ઓક્ટોબરના બીજા પખવાડિયાની શરૂઆત થતાં જ દેશના વિવિધ ભાગોમાં હવામાનના અલગ-અલગ રંગ જોવા મળી રહ્યા છે. ક્યાંક ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે, તો ક્યાંક ગાજવીજ સાથે તેજ પવન ફૂંકાવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદનું જોર વધી શકે છે, જ્યારે અરબી સમુદ્રમાં સર્જાયેલા લો પ્રેશર એરિયાને કારણે દરિયાઈ વિસ્તારોમાં હવામાન વધુ સક્રિય બની રહ્યું છે. બીજી તરફ, દિલ્હી સહિત ઉત્તર ભારતનાં અનેક રાજ્યોમાં સવાર, સાંજ અને રાત્રિના સમયે ઠંડકનો અનુભવ થવા લાગ્યો છે.
દિલ્હીમાં આ મહિનાની સૌથી ઠંડી રાત નોંધાઈ
દિલ્હીમાં સોમવારે સવારે આ મહિનાની અત્યાર સુધીની સૌથી ઠંડી રાત નોંધાઈ હતી. સફદરજંગ હવામાન કેન્દ્રમાં લઘુત્તમ તાપમાન 17.1 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું, જે સામાન્ય કરતાં 1.3 ડિગ્રી ઓછું છે. બીજી તરફ, દિવસ દરમિયાન મહત્તમ તાપમાન 31.7 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું.
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના જણાવ્યા અનુસાર, સફદરજંગ કેન્દ્રમાં નોંધાયેલું લઘુત્તમ તાપમાન આ મહિનાનું અત્યાર સુધીનું સૌથી ઓછું તાપમાન છે. દિલ્હીની સાથે ઉત્તર ભારતનાં અન્ય રાજ્યોમાં પણ વહેલી સવારે અને રાત્રિના સમયે હળવી ઠંડક અનુભવાઈ રહી છે. હવામાનમાં આવી રહેલા ફેરફારને કારણે લોકોને દિવસ દરમિયાન ગરમી અને રાત્રે ઠંડક એમ બંને પ્રકારની પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
દિલ્હી-NCRમાં હવાનું પ્રદૂષણ વધી શકે છે
રાજધાની દિલ્હીમાં આગામી દિવસોમાં હવાના પ્રદૂષણની સમસ્યા વધુ ગંભીર બની શકે છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ના આંકડા અનુસાર, સોમવારે સાંજે ચાર વાગ્યે દિલ્હીમાં 24 કલાકનો સરેરાશ હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) 139 નોંધાયો હતો. આ હવા ગુણવત્તાની મધ્યમ શ્રેણીમાં આવે છે.
આંકડા નોંધતા 58 નિરીક્ષણ કેન્દ્રોમાંથી બે કેન્દ્રો પર હવાની ગુણવત્તા ખરાબ શ્રેણીમાં રહી હતી, જ્યારે છ કેન્દ્રો પર સંતોષકારક સ્થિતિ નોંધાઈ હતી. બાકીનાં કેન્દ્રોમાં હવાની ગુણવત્તા મધ્યમ શ્રેણીમાં હતી. પૂસા વિસ્તારમાં સૌથી ખરાબ સ્થિતિ જોવા મળી હતી, જ્યાં AQI 281 નોંધાયો હતો.
હવાની ગુણવત્તા અંગેની પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલીના અનુમાન પ્રમાણે, 20 ઓક્ટોબરે દિલ્હીની હવા મધ્યમ શ્રેણીમાં રહી શકે છે. જોકે, 21 અને 22 ઓક્ટોબરે પ્રદૂષણ વધીને ખરાબ શ્રેણીમાં પહોંચવાની શક્યતા છે. આગામી છ દિવસ દરમિયાન પણ હવાની ગુણવત્તા ખરાબ રહેવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
હવામાનની પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે પ્રદૂષિત કણો વાતાવરણમાં ફેલાઈ શકશે નહીં અને હવામાં જમા થઈ શકે છે. પવનની ગતિ ઓછી રહે ત્યારે પ્રદૂષણની સમસ્યા વધુ વકરી શકે છે.
પરાળ સળગાવવાની ઘટનાઓથી ચિંતા વધી
દિલ્હીની હવાની ગુણવત્તા વચ્ચે પરાળ સળગાવવાની ઘટનાઓ પણ ચિંતાનો વિષય બની છે. ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થા (ICAR-IARI)ની CREAMS પ્રયોગશાળાના ઉપગ્રહ આધારિત આંકડા અનુસાર, 19 ઓક્ટોબરે છ રાજ્યોમાં પરાળ સળગાવવાની કુલ 98 ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી.
તેમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં 27, પંજાબમાં 25, રાજસ્થાનમાં 24, ઉત્તરાખંડમાં 18 અને મધ્ય પ્રદેશમાં ચાર ઘટનાઓનો સમાવેશ થાય છે. હરિયાણા અને દિલ્હીમાં સોમવારે પરાળ સળગાવવાની કોઈ ઘટના નોંધાઈ નહોતી.
15 સપ્ટેમ્બરથી 19 ઓક્ટોબર સુધીમાં દેશનાં વિવિધ રાજ્યોમાં કુલ 1,171 ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી. તેમાં મધ્ય પ્રદેશમાં 370, પંજાબમાં 368, રાજસ્થાનમાં 197, ઉત્તર પ્રદેશમાં 175, ઉત્તરાખંડમાં 51, હરિયાણામાં નવ અને દિલ્હીમાં એક ઘટના સામેલ છે.
CPCBના માપદંડ મુજબ, AQI 0થી 50 હોય તો હવા સારી, 51થી 100 સંતોષકારક, 101થી 200 મધ્યમ, 201થી 300 ખરાબ, 301થી 400 અત્યંત ખરાબ અને 401થી 500 ગંભીર શ્રેણીમાં ગણાય છે. તેથી આગામી દિવસોમાં દિલ્હી-NCRના લોકોએ હવાની ગુણવત્તા અંગે સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.
