- દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં 'ગેમ ચેન્જર' બનશે મુલાકાત
- અલ-સીસી જાન્યુઆરીમાં ભારતની મુલાકાતે આવ્યા
- મધ્ય પૂર્વ-આફ્રિકા સુધી ભારત પોતાની પહોંચ મજબૂત કરવા માંગે છે
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સોમવારે બે દિવસીય ઈજિપ્તની મુલાકાતેથી પરત ફર્યા છે. તેમની મુલાકાતના પહેલા દિવસે પીએમ મોદીએ ઈજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દેલ ફતેહ અલ-સીસી સાથે મુલાકાત કરી અને ઘણા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી. પ્રવાસના બીજા દિવસે પીએમ રાજધાની કૈરોની ઐતિહાસિક અલ-હકીમ મસ્જિદમાં ગયા હતા. 1997 પછી કોઈ ભારતીય વડાપ્રધાન દ્વારા ઈજિપ્તની આ પ્રથમ સત્તાવાર મુલાકાત હતી. કેટલાક વિશ્લેષકો પીએમ મોદીની ઇજિપ્તની મુલાકાતને દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં 'ગેમ ચેન્જર' તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
અલ-સીસી જાન્યુઆરીમાં ભારતની મુલાકાતે આવ્યા
આ પહેલા ઈજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દેલ ફતેહ અલ-સીસી જાન્યુઆરીમાં ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. ભારતે 74મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીમાં સીસીને મુખ્ય અતિથિ તરીકે આમંત્રિત કર્યા હતા. આ સન્માન મેળવનાર તેઓ ઈજીપ્તના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ છે. સીસીની ભારત મુલાકાત ભારત-ઈજિપ્તના સંબંધોને આગળ લઈ જવામાં સફળ રહી હતી અને હવે પીએમ મોદીની ઈજિપ્તની મુલાકાતે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાનું કામ કર્યું છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે આવી મુલાકાત એ પણ દર્શાવે છે કે આવનારા સમયમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો કેવી રીતે આગળ વધશે.
નિરીક્ષકોનું કહેવું છે કે ઇજિપ્ત ભારત સાથેના સંબંધો વધારીને પશ્ચિમી દેશો સાથેની ભાગીદારીમાં વિવિધતા લાવવા માંગે છે. તે જ સમયે, ભારત વિકાસશીલ દેશો, ગ્લોબલ સાઉથના નેતા તરીકે તેની સ્થિતિ મજબૂત કરી રહ્યું છે. ઉપરાંત, તે આ વર્ષે G-20ની યજમાની કરી રહ્યું છે, તેથી તે ઇજિપ્ત સાથેની ભાગીદારીને ખૂબ મહત્વ આપી રહ્યું છે, જે મધ્ય પૂર્વમાં તેનો પ્રભાવ ધરાવે છે.
PM મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ CC વચ્ચે કયા મુદ્દા પર સમજૂતી થઈ?
પીએમ મોદીએ રવિવારે રાષ્ટ્રપતિ સીસી સાથે વાતચીત કરી હતી. બંને નેતાઓ વચ્ચે વેપાર, રોકાણ, ઉર્જા સંબંધો, બંને દેશો વચ્ચે લોકો વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવા અને વ્યૂહાત્મક સહયોગને આગળ વધારવા પર સહમતિ સધાઈ હતી. પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ સીસીએ તેમના સંબંધોને 'દ્વિપક્ષીય ભાગીદારી'થી આગળ 'વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી' સુધી લઈ જવા માટે એક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
ઈજિપ્તે પણ વડાપ્રધાન મોદીને દેશના સર્વોચ્ચ સન્માન 'ઓર્ડર ઓફ ધ નાઈલ'થી સન્માનિત કર્યા હતા. ભારતના વિદેશ સચિવ વિનય મોહન ક્વાત્રાએ જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધારવા, કૃષિ અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારીને મજબૂત કરવા માટે કરારો થયા હતા. આ સિવાય પીએમ મોદીએ તેમની મુલાકાત દરમિયાન ઇજિપ્તમાં ભારતીય સમુદાયના લોકો સાથે મુલાકાત કરી હતી. ભારતીય પ્રવાસીઓએ પીએમ મોદીને 'ભારતના હીરો' ગણાવ્યા.
ભારત અને ઇજિપ્ત વચ્ચેના ઐતિહાસિક સંબંધો
ભારત અને ઇજિપ્ત વચ્ચે ઐતિહાસિક સંબંધો છે. બંને દેશો 1961માં બિન-જોડાણવાદી ચળવળના સ્થાપક સભ્યો હતા. બિન-જોડાણવાદી ચળવળ એ 120 વિકાસશીલ દેશોનું વૈશ્વિક મંચ છે જે વિશ્વ શક્તિઓમાં જોડાવાને બદલે બિન-જોડાણમાં માને છે. તાજેતરના વર્ષોમાં, સીસીએ ત્રણ વખત ભારતની મુલાકાત લીધી છે. વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે ઇજિપ્તની નજર ભારતના રોકાણ પર છે, જ્યારે ભારત ઇજિપ્ત સાથેના સંબંધો વધારીને મધ્ય પૂર્વ અને આફ્રિકા સુધી તેની પહોંચ મજબૂત કરવા માંગે છે.
જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટીમાં મિડલ ઈસ્ટ અફેર્સના પ્રોફેસર આફતાબ કમાલ પાશાએ અલ જઝીરાને જણાવ્યું કે ઈજિપ્ત અને ભારત વચ્ચે ઐતિહાસિક રીતે મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો છે. પાશાએ કહ્યું, "મોદી જીસીસી (ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ જેમાં બહેરીન, કુવૈત, ઓમાન, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત) દેશોમાંથી શું મેળવી શકે તેની મર્યાદાઓ છે, તેથી તેઓ ઇજિપ્ત તરફ વળ્યા છે."
