સૌથી મોટો વિવાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લગતો છે, જે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે.
ઈરાનમાં બે અલગ અલગ વ્યૂહરચનાઓ
સોફાન સેન્ટરના વરિષ્ઠ વિશ્લેષક કેનેથ કાત્ઝમેન કહે છે કે ઈરાનની શાસક સંસ્થામાં હાલમાં બે અલગ અલગ માનસિકતાઓ રમી રહી છે. તેમના મતે, IRGCના ટોચના કમાન્ડરો અને કટ્ટરપંથી જૂથ માને છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ જાળવી રાખવું એ ઈરાનની સૌથી મોટી વ્યૂહાત્મક તાકાત છે અને તેનો ઉપયોગ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર દબાણ લાવવા માટે થઈ શકે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને મજબૂત જવાબ આપવો
વિશ્લેષકના મતે, IRGCનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તેની પકડ જાળવી રાખવાનો નથી. કટ્ટરપંથી જૂથ માર્યા ગયેલા સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુનો બદલો લેવા પણ માંગે છે. તેઓ માને છે કે અમેરિકાને એવો જવાબ આપવો જોઈએ જે ઈરાન સામે ભવિષ્યમાં કોઈપણ લશ્કરી કાર્યવાહી કરતા પહેલા બે વાર વિચારવા મજબૂર કરે. બીજી બાજુ, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન અને સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાકર ગાલિબાફ જેવા નાગરિક નેતાઓ લશ્કરી સંઘર્ષ વધારવા કરતાં સંવાદને વધુ સારો વિકલ્પ માને છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે ચૂંટાયેલી સરકાર ઓમાનની મધ્યસ્થી હેઠળ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા માંગે છે, જેથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરના વિવાદનો શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ શોધી શકાય.
ઓમાન મધ્યસ્થી ભૂમિકા ભજવી શકે
વિશ્લેષકોના મતે, તેહરાનમાં નાગરિક સરકારને આશા છે કે ઓમાન બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત ફરી શરૂ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકે છે. સરકાર પ્રાદેશિક તણાવ ઘટાડવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર કરાર પર પહોંચવા માટે વાતચીત દ્વારા માર્ગ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આ દરમિયાન, અમેરિકાએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ખુલ્લો રાખવો તેની રાષ્ટ્રીય અને વ્યૂહાત્મક પ્રાથમિકતાઓમાંની એક છે. વોશિંગ્ટન જણાવે છે કે આ દરિયાઈ માર્ગ વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલ વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે અને તેને બંધ કરવાનો અથવા નેવિગેશનને વિક્ષેપિત કરવાનો કોઈપણ પ્રયાસ મજબૂત પ્રતિસાદ સાથે પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
આ પણ વાંચોઃ કોની શુ ભૂમિકા રહેશે, કોણ કેમેરા સામે ઉભુ રહેશે, સવારે નક્કી થતો પ્લાન