ગામડાના ધૂળિયા રસ્તે આળોટતી ખખડધજ બસોથી માંડી હાઇવે પર સડસડાટ દોડતી આધુનિક બસોમાં સવારી કરવાનો પણ અનોખો લહાવો છે. વિશ્વમાં જાતજાતની, ભાતભાતની, જેમાં કેટલીક સૌથી અનન્ય, પ્રતિષ્ઠિત બસો રસ્તે દોડધામ કરી રહી છે.
એક તરફ 1950ના દાયકામાં વ્યાપક બની હતી તે ધઈંગ્લિશડબલ-ડેકર બસ છે, જે લંડન શહેરની આઇકોન બની ગઈ છે. મોડલ બ્રિટિશ રાજધાનીમાં, પરિવહનના સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા માધ્યમોમાંનું એક છે. લંડનમાં પ્રખ્યાત લાલ ડબલ-ડેકર બસની ઓછામાં ઓછી 673 લાઇન છે. તો બીજી તરફ પ્રખ્યાત પીળી અમેરિકન સ્કૂલ બસ છે, જે ઘણી અમેરિકન ફિલ્મો અને શ્રેણીઓમાં પણ દેખાય છે. તે વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત બસોમાંની એક બની ગઈ છે. સ્કૂલ બસ ખાસ કરીને ઉત્તર અમેરિકામાં સ્કૂલ પરિવહન માટે સમર્પિત છે. દૃશ્યતા અને સલામતીના કારણોસર તેનો પ્રતીકાત્મક પીળો રંગ ફરજિયાત છે. દરેક બસમાં આશરે 90 બેઠકોની ક્ષમતા હોય છે. થોમસ બિલ્ટ બસ કંપની 1930ના દાયકામાં સ્કૂલ બસની શરૂઆત કરનાર હતી. બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી કંપની ઝડપથી સેગ્મેન્ટ લીડર બની ગઈ અને 1998માં ફ્રેટલાઇનર ગ્રૂપ દ્વારા તેને હસ્તગત કરવામાં આવી. હજારો 1948ની ગ્રેહાઉન્ડ બસો પણ ઉત્તર અમેરિકાના રસ્તાઓ પર જ શાનથી દરરોજ ફરે છે અને ઓછામાં ઓછા 4000 સ્થળો (યુએસએ, કેનેડા અને મેક્સિકો)ને સેવા આપે છે. ગ્રેહાઉન્ડ બસો જાહેર પરિવહનના સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતાં માધ્યમોમાંનું એક છે. ખાસ કરીને લાંબા અંતરની મુસાફરી માટે અનુકૂળ, 20મી સદીની શરૂઆતમાં ઉત્પાદિત પ્રથમ બસોની વિશ્વસનીયતા, આરામ અને પોષણક્ષમ ભાવ માટે મુસાફરો દ્વારા ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. 1948નું GM PD4151 ગ્રેહાઉન્ડ મોડલ તેના વિન્ટેજ દેખાવ માટે જાણીતું છે.
વિશ્વભરમાં ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળી બસોમાં હોંગકોંગની 12.8-મીટર, 96% ડબલ-ડેકર બસો, લંડનના પ્રતિષ્ઠિત લાલ રૂટમાસ્ટર્સ અને સિંગાપોરની 3-દરવાજાવાળી, 2-માળની બસોનો સમાવેશ થાય છે. અન્ય અનોખાં ઉદાહરણોમાં બેઇજિંગ અને બુડાપેસ્ટમાં 18-મીટર આર્ટિક્યુલેટેડ `બેન્ડી' બસો અને 5-મીટર ઊંચા સ્લીપર અથવા લાઉન્જ-સજ્જ લક્ઝરી કોચનો સમાવેશ થાય છે. `બેન્ડી' બસો એટલે આર્ટિક્યુલેટેડ બસ, જેને સ્લિંકી બસ, આર્ટિક, બેન્ડી બસ, ટેન્ડમ બસ, વેસ્ટિબ્યુલ બસ, સ્ટ્રેચ બસ અથવા એકોર્ડિયન બસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તે એક આર્ટિક્યુલેટેડ વાહન છે, સામાન્ય રીતે જેનો ઉપયોગ મોટર બસ અથવા ટ્રોલીબસ તરીકે જાહેર પરિવહનમાં થાય છે. તે સામાન્ય રીતે સિંગલ-ડેકર જ હોય છે પરંતુ બે કે તેથી વધુ બસો પિવોટિંગ જોઈન્ટ (આર્ટિક્યુલેશન) દ્વારા જોડાયેલ હોય છે.સૌથી પહેલી ડબલ-ડેકર ઘોડાથી દોરેલી ઓમ્નિબસ 1853માં પેરિસમાં દેખાઈ હતી અને પ્રથમ મોટરાઇઝ્ડ ડબલ-ડેકર બસો 1923માં રજૂ કરવામાં આવી હતી. 20મી સદીની શરૂઆતમાં ગ્રેટ બ્રિટનમાં ડબલ-ડેકર બસો લોકપ્રિય બની હતી, જેનું સૌથી જાણીતું ઉદાહરણ લાલ લંડન બસ, એટલે કે AEC રૂટમાસ્ટર હતું.
કહેવાય છે કે માત્ર ત્રણ વર્ષ પછી, 1926માં પ્રથમ ટ્રિપલ-ડેકર બસ પણ કાર્યરત થઈ હતી, જે બર્લિનના સ્ટેટીનર રેલવે સ્ટેશન સુધી પરિવહન પૂરું પાડતી હતી. 2012માં ઇન્ટરસિટી કોચલાઈન્સે ન્યૂઝીલેન્ડમાં ટ્રિપલ ડેકરનો પહેલો કાફલો રજૂ કર્યો. ઘણા લોકોએ લંડન 2012 ઓલિમ્પિક દરમિયાન આધુનિક ટ્રિપલ-ડેકર જોઈ હશે. સત્ય એ છે કે ત્રણ માળની બસોના બજારમાં ફરતાં બધાં ચિત્રો નકલી છે. એનો અર્થ એ નથી કે વાસ્તવિક ટ્રિપલ ડેકર ક્યારેય નહોતી. પહેલી ટ્રિપલ-ડેકર બસ 1932માં સેવામાં આવી હતી, જે રોમ અને ટિવોલી વચ્ચે એક સમયે 88 મુસાફરોને શટડાઉન કરતી હતી, પરંતુ ત્રીજો માળ પાછળના ભાગમાં ફક્ત એક નાનો ભાગ હતો. ટ્રિપલ-ડેકર `નાઈટ બસ' 2004માં આવેલી ફિલ્મ હેરી પોટર એન્ડ ધ પ્રિઝનર ઓફ અઝકાબાનમાં સ્ક્રીન પર દેખાઈ હતી. તે સ્પેશિયલ ઇફેક્ટ્સ દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો
