જો બંને દરિયાઈ માર્ગો પ્રભાવિત થાય છે. તો તેની કાચા તેલથી લઈને ભારતના વેપાર સુધીની દરેક વસ્તુ પર મોટી અસર પડી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગમાં ભારે વિક્ષેપ
જો વિશ્વના બે દરિયાઈ માર્ગો, જેના દ્વારા દરરોજ અબજો ડોલરનો તેલ, ગેસ અને માલ પસાર થાય છે, તે એક સાથે જોખમમાં મુકાય છે, તો કિંમતોનું શું થશે? જ્યારે ઈરાન-યુએસ તણાવે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગમાં ભારે વિક્ષેપ પાડ્યો છે, ત્યારે યમનના હુથી લડવૈયાઓના વધતા પ્રભાવે બાબ અલ-મંડેબ વિશે ચિંતા વધારી છે. આ સમજાવે છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની અસર હવે ફક્ત સાઉદી અરેબિયા, ઈરાન અથવા યમન સુધી મર્યાદિત નથી.
તેલ અને વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગ
આ વિશ્વના તેલ પુરવઠા અને દરિયાઈ વેપાર સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી બની છે. નોંધપાત્ર રીતે, હુથીઓએ બાબ અલ-મંડેબમાં સ્થિત મયૂન ટાપુ અથવા પેરીમ સુધી પહોંચવાનો દાવો કર્યો છે. આ ટાપુ આ દરિયાઈ માર્ગ પર એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન પર સ્થિત છે, જેના કારણે તેમાંથી પસાર થતા જહાજોની સલામતી અંગે પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. આ સમગ્ર કટોકટીમાં સાઉદી અરેબિયાની ચિંતા પણ વધી ગઈ છે, કારણ કે બાબ અલ-મંડેબ તેમના માટે માત્ર દરિયાઈ માર્ગ નથી, પરંતુ તેલ અને વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે.
કેટલાક ભાગો પર નિયંત્રણનો દાવો
જોકે, હુથીઓએ હજુ સુધી સમગ્ર બાબ અલ-મંડેબ પર સંપૂર્ણ કબજો મેળવ્યો નથી. વર્તમાન અહેવાલો અનુસાર, આ માર્ગ પર હુથીઓની પકડ અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ ઝડપથી મજબૂત થઈ છે. તેઓએ મયૂન ટાપુ અને યમનના પશ્ચિમ કિનારાના કેટલાક ભાગો પર નિયંત્રણનો દાવો કર્યો છે. હુથી વિદ્રોહીઓના પ્રવક્તાએ એમ પણ કહ્યું છે કે સાઉદી અરેબિયા સિવાયના દેશોના જહાજોને આ માર્ગ પરથી પસાર થવાની મંજૂરી છે. તેથી, વાસ્તવિક ખતરો દરિયાઈ માર્ગના સંપૂર્ણ બંધ કરતાં શિપિંગ સલામતી, તેલ પરિવહન અને વેપાર માર્ગોમાં વિક્ષેપનો વધુ છે.
તણાવ વધવાના ત્રણ મુખ્ય કારણો
હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.
બાબ અલ-મંડેબ નજીક હુથી વિદ્રોહીઓનો વ્યૂહાત્મક પ્રભાવ વધ્યો છે.
તેલ અને દરિયાઈ વેપાર વધુ મોંઘો થવાનું જોખમ વધ્યું છે.
હુથીઓના વધતા પ્રભાવથી શું બદલાયું ?
પશ્ચિમ યમનના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં હુથીઓની સંખ્યામાં વધારો થવાના અહેવાલો થોડા દિવસો પહેલા સામે આવ્યા હતા, જેનાથી ચિંતા વધી હતી. હુથીઓએ યમનના પશ્ચિમ કિનારા પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવાનો દાવો કર્યો છે. તેમણે પહેલા મોચા બંદર પર નિયંત્રણ મેળવ્યું અને પછી અહેવાલ મુજબ મયૂન પહોંચ્યા, જેને પેરીમ ટાપુ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ ટાપુ બાબ અલ-મંડેબમાં સ્થિત છે, અને તેથી તેનું ખૂબ જ વ્યૂહાત્મક મહત્વ છે.
તેલના ભાવ પર અસર દૃશ્યમાન
આ તણાવ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવને પણ અસર કરી રહ્યો છે. 11 સપ્ટેમ્બરના રોજ, બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ $104.61 પ્રતિ બેરલ પર બંધ થયો, જે તે અઠવાડિયામાં 8% થી વધુનો વધારો દર્શાવે છે. IEA એ 2026 સુધીમાં વૈશ્વિક તેલ પુરવઠામાં આશરે 5.7 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ અથવા લગભગ 6% ઘટાડો થવાનો અંદાજ લગાવ્યો છે. સાઉદી અરેબિયાનું તેલ ઉત્પાદન પણ આશરે 6 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુધી પહોંચી ગયું છે, જે ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયમાં તેનું સૌથી નીચું સ્તર છે. જો આ બે માર્ગો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય, તો તેલના ભાવ $100 થી $150 થી $200 પ્રતિ બેરલ થવાની ધારણા છે.
બાબ-અલ-મંડેબ શા માટે મહત્વપૂર્ણ ?
બાબ-અલ-મંડેબ 32 કિલોમીટર પહોળો દરિયાઈ માર્ગ છે જે લાલ સમુદ્રને એડેનના અખાત અને આગળ અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. એશિયાથી યુરોપ જતા જહાજો માટે તે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે, કારણ કે તે જ જગ્યાએ જહાજો લાલ સમુદ્રમાં પ્રવેશ કરે છે અને પછી ઇજિપ્તની સુએઝ નહેર દ્વારા ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં જાય છે. અહેવાલો અનુસાર, વૈશ્વિક વેપારનો આશરે 10 થી 12 ટકા અને કન્ટેનર ટ્રાફિકનો લગભગ 30 ટકા આ કોરિડોરમાંથી પસાર થાય છે. જૂન 2026માં, બાબ-એલ-મંડેબમાંથી આશરે 7.4 મિલિયન બેરલ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પસાર થયા. યુએસ એનર્જી ઇન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશનના ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૬ ના બીજા ક્વાર્ટરમાં કોરિડોરમાંથી કુલ તેલનો પ્રવાહ આશરે 8.1 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ હતો.
આ પણ વાંચોઃ અમેરિકામાં શું કોઈને પણ બનાવી શકાય રાજદૂત?, ટ્રમ્પે ફેવરિટ ગાયકની પત્નીને સોંપી મોટી જવાબદારી