રસ્તાઓ વેરાન થઈ ગયા હતા. એક જ રાતમાં શિકાગોની સુરક્ષિત હોવાની ભ્રમણા તૂટી ગઈ હતી.
તપાસકર્તાઓ પાસે શરૂઆતમાં કોઈ ખાસ પુરાવા નહોતા, સિવાય કે એકમાત્ર જીવતી બચેલી સાક્ષી કોરાઝોન અમુરાઓ.
કોરાઝોનનો ભય હજી ઓછો નહોતો થયો, પણ તપાસમાં મદદ કરવા માટે તેણે અસાધારણ હિંમત બતાવી. તેણે હુમલાખોરનો એટલો સચોટ ચહેરો અને શરીરનો બાંધો વર્ણવ્યો કે જેના આધારે પોલીસ સ્કેચ આર્ટિસ્ટે એક અત્યંત આબેહૂબ ચિત્ર તૈયાર કર્યું. વધુમાં કોરાઝોને એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ વિગત આપી: હુમલાખોરના ડાબા હાથ પર એક ટેટૂ હતું, જેના પર લખેલું હતું, `Born to Raise Hell' (નરક બેઠું કરવા માટે જન્મેલો). આ ટેટૂ જ આગળ જતાં આ કિલરની ઓળખ સાબિત કરવાનું સૌથી મોટું હથિયાર બનવાનું હતું. પોલીસે આખા દેશમાં આ સ્કેચ અને ટેટૂની વિગતો પ્રસારિત કરી દીધી.
રિચાર્ડ સ્પેક હવે શિકાગોના રસ્તાઓ પર ભટકી રહ્યો હતો, પણ કાનૂનનો સકંજો તેની આસપાસ ફરતો જતો હતો. તેના ફોટા અને સ્કેચ દરેક જગ્યાએ ચોંટાડવામાં આવ્યાં હતાં. તે કોઈ પણ સસ્તી હોટલ કે ડોરમેટ્રીમાં આશ્રય લેવા માટે મથી રહ્યો હતો. 16 જુલાઈની રાત્રે, ભારે માનસિક દબાણ અને પકડાઈ જવાના ડરથી સ્પેકે શિકાગોની વેસ્ટ મેડિસન સ્ટ્રીટ પર આવેલી સ્ટાર હોટલના એક રૂમમાં પોતાના હાથની નસો કાપીને આત્મહત્યા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેને ગંભીર હાલતમાં કૂક કાઉન્ટી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો. હોસ્પિટલના ઈમરજન્સી વિભાગમાં ફરજ પરના યુવાન ડૉક્ટર લીરોય સ્મિથે જ્યારે આ અજાણ્યા દર્દીની સારવાર શરૂ કરી અને તેના હાથ પરથી લોહી સાફ કર્યું, ત્યારે તેમની નજર ડાબા હાથ પર બનેલા ટેટૂ પર પડી, `Born to Raise Hell'. ડૉ. સ્મિથે તરત જ સવારે અખબારમાં જોયેલું સ્કેચ યાદ કર્યું અને હોસ્પિટલની બહાર ઊભેલી પોલીસને જાણ કરી. રિચાર્ડ સ્પેકની ધરપકડ થઈ ચૂકી હતી.
સ્પેકની ધરપકડ બાદ કાનૂની લડાઈ શરૂ થઈ. શિકાગોમાં એટલો બધો રોષ અને જનઆક્રોશ હતો કે નિષ્પક્ષ ટ્રાયલ શક્ય નહોતી, તેથી કેસને પીઓરિયા, ઇલિનોઇસમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યો. એપ્રિલ, 1967માં શરૂ થયેલા આ ઐતિહાસિક મુકદમામાં બચાવ પક્ષે દલીલ કરી કે સ્પેક તે રાત્રે નશામાં ધૂત હતો અને તેને કંઈ યાદ નથી તેમજ તેની માનસિક સ્થિતિ સ્થિર નહોતી, પરંતુ પ્રોસિક્યુશન પાસે એક એવો પુરાવો હતો જેને નકારી શકાય તેમ નહોતો. કોર્ટરૂમમાં જ્યારે કોરાઝોન અમુરાઓ સાક્ષી બોક્સમાં ઊભી રહી, ત્યારે આખા હોલમાં સોપો પડી ગયો. ન્યાયાધીશે તેને પૂછ્યું કે શું તે રૂમમાં એ હત્યારાને ઓળખી શકે છે? કોરાઝોન સાક્ષી બોક્સમાંથી બહાર આવી, સીધી રિચાર્ડ સ્પેકની સામે ગઈ અને તેની આંખોમાં આંખો પરોવીને આંગળી ચીંધીને કહ્યું, `આ જ એ માણસ છે.' આ દૃશ્ય કોર્ટના ઇતિહાસમાં સૌથી હિંમતવાન સાક્ષી નિવેદન તરીકે અમર થઈ ગયું.
કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરાયેલી ફિંગરપ્રિન્ટ્સ અને કોરાઝોનની સાક્ષીના આધારે જ્યૂરીએ માત્ર 49 મિનિટની ચર્ચા બાદ રિચાર્ડ સ્પેકને આઠેય નર્સોની હત્યા માટે દોષિત જાહેર કર્યો. તેને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી. જોકે, 1972માં અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટના `ફરમન વિ. જ્યોર્જિયા' ચુકાદાને કારણે દેશમાં મૃત્યુદંડની સજા પર અસ્થાયી પ્રતિબંધ લાગી ગયો, જેના કારણે સ્પેકની સજા આજીવન કેદમાં ફેરવાઈ ગઈ. તેને સ્ટેટવિલે કરેક્શનલ સેન્ટરમાં મોકલવામાં આવ્યો, જ્યાં તેણે પોતાના જીવનનાં બાકીનાં વર્ષો વિતાવવાનાં હતાં.
જેલના સળિયા પાછળ સ્પેકનું વર્તન કોઈ પશ્ચાત્તાપ કરનારા ગુનેગાર જેવું નહોતું. તે જેલમાં પણ પોતાની વિકૃત મનોદશા અને અહંકાર પ્રદર્શિત કરતો રહ્યો. પાછળથી બહાર આવેલા કેટલાક વીડિયો ફૂટેજમાં સ્પેક જેલની અંદર ડ્રગ્સ લેતો, સ્ત્રી જેવાં કપડાં પહેરીને ફરતો અને પોતાના ગુનાઓ પર હસતો જોવા મળ્યો હતો. તેણે એક ઈન્ટરવ્યૂમાં નિર્લજ્જતાથી સ્વીકાર્યું હતું કે તેને તે રાત્રે માર્યા ગયેલા લોકો માટે કોઈ સહાનુભૂતિ નહોતી અને તે માત્ર એ રાત્રે નસીબ અજમાવી રહ્યો હતો. તેના આ વીડિયો અને તેનાં નિવેદનોએ પીડિતોના પરિવારો અને સમગ્ર સમાજના ઘા ફરી તાજા કરી દીધા હતા.
5 ડિસેમ્બર, 1991ના રોજ પોતાના પચાસમા જન્મદિવસના એક દિવસ પહેલા રિચાર્ડ સ્પેકનું સ્ટેટવિલે જેલમાં હાર્ટએટેકના કારણે મૃત્યુ થયું. તેનો અંત એકલતા અને નફરતની વચ્ચે થયો. જે આઠ યુવાન નર્સોએ દુનિયાને બચાવવાનું વ્રત લીધું હતું, તેમના જીવનનો અકાળે અંત લાવનાર આ નરાધમ પોતાનાં પાપોનો હિસાબ આપવા આ દુનિયા છોડી ગયો. શિકાગોના એ શાંત રસ્તા પર આવેલું ટાઉનહાઉસ આજે પણ ઊભું છે, જે એક ભયાનક ભૂતકાળની મૂક સાક્ષી પૂરે છે. આ વાર્તા માત્ર એક હત્યારાની ક્રૂરતાની નથી, પરંતુ કોરાઝોન અમુરાઓની એ હિંમતની પણ છે, જેણે અંધકારની છેલ્લી હદ પર જઈને પણ ન્યાયનો દીવો પ્રગટાવી રાખ્યો હતો.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો