અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના સત્તાવાર વિમાન `એરફોર્સ વન'ને વિશ્વનું સૌથી સુરક્ષિત અને અત્યાધુનિક ઊડતું કાર્યાલય માનવામાં આવે છે. તાજેતરમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ વિમાનના પરંપરાગત દેખાવમાં ધરમૂળથી ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
1960ના દાયકાથી જોન એફ. કેનેડીના સમયથી ચાલી આવતી આછા વાદળી (બેબી બ્લૂ) રંગની ઓળખ હવે બદલાઈ જશે. નવા આદેશ મુજબ આગામી પેઢીના બોઈંગ 747-8 વિમાનોમાં વધુ ઘેરો વાદળી અને શક્તિશાળી દેખાવ ધરાવતા રંગોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પનો તર્ક છે કે `એરફોર્સ વન' એ અમેરિકાની તાકાતનું પ્રતીક છે અને તેનો દેખાવ પણ તેવો જ હોવો જોઈએ. જોકે, આ ફેરફાર માત્ર રંગ પૂરતો મર્યાદિત નથી. આ વિમાનોમાં અત્યાધુનિક મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ, ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક પલ્સ પ્રોટેક્શન અને હવામાં ઇંધણ ભરવાની ક્ષમતા જેવી સુવિધાઓ વધારવામાં આવી છે. વિરોધ પક્ષો આને બિનજરૂરી ખર્ચ ગણાવી રહ્યા છે, કારણ કે રંગના ફેરફાર અને નવી ડિઝાઇનને કારણે પ્રોજેક્ટના ખર્ચમાં અંદાજે 200 મિલિયન ડોલરનો વધારો થઈ શકે છે.
ઇટાલીમાં સાયબર હુમલો : ડિજિટલ જાસૂસીનો નવો આંતરરાષ્ટ્રીય ખતરો
ઇટાલીના સંરક્ષણ અને આંતરિક મંત્રાલયની વેબસાઇટ્સ પર થયેલો તાજેતરનો સાયબર હુમલો એ સાબિત કરે છે કે હવે યુદ્ધો મેદાનમાં નહીં પણ સર્વર રૂમમાં લડાય છે. ફેબ્રુઆરીના મધ્યમાં થયેલા આ `સ્ટેટ-સ્પોન્સર્ડ' ગણાતા હુમલાનો હેતુ ઇટાલીમાં આશ્રય લઈ રહેલા વિદેશી અસંતુષ્ટોની માહિતી ચોરવાનો હતો. ખાસ કરીને જે લોકો ચીની સરકારની નીતિઓનો વિરોધ કરી રહ્યા છે અને ઇટાલીમાં સ્થાયી થયા છે, તેમની અંગત વિગતો નિશાન પર હતી. યુરોપિયન યુનિયનની સાયબર સુરક્ષા એજન્સીઓના મતે, આ હુમલા પાછળ અત્યાધુનિક `રેન્સમવેર' અને `ફિશિંગ' પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થયો હતો. આ ઘટના બાદ ઇટાલીએ ચીન સામે રાજદ્વારી સ્તરે વિરોધ નોંધાવ્યો છે. જોકે, બેઇજિંગે આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. આ હુમલાથી વિશ્વભરના દેશોમાં ચિંતા જન્મી છે કે વિદેશી એજન્સીઓ કેવી રીતે લોકશાહી દેશોના ડેટાબેઝમાં ઘૂસીને માનવ અધિકાર કાર્યકર્તાઓ પર નજર રાખી શકે છે. આ ઘટના બાદ યુરોપના અનેક દેશોએ તેમના ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા માટે બજેટમાં વધારો કર્યો છે.
રોડ્રિગો દુતેર્તે અને ICC : રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ વિરુદ્ધ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય
ફિલિપાઈન્સના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રોડ્રિગો દુતેર્તે અને ઇન્ટરનેશનલ ક્રિમિનલ કોર્ટ (ICC) વચ્ચેનો સંઘર્ષ હવે ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. દુતેર્તેના શાસન દરમિયાન ચલાવવામાં આવેલા `વોર ઓન ડ્રગ્સ' અભિયાનમાં હજારો લોકોના કથિત ન્યાયવિરોધી મૃત્યુ થયાં હતાં, જેની તપાસ ICC કરવા માંગે છે. 18 ફેબ્રુઆરીએ દુતેર્તેએ સત્તાવાર નિવેદન આપતાં જણાવ્યું કે તેઓ માત્ર ફિલિપાઈન્સની અદાલતો જ જવાબદાર છે અને વિદેશી ન્યાયાધીશોને તેમના દેશના આંતરિક મામલામાં દખલ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. આ વિવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના એક મોટા પ્રશ્નને જન્મ આપે છે: શું કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા કોઈ દેશના સર્વોચ્ચ નેતા પર તેની ધરતી પર થયેલા ગુનાઓ માટે કેસ ચલાવી શકે? માનવ અધિકાર સંગઠનોનું કહેવું છે કે જો દુતેર્તેને છોડી દેવામાં આવશે, તો તે વિશ્વના અન્ય તાનાશાહો માટે એક ખોટો દાખલો બેસાડશે.
તાઇવાનની સમુદ્રધુનીમાં તણાવ : વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર લટકતી તલવાર
તાઇવાનની સમુદ્રધુની માત્ર બે ભૌગોલિક વિસ્તારોને જોડતો માર્ગ નથી, પરંતુ તે વિશ્વના વેપારની જીવાદોરી છે. તાજેતરમાં ચીની નૌકાદળની વધતી સક્રિયતાએ વૈશ્વિક બજારોમાં ગભરાટ ફેલાવ્યો છે. વિશ્વના અડધાથી વધુ કન્ટેનર જહાજો આ સાંકડા દરિયાઈ માર્ગે પસાર થાય છે. જો ચીન આ માર્ગ પર આંશિક પણ નાકાબંધી કરે, તો સેમિકન્ડક્ટર (ચિપ્સ), ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને કાચા માલની સપ્લાય ચેઈન ઠપ થઈ શકે છે. અમેરિકા અને જાપાને આ વિસ્તારમાં `ફ્રીડમ ઓફ નેવિગેશન' હેઠળ પોતાનાં જહાજો મોકલ્યાં છે, જેનાથી યુદ્ધની આશંકા વધી છે. આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે, જો તાઇવાન સ્ટ્રેટમાં સંઘર્ષ થાય તો વૈશ્વિક અર્થતંત્રને વાર્ષિક 10 ટ્રિલિયન ડોલરનું નુકસાન થઈ શકે છે, જે 2008ની આર્થિક મંદી કરતાં પણ મોટું હશે. ભારત માટે પણ આ ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે આપણો મોટો વેપાર આ માર્ગે દક્ષિણ ચીન સાગર તરફ જાય છે.
`સ્ટારલિંક' : કોર્પોરેટ શક્તિ અને યુદ્ધનાં નવાં સમીકરણો
એલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ(SpaceX)ની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા `સ્ટારલિંક' એ એક વ્યૂહાત્મક હથિયાર બની ગઈ છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ હોય કે અન્ય પ્રાદેશિક સંઘર્ષો, સ્ટારલિંકે સાબિત કર્યું છે કે પરંપરાગત ઇન્ટરનેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નાશ પામે ત્યારે પણ સેટેલાઇટ દ્વારા સંપર્ક જાળવી શકાય છે. 15 ફેબ્રુઆરીએ જાહેર થયેલા અહેવાલો મુજબ, મસ્ક હવે આ સેવાને સાર્વજનિક કંપની(IPO)માં રૂપાંતરિત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, પરંતુ ચિંતાનો વિષય એ છે કે એક ખાનગી વ્યક્તિ પાસે એટલી શક્તિ છે કે તે નક્કી કરી શકે કે કયા દેશને ઇન્ટરનેટ મળશે અને કોને નહીં. અનેક દેશોની સરકારો હવે મસ્ક સાથે સીધા કરાર કરી રહી છે. આ `ટેક્નો-જિઓપોલિટિક્સ'નો ઉદય છે, જ્યાં મોટી ટેક કંપનીઓ સરકારો કરતાં પણ વધુ શક્તિશાળી બની રહી છે. સ્ટારલિંક ક્રાંતિ લાવશે, પણ સાથે સાર્વભૌમત્વના નવા પડકારો પણ ઊભા કરશે.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો
