આજકાલ સ્ટાર્ટઅપ અને યુનિકોર્નના નામે એસી કેબિનોમાં બેસીને સક્સેસ સ્ટોરીઝ લખવાનો અને વાંચવાનો બહુ મોટો ટ્રેન્ડ ચાલ્યો છે. આપણે પીચ ડેક, ફંડિંગ અને વેલ્યૂએશનની વાતોને એટલી બધી ગ્લોરિફાઈ કરી નાખી છે કે ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી પર જીવતા યુવાનોની લાચારી આપણને દેખાતી જ નથી. પ્રાઇમ વીડિયોની નવી સીરિઝ `ક્લીનઅપ કંપની' આ ગુલાબી ચિત્ર અને આપણા બૌદ્ધિક અહંકાર પર સીધો વાર કરે છે. આ કોઈ કોર્પોરેટ મેનેજમેન્ટની વાર્તા નથી. આ એવા ત્રણ બેરોજગાર યુવાનોની ડાર્ક ટ્રેજેડી છે, જેમના માટે ગુંડાઓએ કરેલા મર્ડર પછી જમીન પર પડેલું લોહી અને લાશો સાફ કરવી એ જ એકમાત્ર બિઝનેસ મોડલ છે.
આ સીરિઝનું સૌથી કાળમીંઢ પાસું એ છે કે તે હિંસા અને ક્રૂરતાનું ભયાનક સામાન્યીકરણ બતાવે છે. જ્યારે લોહી સાફ કરવું એ પેટ ભરવાનો વ્યવસાય બની જાય, ત્યારે માણસની અંદરની સંવેદનાઓ કાયમ માટે મરી જાય છે. આ યુવાનો માટે કોઈની લાશ એ કોઈ ટ્રેજેડી કે કરુણતા નથી, પણ માત્ર એક નવો પ્રોજેક્ટ કે અસાઇનમેન્ટ છે. જેમ કોર્પોરેટ જગતમાં ક્લાયન્ટ અને ડેડલાઈન હોય છે, બરાબર તેમ જ અહીં માફિયાઓ એમના ક્લાયન્ટ છે અને પોલીસ આવે તે પહેલાં મર્ડર સાઈટને ચમકાવી દેવાની એમની ડેડલાઈન છે. મૂડીવાદની આ કેવી ભયાનક પેદાશ છે જ્યાં માણસના શબ અને સામાન્ય કચરા વચ્ચેનો ફેર જ ભૂંસાઈ ગયો છે.
આપણે ત્યાં ગરીબી અને બેરોજગારીને બહુ સુવિધાજનક રીતે માત્ર એક આર્થિક સમસ્યા માની લેવામાં આવે છે. હકીકતમાં બેરોજગારી એ માણસની નૈતિકતાને અંદરથી કોરી ખાતો કેન્સરનો રોગ છે. જ્યારે ખિસ્સામાં પૈસા ન હોય, મહેનત પછી મેળવેલી ડિગ્રીની કોઈ કિંમત ન હોય અને ભવિષ્યમાં આશાનું કોઈ કિરણ ન દેખાતું હોય, ત્યારે માણસ માટે સાચું શું અને ખોટું શું, એ ભેદરેખા ભૂંસાઈ જતી હોય છે. ક્લીનઅપ કંપનીના આ ત્રણ યુવાનો કોઈ જન્મજાત ગુનેગાર કે અંડરવર્લ્ડના ડોન નથી, પણ જ્યારે સિસ્ટમ તેમને એક સન્માનજનક નોકરી આપવામાં નિષ્ફળ જાય છે, ત્યારે પાપ અને પુણ્યની ફિલોસોફી પાછળ છૂટી જાય છે. એસી રૂમમાં બેસીને નીતિમત્તા ઝાડવી સહેલી છે, પણ ખાલી પેટે માણસ માત્ર સર્વાઈવલનો જ નિયમ સમજે છે.
અહીં બીજો એક બહુ મોટો કટાક્ષ ક્રાઈમના કોર્પોરેટાઈઝેશન અને વર્ગભેદ પર છે. ગુનાખોરી હવે માત્ર ગોળી મારવા પૂરતી સીમિત નથી રહી, એ આખી એક કોર્પોરેટ ઇન્ડસ્ટ્રી બની ગઈ છે, જેમાં હવે ક્રાઈમ સીન સાફ કરવાનું કામ પણ આઉટસોર્સ થાય છે. કોઈ પાવરફુલ નેતા કે માફિયા મર્ડર કરે છે અને તેનો કચરો સાફ કરવાનું કામ આ લાચાર યુવાનોના માથે નાખવામાં આવે છે. આ બરાબર એવું જ છે જેવું આપણો કહેવાતો સભ્ય સમાજ વર્ષોથી કરતો આવ્યો છે. આપણે આપણી આસપાસની ગંદકી જાતે સાફ કરવાને બદલે કોઈ નબળા અને ગરીબ વર્ગ પર ઢોળી દઈએ છીએ. આ સીરિઝમાં મર્ડર પછીનું લોહી સાફ કરવું એ માત્ર એક સફાઈ નથી, સિસ્ટમની લાચારી અને અહંકારનું સૌથી વરવું રૂપક છે.
ક્લીનઅપ કંપની કોઈ ઉપદેશ આપતી સીરિઝ નથી, પણ એ આપણી સિસ્ટમની ભયાનક નિષ્ફળતાનો એક નિર્દય અરીસો ચોક્કસ છે. વાર્તામાં ભલે ડાર્ક હ્યુમરનો ક્યાંક ક્યાંક સહારો લેવાયો હોય, પણ અંતે તે દર્શકના મનમાં એક ખાલીપો મૂકી જાય છે. તે સાબિત કરે છે કે જ્યારે દેશનો યુવાન પોતાની ઈમાનદારી બાજુ પર મૂકીને કોઈ ગુનેગારની ગંદકી સાફ કરવા મજબૂર થાય, ત્યારે ખરેખર મર્ડર પેલા અજાણ્યા માણસનું નહિ, પણ આખી સિસ્ટમનું થયું ગણાય. રોમેન્ટિક સપનાંઓ વેચતા આજના સમયમાં આ સીરિઝ એક એવો ડ્રાય અનુભવ છે, જે માણસાઈ પરના ભરોસાને અંદરથી હચમચાવી
નાખે છે.
આવી જ પોસ્ટ વાંચવા માટે ક્લિક કરો
