DART એસ્ટરોઇડને વિચલિત કરવાની તેની ક્ષમતા સાબિત કરી છે. જ્યારે ચીન પરમાણુ વિસ્ફોટ દ્વારા મોટા એસ્ટરોઇડને વિચલિત કરવા મોડેલ રજૂ કરી રહ્યું છે.
ખતરાની ગંભીરતાનો અંદાજ
એસ્ટરોઇડ એ લગભગ 4.6 અબજ વર્ષ પહેલાં સૌરમંડળની રચનામાંથી બચેલા ખડકાળ ટુકડાઓ છે. આમાંથી મોટાભાગના મંગળ અને ગુરુ ગ્રહ વચ્ચે શાંતિથી સૂર્યની પરિક્રમા કરે છે, પરંતુ કેટલાક પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષાને પાર કરે છે. જો આ વિશાળ એસ્ટરોઇડમાંથી એક પૃથ્વી સાથે અથડાય, તો વિનાશ અકલ્પનીય હશે. આ ખતરાની ગંભીરતાનો અંદાજ એ હકીકત પરથી લગાવી શકાય છે કે 2019 માં, 130-મીટર પહોળો એસ્ટરોઇડ પૃથ્વીથી માત્ર 72 હજાર કિમી દૂરથી પસાર થયો હતો.
બોમ્બ વિસ્ફોટ કરતાં ત્રણ ગણું વધુ અસરકારક
અવકાશ ઇતિહાસમાં આ પહેલો વાસ્તવિક અને સફળ પ્રયોગ હતો. આ અથડામણથી એસ્ટરોઇડની ગતિ આશરે 2.7 મિલીમીટર પ્રતિ સેકન્ડ ધીમી પડી ગઈ અને તેનો માર્ગ થોડો બદલાઈ ગયો. જ્યારે આ તકનીક નાના એસ્ટરોઇડ માટે ઉત્તમ છે, જો કોઈ મોટો એસ્ટરોઇડ અચાનક દેખાય, તો એક જ અવકાશયાનની અસરથી ઉત્પન્ન થતી ઊર્જા તેને રોકવા માટે પૂરતી નહીં હોય. સૌથી અગત્યનું 30 મીટરની ઊંડાઈએ આ વિસ્ફોટ નાસાના DART મિશન કરતાં લગભગ 110 ગણું વધુ અસરકારક છે. વધુમાં, સપાટીથી 30 મીટર નીચે બોમ્બ વિસ્ફોટ કરવોએ સપાટીથી 10 મીટર નીચે બોમ્બ વિસ્ફોટ કરતાં ત્રણ ગણું વધુ અસરકારક છે.
ઊર્જા સીધી એસ્ટરોઇડમાં સ્થાનાંતરિત
વૈજ્ઞાનિકો પરમાણુ બોમ્બને સીધો અથડાવીને કેમ વિસ્ફોટ નથી કરતા? સંશોધકો કહે છે કે જો બોમ્બ સીધો એસ્ટરોઇડ સાથે ૨૦ કિલોમીટર પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે અથડાશે, તો તે વિસ્ફોટ થાય તે પહેલાં જ ક્રેશ થઈ શકે છે અને તેનો નાશ કરી શકે છે. ચીનનો બે-પગલાંનો અભિગમ બોમ્બને સુરક્ષિત ઊંડાઈ પર મૂકવાની મંજૂરી આપે છે, વિસ્ફોટની સંપૂર્ણ ઊર્જા સીધી એસ્ટરોઇડમાં સ્થાનાંતરિત કરે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓમાં સુધારાની જરૂર
2013માં, રશિયન શહેર ચેલ્યાબિન્સ્ક પર માત્ર 20 મીટર પહોળો એક એસ્ટરોઇડ વિસ્ફોટ થયો હતો. તેના શોકવેવથી 1,500 થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા અને હજારો ઇમારતોના કાચ તૂટી ગયા હતા. આ 100-મીટર અથવા 1-કિલોમીટરનો એસ્ટરોઇડ પૃથ્વી પર કેટલી વિનાશ કરી શકે છે તે દર્શાવે છે. હાલમાં, બાહ્ય અવકાશ સંધિ હેઠળ અવકાશમાં પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત છે. ચીનની યોજનાને વાસ્તવિકતા બનાવવા માટે, આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓમાં સુધારાની જરૂર પડશે.
આ પણ વાંચોઃ ઢાકાથી ચટગાંવ સુધી 103 બોમ્બ મળતા પોલીસ પર હુમલાની આશંકા