‘પોટેન્શિયલ' શબ્દ આપણા રોજિંદા જીવન તેમજ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. સામાન્ય ભાષામાં પોટેન્શિયલ એટલે `ક્ષમતા', `શક્યતા' કે `છુપાયેલી તાકાત'. આ શબ્દને મુખ્યત્વે બે અલગ-અલગ સંદર્ભમાં ઊંડાણપૂર્વક સમજી શકાય છે. ભૌતિકશાસ્ત્રમાં પોટેન્શિયલને `સ્થિતિમાન' અથવા `ઇલેક્ટ્રિક પોટેન્શિયલ' કહેવામાં આવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, વિદ્યુત પોટેન્શિયલ એ ઇલેક્ટ્રોન્સનું એક પ્રકારનું દબાણ અથવા સ્તર છે. પાણી જેમ હંમેશાં ઊંચા સ્તરથી નીચા સ્તર તરફ વહે છે, તેમ વિદ્યુત પ્રવાહ પણ હંમેશાં ઉચ્ચ પોટેન્શિયલથી નીચા પોટેન્શિયલ તરફ વહે છે.
આ તો વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં પોટેન્શિયલના અર્થની વાત થઇ, પરંતુ માનવ ક્ષમતા અને વ્યાવહારિક જીવનમાં પોટેન્શિયલ વિશે વાત કરીએ તો એમાં પોટેન્શિયલનો અર્થ વ્યક્તિની `અંતર્નિહિત ક્ષમતા' થાય છે. આ એક એવી શક્તિ એટલે કે છુપાયેલી તાકાત છે જે હાલમાં પૂર્ણપણે બહાર આવી નથી, પરંતુ યોગ્ય માર્ગદર્શન, સખત પરિશ્રમ અને તક મળતાં તે ખીલી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે જ્યારે કોઈ ખેલાડી કે વિદ્યાર્થી માટે કહેવામાં આવે કે, `આ વ્યક્તિમાં અપાર પોટેન્શિયલ છે', ત્યારે તેનો અર્થ એ થાય છે કે, જો તે પૂરતી મહેનત કરે તો તેની પાસે ભવિષ્યમાં મહાન સફળતા મેળવવાની ક્ષમતા રહેલી છે. ટૂંકમાં, ભૌતિકશાસ્ત્રની દૃષ્ટિએ પોટેન્શિયલ એટલે વિદ્યુત પ્રવાહ સર્જવા માટેનું વોલ્ટેજ દબાણ અને માનવ જીવનની દૃષ્ટિએ પોટેન્શિયલ એટલે ભવિષ્યમાં સફળતા તરફ લઈ જતી અનંત ક્ષમતાઓ અને શક્યતાઓ.