દુનિયાની સૌથી મોટી બે તાકાત અમેરિકા અને ચીન પાકિસ્તાનને હથિયાર આપી રહી છે. આ સમાચાર ભારત માટે ચિંતાનુ કારણ છે. મે 2025માં ભારત-પાકિસ્તાનના ટકરાવ બાદ આ સપ્લાય વધી ગયુ છે. અમેરિકાએ હાલમાં જ AIM-120 AMRAAM આપવાની વાત કરી, જ્યારે ચીને J-10C જેટ્સ અને બીજા હથિયારો. આનાથી પાકિસ્તાનની સેના વધુ મજબૂત થઇ રહી છે. આવો જાણીએ ક્યા હથિયારો છે અને ભારતને આનાથી કયા પડકારોનો સામનો કરવો પડશે?
અમેરિકાથી પાકિસ્તાનને કયા હથિયાર ?
AIM-120 AMRAAM મિસાઇલઃ આ હવા થી હવામાં એડવાન્સ મિસાઇલ છે. રેન્જ 100 કિમી, સ્પીડ 4490 km/hr. F-16 જેટ્સ પર લાગે છે. હાલમાં જ 2.51 બિલિયનના અનુબંધમાં પાકિસ્તાનને AIM-120D-3 વોરિએન્ટ મળશે. કુલ 700 મિસાઇલ મળશે.
F-16 જેટ અપગ્રેડઃ અમેરિકાએ F-16 લડાકૂ વિમાનને અપગ્રેડ કરવાનુ પેકેજ મંજૂર કર્યુ. આમાં નવી રડાર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને મિસાઇલ લોન્ચર, 2025ના ફિસ્કલ ઇયરમાં 7.6 મિલિયનનુ ફંડિગ
અન્યઃ 2024માં 1.48 મિલિયનના નાના હથિયાર પાર્ટ્સ, પરંતુ મુખ્ય ફોકસ એર પાવર પર છે.
ચીનથી પાકિસ્તાનને કયા હથિયાર ?
ચીન પાકિસ્તાનનું સૌથી મોટો હથિયાર સપ્લાયર છે. 2020-2024માં પાકિસ્તાનના 81% હથિયાર ચીનથી આવ્યા. ચીનની કુલ નિકાસનો 63% હિસ્સો પાકિસ્તાનમાં થતો હતો. પાકિસ્તાનનો દાવો છે કે મે 2025 માં થયેલી અથડામણમાં ચીની શસ્ત્રોએ "ઉત્તમ" પ્રદર્શન કર્યું હતું. મુખ્ય શસ્ત્રો છે..
J-10C ફાઇટર જેટ્સ: એડવાન્સ્ડ મલ્ટીરોલ લડાયક વિમાનો. મે મહિનામાં થયેલા અથડામણમાં ઉપયોગ થયો હતો. રેન્જ લગભગ 1,100 કિમી. PL-15 મિસાઈલો લઈને જઈ શકે છે. પાકિસ્તાનને તેના દજર્નો વિમાનો મળ્યા છે.
JF-17 થંડર જેટ્સ: ચીન અને પાકિસ્તાનની સંયુક્ત યોજના. હલ્કા લડાયક વિમાનો. પાકિસ્તાન એയർફોર્સ પાસે 150થી વધુ વિમાનો. વર્ષ 2024-2025માં બ્લોક-3 વર્ઝન મળવાનું છે.
HQ-9 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ: જમીનથી હવામાં માર કરતી મિસાઈલો. રેન્જ 200 કિમી. ભારતીય વિમાનોને રોકવાની ક્ષમતા. 2024માં તેની નવી બેચ પાકિસ્તાનને આપવામાં આવી.
ટાઇપ 054A/P ફ્રિગેટ્સ: ચીની નૌકાદળનાં યુદ્ધજહાજો. શિપ-ટુ-શિપ મિસાઈલ ક્ષમતા ધરાવે છે. 2024માં આવા 4 નવા જહાજ પાકિસ્તાનને મળ્યા.
અન્ય હથિયારો: Z-10 એટેક હેલિકોપ્ટર, VT-4 ટૅન્ક્સ અને 2024માં $628 હજારનાં સ્પેર પાર્ટ્સ પણ આપવામાં આવ્યા.
ભારત માટે પડકારો શું રહેશે?
અમેરિકા અને ચીનનાં હથિયારો પાકિસ્તાનને મજબૂત બનાવી રહ્યા છે, જે ભારત માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે.
1. હવાઈ ખતરો વધ્યોઃ AIM-120 મિસાઈલ અને J-10C જેટ્સ વડે પાકિસ્તાન ભારતીય રાફેલ અથવા સુખોઈ જેટ્સને દૂરથી જ ટાર્ગેટ કરી શકે છે. મે 2025માં ચીની હથિયારોના કારણે ભારતીય વિમાનોને નુકસાન થયું હતું. હવે અમેરિકી મિસાઈલથી પાકિસ્તાનને BVR (વિઝ્યુઅલ રેન્જની બહાર) યુદ્ધમાં ફાયદો છે.
2. સિનો-પાક ગઠબંધન: ચીન અને પાકિસ્તાનનો સૈન્ય ભાઈચારો વધુ મજબૂત બન્યો છે. ચીન ભારતને ઘેરવા માટે પાકને હથિયારો આપી રહ્યું છે. નૌકાદળમાં ફ્રિગેટ્સથી અરબી સાગરમાં ખતરો અને HQ-9થી એર ડિફેન્સ મજબૂત થયું છે.
3. આંતરિક સુરક્ષા પર ખતરો: આ હથિયારો કાશ્મીર અથવા બોર્ડર વિસ્તારમાં આતંકી પ્રવૃત્તિઓમાં વપરાઈ શકે છે. અમેરિકાની પાકિસ્તાન સાથેની ડીલ ભારત માટે “બેલેન્સ” બનાવવાનો પ્રયાસ લાગી રહ્યો છે.
4. પરમાણુ જોખમ: ભારત અને પાકિસ્તાન બંને પરમાણુ શક્તિ ધરાવે છે. મે 2025 જેવી ઘર્ષણ પરિસ્થિતિ ફરીથી બની શકે છે જ્યાં ચીની હથિયારોથી સ્થિતિ યુદ્ધની નજીક પહોંચી હતી. ભારત માટે હવે જરૂરિયાત છે કે S-400 સિસ્ટમ, રાફેલ અપગ્રેડ અને અસત્ર મિસાઇલની ક્ષમતા વધારવી પડશે.
