યુએસના ઉપ રાષ્ટ્રપતિપ્રમુખ જેડી વાન્સ અને ઈરાનના વિદેશમંત્રીના નિવેદનોએ પ્રસ્તાવને સ્પષ્ટ કર્યો છે.
પ્રસ્તાવમાં 14 શરત
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના પરમાણુ કરારની રૂપરેખા બહાર આવવા લાગી છે. યુએસ વાટાઘાટ ટીમના વડા જેડી વાન્સના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર પ્રસ્તાવ દોઢ પાનાનો છે. બંને દેશોના નેતાઓએ તેના પર ડિજિટલી હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ પ્રસ્તાવ 19 જૂનથી અમલમાં આવશે. આ પ્રસ્તાવમાં 14 શરત છે. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યુ હતુ કે, લેબનોન અને ઈરાન એક તરફ છે અને અમેરિકા અને ઇઝરાયલ બીજી તરફ છે. આ કરાર ચાર દેશો વચ્ચે છે. જો એક પણ દેશ તેને સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરે છે, તો તે તૂટી જશે.
કરાર માટે મૂળ દરખાસ્ત
1. અબ્બાસ અરાઘચીના મતે, આ એક કામચલાઉ કરાર છે. જે 60 દિવસ માટે અમલમાં રહેશે. કરાર હેઠળ, ઈરાન અને લેબનોન પર કોઈ હુમલા થશે નહીં. અમેરિકા અને ઈઝરાયલ આ કરારના અન્ય પક્ષો છે.
2. કરાર અમલમાં આવતાની સાથે જ, કાયમી ઉકેલ સુધી પહોંચવા માટે એક બેઠક પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવશે. પહેલી બેઠક જીનીવામાં સુનિશ્ચિત થયેલ છે. કામચલાઉ કરારનો ટેક્સ્ટ જીનીવામાં જાહેરમાં જાહેર કરવામાં આવશે.
3. જે.ડી. વાન્સના મતે, ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવશે નહીં. ઈરાને આ માટે NPT જોગવાઈઓનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. 2021માં ઈરાને તેની પરમાણુ શસ્ત્રો વિકાસ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવી.
4. કરાર હેઠળ, ઈરાન આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સીના સભ્યોને તેહરાનની મુલાકાત લેવાની મંજૂરી આપશે. આ ટીમના સભ્યો ઈરાનના સમૃદ્ધ યુરેનિયમની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે ઈરાનની મુલાકાત લેશે.
5. ઈરાન આગામી 10 વર્ષ સુધી 3.67 ટકાથી વધુ યુરેનિયમ સંવર્ધન વધારશે નહીં. ઈરાનને તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે આ છૂટ આપવામાં આવી છે.
6. જે.ડી. વાન્સના મતે, કરાર અમલમાં આવતાની સાથે જ, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સંપૂર્ણપણે ખોલી નાખશે. તેના દ્વારા કોઈ ટોલ વસૂલવામાં આવશે નહીં. હાલમાં, ઈરાન સ્ટ્રેટ દ્વારા ટોલ વસૂલ કરી રહ્યું છે.
7. ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવશે. તેના સ્થિર ભંડોળ પણ પરત કરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં, ઈરાનને $24 બિલિયન મળશે.
8. કરાર હેઠળ, આગામી 60 દિવસ સુધી ઈરાન પર કોઈ નવા પ્રતિબંધો લાદવામાં આવશે નહીં. ઈરાન આ સમયગાળા દરમિયાન મુક્તપણે તેનું તેલ વેચી શકે છે.
9. ઈરાન વળતરમાં $300 બિલિયન ચૂકવવા તૈયાર છે. જે.ડી. વાન્સના મતે, ઈરાન તેના યુરેનિયમ સંવર્ધનનો ઉકેલ લાવ્યા પછી આ રકમ ચૂકવવામાં આવશે.
10. ઈરાનના મતે, કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા પછી, યુએસ દળો ઈરાનની આસપાસના વિસ્તારોમાંથી પાછા ખેંચી લેશે. આનો અર્થ એ છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને ઓમાનના અખાતમાં તૈનાત વધારાના યુએસ સૈનિકો પાછા ખેંચી લેશે.
11. મધ્યસ્થી કરનારા દેશો કરારના પાલન પર દેખરેખ રાખવા માટે એક સિસ્ટમ સ્થાપિત કરશે. આને મોનિટરિંગ મિકેનિઝમ કહેવામાં આવે છે.
12. કાયમી શાંતિ માટે વાટાઘાટો દરમિયાન, અમેરિકા ઈરાનની આંતરિક બાબતોમાં દખલ કરશે નહીં. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના મતે, અમેરિકા હવે બળવાનો પ્રયાસ કરશે નહીં. ત્યાંનું શાસન પહેલાથી જ બદલાઈ ગયું છે.
13. અમેરિકા ઓમાનના અખાતમાં નાકાબંધી પણ હટાવશે. નાકાબંધી અસરકારક રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, અમેરિકાએ ઓમાનના અખાતમાં 10 હજાર સૈનિકો તૈનાત કર્યા છે, જેના કારણે હોર્મુઝમાંથી જહાજો પસાર થવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.
14. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના અંતિમ કરારને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા મંજૂર કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે જેથી ભવિષ્યમાં અમેરિકા તેને રદ ન કરે.
આ પણ વાંચોઃ માત્ર 24 કલાકમાં Elon Muskએ કમાવી Warren Buffett જેટલી સંપત્તિ, નેટવર્થ થઈ $1.27 ટ્રિલિયન
