દેશના વિદેશપ્રધાન એસ જયશંકરે દિલ્હીમાં આવેલા આઈસી સેન્ટર ફૉર ગવર્નન્સ દ્વારા આયોજિત સરદાર પટેલ વ્યાખ્યાનમાં ભાગ લીધો હતો. આ કાર્યક્રમમાં સંબોધનમાં એસ જયશંકરે પોતાના પાકિસ્તાન પ્રવાસનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમને જણાવ્યું કે, લેબેનોન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલતા સંઘર્ષ પર ચિંતા દર્શાવી હતી.
વિદેશપ્રધાને આગળ વ્યાખ્યાનમાં જણાવ્યું કે, મધ્ય પૂર્વની સ્થિતિ ખરેખર ચિંતાજનક છે. જેની અસર ભારત પર પડશે. તેઓએ કહ્યું કે, હું આજે ઈમાનદારીથી કહું તો ભલે યુક્રેનમાં યુદ્ધ હોય અથવા મધ્ય પૂર્વ પશ્ચિમ એશિયમાં સંઘર્ષ અસ્થિરતાના મોટા કારણો છે. મને લાગે છે કે, ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ આ અંગે ચિંતિત છે.
વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું, "મધ્ય પૂર્વ હવે એક તક નથી, પરંતુ ઊંડી ચિંતા અને ચિંતાનું કારણ છે. અહીં સંઘર્ષ વધી રહ્યો છે - પહેલા આતંકવાદી હુમલા, પછી ક્રેકડાઉન, અને પછી ગાઝામાં શું થયું, જે ખૂબ જ હવે છે. ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે રાતા સમુદ્રમાં આ સંઘર્ષ જોવા મળી રહ્યો છે, જેની વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર ખૂબ જ ખરાબ અસર પડી રહી છે અને વૈશ્વિકીકરણના યુગમાં કોઈપણ જગ્યાએ સંઘર્ષ થઈ શકે છે આથી સમગ્ર વિશ્વમાં સમસ્યાઓ સર્જાય છે, તે જરૂરી છે કે વિશ્વ સમુદાય સાથે મળીને તકરારનો ઉકેલ લાવવા માટે કામ કરે."
સરદાર પટેલનો ઉલ્લેખ કર્યો
ભારત-પાકિસ્તાનના સંબંધો અંગે વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે અન્ય કોઈ પાડોશીની જેમ ભારત પણ પાકિસ્તાન સાથે સારા સંબંધો રાખવા ઈચ્છે છે, પરંતુ સરહદ પારના આતંકવાદને નજરઅંદાજ કરીને નહીં. સરદાર પટેલે બતાવેલ વાસ્તવિકતા આપણી નીતિનો આધાર હોવો જોઈએ
વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે અમે સરદાર પટેલને સાચી શ્રદ્ધાંજલી આપી શકીએ છીએ કે અમે ક્યારેય અમારી તકેદારી ઓછી કરી નથી. તેમણે કહ્યું, 'ભારતનું એક રાજ્ય હતું જે પટેલોને સંભાળવાની મંજૂરી નહોતી. આપણે બધા જાણીએ છીએ કે પરિણામ શું આવ્યું. આ ભૂલ સુધારવા માટે ઘણા પ્રયત્નો અને રાષ્ટ્રીય બલિદાનની જરૂર હતી. જો સરદાર પટેલ ન હોત તો ભારતીય એકીકરણની કહાની ઘણી અલગ હોત.
વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું, "સરદાર પટેલ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં જવાની વિરુદ્ધ હતા. તેમણે જૂનાગઢ, હૈદરાબાદના મામલામાં તેનો વિરોધ કર્યો હતો. તેઓ સ્પષ્ટપણે માનતા હતા કે ભારતે તેના મુદ્દાઓનો ઉકેલ શોધવા માટે અન્ય શક્તિઓ સમક્ષ ઝુકવું જોઈએ નહીં. બધા માટે દુઃખની વાત છે. અમારામાંથી, તેમની સાવધાની અવગણવામાં આવી હતી... 'જમ્મુ અને કાશ્મીર પ્રશ્ન' તરીકે જે શરૂ થયું હતું તે ભારત અને પાકિસ્તાનના પ્રશ્નમાં પરિવર્તિત થયું હતું... તેમણે આ મામલાને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં રિફર કર્યો હતો અને તેઓ તેને સત્તામાં લેવાની તરફેણમાં ન હતા અને માનવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાન સાથે સીધો વ્યવહાર થવો જોઈએ.
'હું દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો માટે પાકિસ્તાન નથી જઈ રહ્યો'
એસસીઓ કોન્ફરન્સ અંગે એસ જયશંકરે કહ્યું કે હું ભારત-પાકિસ્તાન દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો માટે પાકિસ્તાન નથી જઈ રહ્યો. તેમણે કહ્યું, 'હું આ મહિનાના મધ્યમાં એસસીઓ સરકારના વડાઓની બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે પાકિસ્તાન જઈ રહ્યો છું... અલબત્ત, હું જવાની યોજના બનાવી રહ્યો છું... તમે જે કરો છો તેનું આયોજન કરો છો. એવી ઘણી વસ્તુઓ છે જે તમે કરવા નથી માંગતા પરંતુ તે થઈ શકે છે. મારો મતલબ, તમે તેના માટે પણ પ્લાન કરો છો. તેથી મને આશા છે કે તેમાં મીડિયાનો ઘણો રસ હશે, કારણ કે તે સંબંધની પ્રકૃતિ છે... પરંતુ હું કહેવા માંગુ છું કે તે બહુપક્ષીય ઘટના હશે. મારો મતલબ છે કે હું ત્યાં ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધોની ચર્ચા કરવા નથી જઈ રહ્યો. હું SCOના સારા સભ્ય તરીકે ત્યાં જઈ રહ્યો છું..'
