આનાથી કેરી રાજદ્વારી અને સોફ્ટ પાવર વિશે ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે. હવે મેંગો ડિપ્લોમેસી માટે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે.
'કેરી રાજદ્વારી'ની ચર્ચા શરુ
ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો કેરી ઉત્પાદક દેશ છે. દર વર્ષે અહીં 20 મિલિયન ટનથી વધુ કેરીનું ઉત્પાદન થાય છે, અને દેશના વિવિધ ભાગોમાં સેંકડો જાતો ઉપલબ્ધ છે. તેથી, જો પડોશી બાંગ્લાદેશ ભારતમાં કેરી મોકલે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં, શસ્ત્રો, કરારો અને વેપાર સિવાયના સાંસ્કૃતિક અને ભાવનાત્મક પ્રતીકોનો ઉપયોગ ઘણીવાર દેશો વચ્ચે મિત્રતા અને વિશ્વાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે થાય છે. કેરી એક એવું પ્રતીક બની ગયું છે. તેને "કેરી રાજદ્વારી" કહેવામાં આવે છે.
સોફ્ટ પાવરનું એક સ્વરૂપ
મેંગો ડિપ્લોમસી એ એક દેશ દ્વારા તેના હસ્તાક્ષર અને લોકપ્રિય કેરીઓ અન્ય નેતાઓ, રાજદ્વારીઓ અથવા નાગરિકોને ભેટ તરીકે મોકલીને સંબંધોને મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ સોફ્ટ પાવરનું એક સ્વરૂપ છે જે લશ્કરી બળ અથવા આર્થિક દબાણને બદલે સંસ્કૃતિ, ભોજન અને પરંપરાઓ દ્વારા પ્રભાવનો લાભ લે છે. દક્ષિણ એશિયામાં, કેરી માત્ર એક ફળ નથી પણ સંસ્કૃતિ અને લાગણીઓનું પ્રતીક પણ છે. તેથી, કેરીની ભેટને ઘણીવાર રાજકીય સંદેશ કરતાં મિત્રતા અને સદ્ભાવનાના સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ભારત, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ જેવા દેશોમાં કેરી રાજદ્વારી જોડાણનો ભાગ બની ગઈ છે.
'હાડીભંગા' કેરીની ચર્ચા
બાંગ્લાદેશે ભારતના પશ્ચિમ બંગાળ અને ત્રિપુરામાં હાડીભંગા કેરીઓ મોકલી હતી. આ પહેલ ફક્ત ફળ મોકલવાની બાબત નથી, પરંતુ સરહદ પારની મિત્રતા અને વિશ્વાસને મજબૂત બનાવવાનો પણ હેતુ છે. ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે વેપાર, સુરક્ષા અને કનેક્ટિવિટીના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ સતત વધી રહ્યો છે. આ સમયે, સાંસ્કૃતિક પ્રતીકો દ્વારા સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસો બંને દેશો માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. કેરી જેવી વસ્તુઓ લોકોમાં સકારાત્મક લાગણીઓ ઉત્પન્ન કરે છે અને રાજકીય સંબંધોને મજબૂત બનાવે છે.
બાંગ્લાદેશે પહેલા પણ કેરીની રાજદ્વારીનો ઉપયોગ કર્યો
બાંગ્લાદેશે પહેલા પણ ઘણી વખત રાજદ્વારી ભેટ તરીકે કેરીનો ઉપયોગ કર્યો છે, તેથી આ કોઈ નવી પહેલ નથી. 2021માં, બાંગ્લાદેશે મિત્રતાના પ્રતીક તરીકે ભારતને આશરે 2600 કિલોગ્રામ હાડીભંગા કેરી મોકલી હતી, જેને બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત સંબંધની નિશાની તરીકે જોવામાં આવતી હતી. 2025માં પણ, બાંગ્લાદેશે આશરે 1000 કિલોગ્રામ કેરી મોકલી હતી. જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે રાજદ્વારી સાધન તરીકે કેરીનો ઉપયોગ થાય છે.
દેશો માટે સોફ્ટ પાવર કેમ આટલો મહત્વપૂર્ણ ?
અમેરિકન વિદ્વાન જોસેફ નયેને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં સોફ્ટ પાવરની વિભાવનાને લોકપ્રિય બનાવવાનો શ્રેય આપવામાં આવે છે. તેમનું માનવું હતું કે કોઈ દેશ ફક્ત લશ્કરી શક્તિ કે આર્થિક શક્તિ દ્વારા જ નહીં, પણ તેની સંસ્કૃતિ, મૂલ્યો અને જીવનશૈલી દ્વારા પણ પ્રભાવશાળી બને છે, જે વિશ્વને પ્રભાવિત કરે છે. ચીને તેની સોફ્ટ પાવર વધારવા માટે "પાંડા ડિપ્લોમસી"નો ઉપયોગ કર્યો છે. ચીન વિશ્વભરના ઘણા દેશોમાં પ્રાણી સંગ્રહાલયોમાં વિશાળ પાંડા મોકલતું રહ્યું છે. પાંડાને ચીનની રાષ્ટ્રીય ઓળખનો એક ભાગ માનવામાં આવે છે. દેશમાં પાંડા મોકલવા એ ફક્ત વન્યજીવન સંરક્ષણનો વિષય નથી, પરંતુ મિત્રતા અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો સંકેત પણ છે. ઘણા વિશ્લેષકો માને છે કે ચીને પાંડા દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની સકારાત્મક અને સૌમ્ય છબી બનાવવામાં નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી છે.
આ પણ વાંચોઃ શું સસ્તું થશે પેટ્રોલ-ડીઝલ? કેન્દ્રીય મંત્રી Hardeep Singh Puriએ શુ કહ્યુ?, જાણો