આ સોદો આશરે $700 થી $800 મિલિયનની કિંમતનો હોઈ શકે છે. આ કરાર હેઠળ, ફિલિપાઇન્સ લગભગ પાંચ બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સિસ્ટમ અને 60 મિસાઇલો ખરીદી શકે છે.
1. ભારત અને ફિલિપાઇન્સ વચ્ચેનો નવો સોદો શું ?
અહેવાલો અનુસાર, પ્રસ્તાવિત કરારમાં આશરે પાંચ બ્રહ્મોસ સિસ્ટમ અને 60 મિસાઇલો શામેલ હોઈ શકે છે. કિંમત $700 થી $800 મિલિયન હોવાનો અંદાજ છે. ફિલિપાઇન્સના સંરક્ષણ મંત્રાલયના પ્રવક્તા આર્સેનિયો એન્ડોલોંગે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ જુનિયરે વધારાની બ્રહ્મોસ મિસાઇલો ખરીદવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. દરમિયાન, ફિલિપાઇન્સના સંરક્ષણ સચિવ ગિલ્બર્ટો ટીઓડોરોએ 4 નવેમ્બરના રોજ દિલ્હી સંરક્ષણ સંવાદમાં ઓનલાઇન ભાગ લેતા જણાવ્યું હતું કે તેમનો દેશ ભારત પાસેથી વધુ મિસાઇલ સિસ્ટમ ખરીદવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. ભારતને જરૂરિયાતોની યાદી પણ સુપરત કરવામાં આવી છે જેથી આ સિસ્ટમ ફિલિપાઇન્સની પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ બનાવી શકાય.
2. બ્રહ્મોસમાં શું ખાસ ?
બ્રહ્મોસ ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો સંયુક્ત સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ છે. તેનું નામ ભારતની બ્રહ્મપુત્ર અને રશિયાની મોસ્કવા નદીઓ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. તેને ભારતના DRDO અને રશિયાના NPO માશિનોસ્ટ્રોયેનિયા દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
ઝડપ: આશરે 2.8 માક, અથવા ધ્વનિની ગતિ કરતાં આશરે 2.8 ગણી.
સ્ટ્રાઇક રેન્જ: નિકાસ સંસ્કરણની મહત્તમ રેન્જ 290 કિમી છે.
વોરહેડ: તે 200 કિલો સુધી પરંપરાગત વિસ્ફોટકો લઈ શકે છે.
લોન્ચિંગ: તેને જમીન, યુદ્ધ જહાજો, સબમરીન અને ફાઇટર એરક્રાફ્ટથી ફાયર કરી શકાય છે.
ફાયર એન્ડ ફોરગેટ: લક્ષ્ય માહિતી પ્રાપ્ત કર્યા પછી, મિસાઇલ તેની માર્ગદર્શન પ્રણાલી દ્વારા લક્ષ્ય સુધી પહોંચે છે.
તેની ઊંચી ગતિ અને ટૂંકા ઉડાન સમય દુશ્મન માટે તેને અટકાવવાનું મુશ્કેલ બનાવી શકે છે.
3. દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં તણાવ કેમ વધ્યો ?
દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર એશિયા માટે એક મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ વેપાર માર્ગ છે. ચીન ઉપરાંત, ફિલિપાઇન્સ, વિયેતનામ, મલેશિયા, બ્રુનેઈ અને તાઇવાન પણ આ સમુદ્ર પર અધિકારોનો દાવો કરે છે. ચીન આ સમુદ્રના મોટા ભાગનો દાવો કરે છે, જ્યારે ફિલિપાઇન્સનો આરોપ છે કે ચીન તેના પ્રાદેશિક પાણીનું ઉલ્લંઘન કરે છે. બંને દેશો સ્કારબોરો શોલ અને સેકન્ડ થોમસ શોલ પર વિવાદમાં છે.
4. ફિલિપાઇન્સને પહેલાથી જ બ્રહ્મોસ મિસાઇલો મળ્યા
ભારત અને ફિલિપાઇન્સ વચ્ચે $374.96 મિલિયનના મૂલ્યનો પ્રથમ કરાર જાન્યુઆરી 2022માં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કરાર હેઠળ, ભારત ફિલિપાઇન્સને જમીન પરથી છોડવામાં આવતી એન્ટિ-શિપ મિસાઇલો, લોન્ચર્સ અને સંબંધિત સાધનોની ત્રણ બેટરી સપ્લાય કરવાનું હતું. ભારતે 19 એપ્રિલ, 2024 ના રોજ પ્રથમ કન્સાઇનમેન્ટ મોકલ્યું, જે ભારતીય વાયુસેનાના C-17 ગ્લોબમાસ્ટર વિમાન દ્વારા ફિલિપાઇન્સને પહોંચાડવામાં આવ્યું. આ ભારતનો પહેલો બ્રહ્મોસ નિકાસ કરાર હતો. હવે, ભારત આ કરાર હેઠળ ડિલિવરી પૂર્ણ કરવાની નજીક છે. નવો કરાર આ સહયોગને આગળ વધારશે.
5. ભારત માટે સોદો કેમ મહત્વપૂર્ણ ?
આ કરાર ફક્ત શસ્ત્રો વેચવા પૂરતો મર્યાદિત નથી. તે ભારત-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં ભારતની વ્યૂહાત્મક હાજરીને મજબૂત બનાવી શકે છે. ફિલિપાઇન્સ ઉપરાંત, ભારત ઇન્ડોનેશિયા અને વિયેતનામને બ્રહ્મોસ સપ્લાય કરવા પર પણ કામ કરી રહ્યું છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત, થાઇલેન્ડ, દક્ષિણ આફ્રિકા અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો સાથે ચર્ચાના અહેવાલો છે. આના આર્થિક ફાયદા પણ છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ભારતની સંરક્ષણ નિકાસ ₹38,424 કરોડ સુધી પહોંચી, જે પાછલા નાણાકીય વર્ષની તુલનામાં 62.66% વધુ છે. આ રીતે, બ્રહ્મોસ સંરક્ષણ નિકાસકાર તરીકે ભારતની સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે. તે ચીનના વધતા દબાણ વચ્ચે ફિલિપાઇન્સને તેની દરિયાઈ સુરક્ષા વધારવાનો વિકલ્પ પણ પૂરો પાડે છે. આ સોદો ભારતના સંરક્ષણ ઉદ્યોગ અને ઇન્ડો-પેસિફિકમાં તેની વ્યૂહાત્મક ભૂમિકા બંને માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પણ વાંચોઃ 67 સાંસદોનું સમર્થન હોવા છતાં આઈઝનકોટ પીએમ કેમ ન બની શક્યા? નેતન્યાહૂનો દાવ અકબંધ!