ઉત્તર કોરિયાની મુલાકાત દરમિયાન શી જિનપિંગે કહ્યું કે, ચીન અને ઉત્તર કોરિયા વચ્ચેના સંબંધો અતૂટ છે.
ચીન અને ઉત્તર કોરિયા વચ્ચેના સંબંધો અતૂટ
ઉત્તર કોરિયાની મુલાકાતે આવેલા ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કહ્યું છે કે, ચીન અને ઉત્તર કોરિયા વચ્ચેના સંબંધો અતૂટ છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, તેઓ પરિસ્થિતિ ગમે તે હોય, આ સંબંધ જાળવી રાખશે. ચીન અને ઉત્તર કોરિયા વચ્ચેનો સંબંધ ખૂબ જૂનો છે. બંને દેશો તેને મિત્રતા કરતાં વ્યૂહાત્મક સંબંધ વધુ માને છે. શી જિનપિંગ પહેલા પણ આવા જ દાવા કરી ચૂક્યા છે.
1. ચીન માટે સુરક્ષા કવચ
ઉત્તર કોરિયા ચીન માટે સુરક્ષા કવચ છે. ચીન ઉત્તર કોરિયા સાથે સરહદ ધરાવે છે. ઉત્તર કોરિયાની બીજી બાજુ દક્ષિણ કોરિયા છે. દક્ષિણ કોરિયા અમેરિકાનો મુખ્ય સાથી છે અને અમેરિકન સૈનિકો પણ ત્યાં હાજર છે. જો ઉત્તર કોરિયા નબળું પડે છે અથવા તેની સરકાર પડી ભાંગે છે. તો ચીન માટે ખતરો વધી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, અમેરિકાનો પ્રભાવ ચીનની સરહદોની નજીક પહોંચી શકે છે. ચીન બિલકુલ આ ઇચ્છતું નથી. તેથી, ઉત્તર કોરિયા ચીન માટે એક બફર સ્ટેટ છે, એક એવો દેશ જે ચીન અને અમેરિકા સમર્થિત દક્ષિણ કોરિયા વચ્ચે દિવાલની જેમ ઉભો છે.
2. અમેરિકાને રોકવાની વ્યૂહરચના
ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે સ્પર્ધા વધી રહી છે. આ સ્પર્ધા વેપાર, ટેકનોલોજી, લશ્કર અને વૈશ્વિક પ્રભાવ સુધી વિસ્તરે છે. આ સંદર્ભમાં, ઉત્તર કોરિયા ચીન માટે એક ઉપયોગી વ્યૂહાત્મક કાર્ડ છે. ઉત્તર કોરિયા સતત અમેરિકાને પડકાર આપે છે. તે મિસાઇલ પરીક્ષણો કરે છે અને તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને આગળ ધપાવે છે. આનાથી અમેરિકાનું ધ્યાન કોરિયન દ્વીપકલ્પ પર કેન્દ્રિત રહે છે. ચીન આ પરિસ્થિતિનો લાભ લે છે અને પોતાને એક આવશ્યક મધ્યસ્થી તરીકે રજૂ કરે છે.
3. સરહદ સ્થિરતા મહત્વપૂર્ણ છે
ચીનની સૌથી મોટી ચિંતા તેની સરહદોની સ્થિરતા છે. ચીન ઉત્તર કોરિયામાં ગૃહયુદ્ધ, રાજકીય કટોકટી કે આર્થિક પતન ઇચ્છતું નથી. જો આવું થાય, તો લાખો લોકો ચીનની સરહદ તરફ ભાગી શકે છે. શરણાર્થીઓનો મોટો પ્રવાહ ચીન માટે સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે, જે તેની આંતરિક સુરક્ષા અને અર્થતંત્ર પર દબાણ વધારી શકે છે. ચીન તેના સરહદી વિસ્તારોમાં કોઈ અસ્થિરતા ઇચ્છતું નથી, તેથી તે ઉત્તર કોરિયા પર દબાણ અને મદદ બંને કરે છે. તે ઇચ્છે છે કે ઉત્તર કોરિયા નિયંત્રણમાં રહે, પરંતુ સંપૂર્ણપણે વિખેરાઈ ન જાય.
4. કોરિયાનું એકીકરણ: ચીન માટે ખતરો
જો ઉત્તર કોરિયા અને દક્ષિણ કોરિયા એક થાય, તો તે ચીન માટે એક નવો પડકાર ઉભો કરી શકે છે. ચીનને ડર છે કે એકીકૃત કોરિયા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની નજીક આવી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, યુએસ લશ્કરી હાજરી ચીનની સરહદની નજીક વિસ્તરી શકે છે. આ ચીન માટે એક મોટો વ્યૂહાત્મક ખતરો ઉભો કરશે. તેથી, તે ઉત્તર કોરિયામાં વર્તમાન વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માંગે છે. ચીન માને છે કે વિભાજિત કોરિયા તેના હિતમાં છે. ચીન શાંતિ ઇચ્છે છે. તે રાજકીય ફેરફારો ઇચ્છતું નથી જે યુએસને મજબૂત બનાવે.
5. જૂના યુદ્ધો અને ઐતિહાસિક સંબંધો
ચીન અને ઉત્તર કોરિયા વચ્ચેના સંબંધોના મૂળ કોરિયન યુદ્ધમાં છે. ૧૯૫૦ના દાયકામાં ચીને ઉત્તર કોરિયાને ટેકો આપ્યો હતો. ચીને પોતાના સૈનિકો મોકલ્યા હતા. આ યુદ્ધ બંને દેશોને નજીક લાવ્યું હતું. ઉત્તર કોરિયા હજુ પણ ચીનને ઐતિહાસિક સાથી માને છે. ચીન પણ આ સંબંધને યાદ કરે છે. બંને દેશોની સામ્યવાદી વિચારધારાએ પણ તેમને લાંબા સમયથી જોડ્યા હતા. જોકે, આજે ચીન ઘણું બદલાઈ ગયું છે. તેનું અર્થતંત્ર બજાર આધારિત બની ગયું છે. છતાં, ઉત્તર કોરિયા સાથેના વૈચારિક અને ઐતિહાસિક સંબંધો સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયા નથી.
6. આર્થિક હિતો જોડાયેલા
ઉત્તર કોરિયાનું અર્થતંત્ર ખૂબ જ નબળું છે. તે ઘણી બાબતો માટે ચીન પર નિર્ભર છે. ચીન ઉત્તર કોરિયાનું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર છે. ઉત્તર કોરિયાને ચીન પાસેથી બળતણ, ખોરાક અને ઘણી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ મળે છે. ચીન માટે આ આર્થિક સંબંધ ખૂબ મોટો નથી, પરંતુ તે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે. આ આર્થિક નિર્ભરતાને કારણે, ચીન ઉત્તર કોરિયા પર પ્રભાવ જાળવી રાખે છે. જો ઉત્તર કોરિયા અન્ય દેશો તરફ ઝુકાવ કરે છે, તો ચીનની પકડ નબળી પડી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ ભારત સાથે મળીને રશિયા અને ચીન અમેરિકી ડોલરને આપશે ટક્કર!
