ભારતીય રમતગમતના ઇતિહાસમાં કેટલાક ખેલાડીઓ એવા હોય છે, જેમની સિદ્ધિઓ માત્ર મેડલ કે રેકોર્ડ પૂરતી સીમિત રહેતી નથી, પરંતુ તેઓ પોતાની રમત માટે એક નવી દિશા ઊભી કરે છે. ભારતીય સ્વિમિંગમાં ખજાન સિંહ ટોકસ આવું જ એક પ્રેરણાદાયી નામ છે. તેમણે એવા સમયમાં સ્વિમિંગમાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું, જ્યારે ભારતમાં આ રમત માટે આજની જેમ આધુનિક તાલીમ અને સુવિધાઓ નહોતી. પોતાની પ્રતિભા અને અવિરત મહેનતના આધારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું નામ રોશન કર્યું.
ખજાન સિંહનો જન્મ 1964માં દિલ્હીના મુનિરકા ગામમાં થયો હતો. સરોજિની નગરની સરકારી સિનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલમાં અભ્યાસ દરમિયાન જ તેમની સ્વિમિંગની પ્રતિભા દેખાવા લાગી હતી. સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતાં ખજાન સિંહે રમતગમતમાં આગળ વધવા માટે સતત મહેનત કરી. 1981-82ની નેશનલ સ્કૂલ ચેમ્પિયનશિપમાં તેમણે પાંચ ગોલ્ડ મેડલ જીતીને સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું. આ સફળતા તેમના માટે માત્ર શરૂઆત હતી. ત્યારબાદ તેમણે રાષ્ટ્રીય સ્તરની સ્પર્ધાઓમાં સતત સારો દેખાવ કર્યો અને ભારતીય સ્વિમિંગમાં પોતાની ઓળખ ઊભી કરી.
1982માં દિલ્હીમાં યોજાયેલી નેશનલ એક્વાટિક ચેમ્પિયનશિપમાં ખજાન સિંહે પાંચ ગોલ્ડ, બે સિલ્વર અને એક બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યા હતા. તેમની આ સફળતાએ સાબિત કર્યું કે તેઓ ભારતના શ્રેષ્ઠ સ્વિમરોમાં સ્થાન મેળવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ખજાન સિંહ ટોકસની કારકિર્દીની સૌથી મોટી સિદ્ધિઓમાં 1986ની એશિયન ગેમ્સમાં મેળવેલો સિલ્વર મેડલ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. પુરુષોની 200 મીટર બટરફ્લાય સ્પર્ધામાં તેમણે શાનદાર પ્રદર્શન કરીને રજતચંદ્રક જીત્યો.
બટરફ્લાય સ્ટ્રોક સ્વિમિંગની મુશ્કેલ શૈલીઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. આવી સ્પર્ધામાં એશિયાના શ્રેષ્ઠ ખેલાડીઓ વચ્ચે મેડલ જીતવો તેમની ક્ષમતાનો પુરાવો હતો. સ્વિમિંગમાં તેમની ઉત્કૃષ્ટ સિદ્ધિઓને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકારે તેમને 1984માં અર્જુન પુરસ્કારથી સન્માનિત કર્યા. 1987માં અમદાવાદમાં યોજાયેલી નેશનલ એક્વાટિક ચેમ્પિયનશિપમાં ખજાન સિંહે સાત ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા હતા. આ જ સ્પર્ધામાં તેમણે 100 મીટર ફ્રીસ્ટાઇલમાં 55.21 સેકન્ડનો રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ નોંધાવ્યો હતો. 1988માં પણ તેમણે રાષ્ટ્રીય સ્તરે શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું અને અનેક ગોલ્ડ મેડલ સાથે રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ બનાવ્યા. તેમના આ રેકોર્ડ દર્શાવે છે કે એશિયન ગેમ્સની સફળતા કોઈ સંયોગ નહોતી, પરંતુ વર્ષોની મહેનત અને સતત પ્રગતિનું પરિણામ હતી.
ખજાન સિંહે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. તેઓ 1988ની સિયોલ ઓલિમ્પિક ગેમ્સમાં ભારતીય સ્વિમિંગ ટીમનો ભાગ હતા. ઓલિમ્પિક જેવી વિશ્વની સૌથી મોટી રમતોત્સવ સ્પર્ધામાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું દરેક ખેલાડી માટે ગૌરવની વાત છે. તેમણે ભારતીય સ્વિમિંગ માટે એક મજબૂત વારસો ઊભો કર્યો.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો
