તેમીઠું સામાન્ય નથી. સૌથી જૂનું અને સૌથી સર્વવ્યાપી ખાદ્ય મસાલાઓમાંનું એક છે. તે ખોરાકના સ્વાદને સુધારવા માટે જાણીતું છે. લગભગ તમામ પ્રાચીન રાષ્ટ્રોની ધાર્મિક વિધિઓ અને સંપ્રદાયો પર ઊંડો પ્રભાવ પાડ્યો હતો. દેવતાઓની પૂજા કરવામાં અને સામાન્ય રીતે આહુતિમાં સમાવવામાં આવતું હતું. ગ્રીક, રોમનો અને ઘણા સેમિટિક લોકોમાં આવા પ્રસાદ પ્રચલિત હતા. સામાન્ય રીતે કરાર કરવામાં મીઠું એક આવશ્યક તત્ત્વ રહેતું.
મીઠાના સાચવણીના ગુણોએ તેને કાયમી કરારનું એક વિશિષ્ટ રીતે યોગ્ય પ્રતીક બનાવ્યું, તેને વફાદારીની જવાબદારી સાથે સંલગ્ન કરવામાં આવતું. મીઠું શબ્દ પ્રાચીન અને આધુનિક ભાષાઓમાં ઉચ્ચ સન્માન અને આદર પ્રાપ્ત કરે છે. પ્રાચીન હિબ્રૂઓએ ભગવાન સાથે `મીઠાનો કરાર' કર્યો હતો અને તેમનામાં વિશ્વાસ દર્શાવવા માટે તેમનાં અર્પણો પર મીઠું છાંટ્યું હતું.
મીઠાની ખોરાક સાચવવાની ક્ષમતા સંસ્કૃતિના વિકાસમાં એક સ્થાપક ફાળો આપનાર હતી. તેણે ખોરાકની મોસમી ઉપલબ્ધતા પરની નિર્ભરતાને દૂર કરવામાં મદદ કરી, લાંબા અંતર સુધી ખોરાકનું પરિવહન શક્ય બનાવ્યું. જોકે, મીઠું મેળવવાનું ઘણીવાર મુશ્કેલ હતું, તેથી તે ખૂબ મૂલ્યવાન વેપાર વસ્તુ હતી અને રોમ સહિત ઘણા સમાજો દ્વારા તેને ચલણનું એક સ્વરૂપ માનવામાં આવતું હતું. ઇટાલીના સૌથી જૂના રસ્તાઓમાંનો એક વાયા સલારિયા (મીઠું માર્ગ) છે, જેના દ્વારા ઓસ્ટિયાથી રોમન મીઠું ઇટાલીના અન્ય ભાગોમાં લઈ જવામાં આવતું હતું. હેરોડોટ્સ એક કાફલા માર્ગ વિશે જણાવે છે, જે લિબિયન રણના મીઠાના ઓએસને જોડતો.
નિયોલિથિક યુગમાં એનાટોલિયામાં ઓબ્સિડિયન વેપારના સંબંધમાં મીઠાનો ઉપયોગ વિનિમય માટે થતો તો લગભગ 2800 પૂર્વે, ઇજિપ્તવાસીઓએ લેબેનોન દેવદાર, કાચ અને રંગ ટાયરિયન જાંબલીના બદલામાં ફોનિશિયનોને મીઠાની માછલી નિકાસ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. ફોનિશિયનો તેમના ભૂમધ્ય વેપાર સામ્રાજ્યમાં ઉત્તર આફ્રિકાથી ઇજિપ્તિયન મીઠાવાળી માછલી અને મીઠાનો વેપાર કરતા હતા. હેરોડોટ્સે પાંચમી સદી બીસીમાં લિબિયામાં મીઠાના વેપાર માર્ગોનું વર્ણન કર્યું હતું. રોમન સામ્રાજ્યના શરૂઆતના વર્ષોમાં, ઓસ્ટિયાથી આયાત કરાયેલા મીઠામાંથી રાજધાની સુધી મીઠાના પરિવહન માટે રસ્તાઓ બનાવવામાં આવ્યા હતા. આફ્રિકામાં, સહારાની દક્ષિણમાં ચલણ તરીકે મીઠાનો ઉપયોગ થતો હતો. એબિસિનિયામાં સિક્કા તરીકે રોક મીઠાના સ્લેબનો ઉપયોગ થતો હતો. તુઆરેગે પરંપરાગત રીતે સહારામાં ખાસ કરીને અઝાલાઈ મીઠાના કાફલાઓ દ્વારા મીઠાના પરિવહન માટે માર્ગો જાળવી રાખ્યા છે. ગેબોનમાં યુરોપિયનોના આગમન પહેલાં, દરિયાકાંઠાના લોકો દરિયાઈ મીઠાના માધ્યમથી આંતરિક વિસ્તારના લોકો સાથે નફાકારક વેપાર કરતા હતા. 1950 દાયકાના અંત સુધી, દરિયાઈ મીઠું આંતરિક વિસ્તારમાં સૌથી વધુ મૂલ્યવાન ચલણ હતું.
સાલ્ઝબર્ગ, હોલસ્ટેટ અને હેલેઈન મધ્ય ઑસ્ટ્રિયામાં સાલ્ઝાક નદી પર એકબીજાથી 17 કિમી દૂર છે, જ્યાં મીઠાના વિશાળ ભંડાર છે. સાલ્ઝાકનો અર્થ `મીઠા(Salt)ની નદી થાય છે, જ્યારે સાલ્ઝબર્ગનો અર્થ `મીઠાનો કિલ્લો' થાય છે. બંનેનાં નામ જર્મન શબ્દ સાલ્ઝ, મીઠા પરથી લેવામાં આવ્યાં છે. હોલસ્ટેટ વિશ્વની પ્રથમ મીઠાની ખાણનું સ્થળ હતું. પ્રથમ સહસ્ત્રાબ્દી બીસી દરમિયાન, સેલ્ટિક સમુદાયો વાઇન અને અન્ય વૈભવી વસ્તુઓના બદલામાં પ્રાચીન ગ્રીસ અને પ્રાચીન રોમમાં મીઠું અને મીઠું ચડાવેલા માંસનો વેપાર કરીને સમૃદ્ધ બન્યા હતા.
વિશ્વના મહાન શહેરોની શક્તિ અને સ્થાન નક્કી કરવામાં મીઠાએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. લિવરપુલ એક નાના અંગ્રેજી બંદરથી ઊભરી આવ્યું અને મહાન ચેશાયર મીઠાની ખાણોમાં ખોદવામાં આવતા મીઠા માટે મુખ્ય નિકાસ બંદર બન્યું. આમ, 19મી સદીમાં વિશ્વના મોટાભાગના મીઠાનું ઉદ્યમ બન્યું. મીઠાએ શહેરોની અને સમગ્ર દેશોની સંપત્તિમાં ફાળો આપ્યો હતો. હાલમાં ચીન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ભારત, જર્મની, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયા વિશ્વના સૌથી મોટા મીઠા ઉત્પાદક દેશો છે.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો
