પ્રયાગરાજમાં મહાકુંભને 20 દિવસ પૂર્ણ થયા છે. ઈન્ટરનેટ યુગના આ ડિજિટલ મહાકુંભમાં ક્યારેક આઇઆઇટી બાબા ચર્ચામાં આવે છે તો ક્યારેક ચીમટાબાબાના વીડિયો વાઇરલ થાય છે. આવા જ એક વીડિયોએ એક છોકરીને પ્રખ્યાત બનાવી દીધી છે. આ છોકરીનું નામ મોનાલિસા છે અને તે મહાકુંભમાં માળા વેચે છે. તેની સુંદર આંખો લોકોનું ધ્યાન ખેંચતી હતી. કોઈએ તેનો વીડિયો બનાવીને સોશિયલ મીડિયા પર શેર કર્યો, એ પછી તે ઝડપથી વાઇરલ થઈ ગયો. મધ્ય પ્રદેશના ઇન્દોરની આ માળા વેચનારી યુવતીના વીડિયો બનાવવા સુધી તો ઠીક, પરંતુ એક પછી એક એમ અનેક સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ તેની પાછળ પડી જતાં તેણે કુંભમાંથી વિદાય લઇ લીધી. તેને મહાકુંભની મોનાલિસા કહેનાર ઘણા લોકો જાણતા પણ નહીં હોય કે, મોનાલિસાની અસ્સલ કહાની ફિલ્મી થ્રિલર જેવી છે.
અ `મોનાલિસા'ને વિશ્વનું સૌથી રહસ્યમય, મોંઘું અને પ્રખ્યાત પેઇન્ટિંગ માનવામાં આવે છે. આ પેઇન્ટિંગ વિશે અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ લખાયું, વંચાયું અને સંશોધન થયું છે. તે થઈ ગયું છે. આ ચિત્ર લગભગ 500 વર્ષ પહેલાં પ્રખ્યાત ચિત્રકાર લિયોનાર્ડો દ વિન્સી દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તેમણે આ ચિત્ર 1503માં બનાવવાનું શરૂ કર્યું હતું અને 14 વર્ષ પછી આ ચિત્ર પૂર્ણ થયું. આ પેઇન્ટિંગને સૌથી રહસ્યમય અને પ્રખ્યાત કેમ માનવામાં આવે છે?
મોનાલિસા એટલે મારી સ્ત્રી. તે માત્ર એક ચિત્ર જ નથી, પણ પોતાનામાં એક રહસ્ય પણ છે. આ ચિત્રની સૌથી મોટી ખાસિયત તેનું સ્મિત છે. અત્યાર સુધી આના પર ઘણું સંશોધન થયું છે.
પેઇન્ટિંગમાં મોનાલિસાના ચહેરા પરનું સ્મિત દરેક ખૂણાથી અલગ-અલગ દેખાય છે. શરૂઆતમાં તે ખૂબ જ દેખાય છે, પછી ધીમે ધીમે તે ઝાંખું થવા લાગે છે અને અંતે તે સંપૂર્ણપણે અદૃશ્ય થઈ જાય છે. મોનાલિસાના ફક્ત હોઠ બનાવવામાં લિયોનાર્ડો દ વિન્સીને 12 વર્ષ લાગ્યાં. 23 જૂન, 1852ના રોજ પેરિસમાં એક હોટલની છત પરથી કૂદીને લુકમા સ્પેરો નામના ફ્રેન્ચ કલાકારે આત્મહત્યા કરી. તે મોનાલિસાના રહસ્યમય સ્મિત અને સુંદરતાનો દીવાનો હતો. તેણે પોતાની સ્યુસાઇડ નોટમાં લખ્યું હતું કે તે મોનાલિસાના પ્રેમમાં પાગલ હતો. એટલું જ નહીં, સંગ્રહાલયમાં આ પેઇન્ટિંગ સાથે ઘણા પ્રેમપત્રો અને ફૂલો પણ મળી આવ્યાં છે. મોનાના પ્રેમમાં પાગલ લોકો તેમના પ્રેમપત્રો તેની સામે છોડી દે છે. લિયોનાર્ડો દ વિન્સીને આ પેઇન્ટિંગ બનાવવામાં 14 વર્ષ લાગ્યાં. તેમણે 1503માં તેનું નિર્માણ શરૂ કર્યું અને 1517માં પૂર્ણ કર્યું. આ પેઇન્ટિંગ બનાવવા માટે 30થી વધુ સ્તરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાંથી કેટલોક ભાગ માનવવાળ કરતાં પણ પાતળો હતો. ચિત્ર મોટું લાગે છે, પણ ઘણું નાનું છે. તે 30 બાય 21 ઈંચનું છે અને તેનું વજન 8 કિલોગ્રામ છે. તે કાગળ કે કેનવાસ પર નહીં પણ પોપ્લરના લાકડા પર તેલરંગથી બનાવવામાં આવ્યું છે. આ પેઇન્ટિંગ શરૂઆતથી જ બહુ પ્રખ્યાત નહોતું, જ્યારે તે પેરિસના રસેલૂબ મ્યુઝિયમમાંથી ચોરાઈ ગયું ત્યારે તેને ખ્યાતિ મળી. 21 ઓગસ્ટ, 1911ના રોજ આટલા મોટા મ્યુઝિયમમાંથી ચિત્રની ચોરી થવી એ ખૂબ મોટી વાત હતી. તે ચોરાઈ ગયા પછી પહેલી શંકા ચિત્રકાર પાબ્લો પિકાસો પર પડી, પરંતુ તેમની પૂછપરછ કર્યા પછી તેમના પરથી આરોપો રદ કરવામાં આવ્યા. ઘણી શોધખોળ કર્યા પછી ખબર પડી કે તે સંગ્રહાલયના કર્મચારી વિન્સેન્ઝો પેરુગિયા દ્વારા ચોરાયું હતું. તે આ પેઇન્ટિંગને ઇટાલી પાછું લઈ જવા માંગતો હતો. તેમનું માનવું હતું કે તે ઇટાલીનો વારસો છે. ઇટાલીમાં થોડો સમય રાખ્યા પછી તેને ફરીથી સંગ્રહાલયમાં રાખવામાં આવ્યું. આ માટે વિન્સેન્ઝોને છ મહિનાની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, પરંતુ ઇટાલીના લોકો તેને આ માટે દેશભક્ત માનતા હતા. મોનાલિસા કોણ છે, તે હજુ પણ એક રહસ્ય છે. લિયો નાર્ડો દ વિન્સી એક ચિત્રકાર તેમજ લેખક હતા, પરંતુ તેમણે ક્યારેય આ ચિત્ર વિશે કંઈ લખ્યું નથી. તેમજ ક્યારેય એ પણ કહેવામાં આવ્યું નથી કે આ મહિલા કોણ છે, જેના પરથી આ ચિત્ર બનાવવામાં આવ્યું છે. કેટલાંક સંશોધકો માને છે કે આ ચિત્ર ફ્લોરેન્સની એક ઇટાલિયન મહિલા લાઇસ ગેરાર્ડિનીનું છે.
આ રહસ્યમય પેઈન્ટિંગ સાથે કોઈનું નામ જોડી તેને કુંભ છોડીને જવું પડે એટલી હદે મજબૂર કરવી એ કેટલું વાજબી ગણાય?
ઝૂમ ઈન
કુછ ઐસે સિલસિલે ભી ચલે
જિંદગી કે સાથ,
કડિયા મિલી જો ઉનકી તો ઝંઝીર બન ગઈ.
ઝૂમ આઉટ
રોશની જિનસે હુઈ દુનિયા મેં,
ઉનકી કબ્ર પર,
આજ ઈતના ભી નહીં જાકર
કોઈ રખ દે ચિરાગ.
