ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિઆને તેને મજબૂત ઈરાનનો અવાજ ગણાવ્યો છે.
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિની પોસ્ટ
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિઆને તેના સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, બે મહિના પછી હોર્મુઝ પર ફી વસૂલવામાં આવી શકે છે. ઈરાને તેના મિસાઈલ કાર્યક્રમ પર કોઈપણ રીતે ચર્ચા કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. ઈરાનને પ્રતિબંધોમાં રાહત અને નુકસાન માટે વળતર મળશે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિઆને X પર લખ્યું કે, આ એક ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ છે. તે એક મજબૂત ઈરાન તરફથી સંદેશ છે કે પરસ્પર આદરના છાયા હેઠળ જ શાંતિ શક્ય છે.
એમઓયુમાં કયા મુદ્દાઓનો સમાવેશ ?
પેઝેશ્કિઆને સોશિયલ મીડિયા પર 14-મુદ્દાનો એમઓયુ શેર કર્યો હતો. આ 14 મુદ્દા બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ કરારનો આધાર બનાવે છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રાત્રે ફ્રાન્સના પેલેસ ઓફ વર્સેલ્સ ખાતે આ સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. ત્યારબાદ ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિઆને કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ કરાર તાત્કાલિક અમલમાં આવ્યો છે. મસૂદ પેઝેશ્કિઆને તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેના સમજૂતી કરારને દુશ્મનાવટનો અંત લાવવા, પ્રતિબંધો હટાવવા, દરિયાઈ વેપાર ફરી શરૂ કરવા અને ઈરાનના આર્થિક પુનર્નિર્માણમાં મદદ કરવા માટેના રોડમેપ તરીકે વર્ણવ્યો છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના આ કરારને ઈસ્લામાબાદ સમજૂતી કરાર નામ આપવામાં આવ્યું છે. પાકિસ્તાન બંને દેશો વચ્ચે મુખ્ય મધ્યસ્થી છે.
ઈરાનને મળશે $300 બિલિયન
દસ્તાવેજમાં બંને પક્ષો અને તેમના સાથીઓ દ્વારા લશ્કરી કાર્યવાહી પર તાત્કાલિક અને કાયમી રોક લગાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. તેમાં એકબીજાની સાર્વભૌમત્વ, પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને એકબીજાના મામલામાં દખલગીરી ન કરવાનો વચન પણ શામેલ છે. આ કરાર હેઠળ, તેહરાન અને વોશિંગ્ટન પાસે અંતિમ કરાર પર વાટાઘાટો કરવા માટે 60 દિવસનો સમય હશે, જેને પરસ્પર સંમતિથી લંબાવી શકાય છે.
આ એમઓયુમાં જણાવાયું છે કે, અમેરિકા તાત્કાલિક તેની નૌકાદળની નાકાબંધી હટાવશે અને 30 દિવસની અંદર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરશે. અંતિમ કરાર થયા પછી ઈરાન ઈરાનની આસપાસના વિસ્તારમાંથી તેના દળોને પાછા ખેંચવાની પણ પ્રતિજ્ઞા લેશે. વધુમાં, અમેરિકા અને પ્રાદેશિક સાથીઓ ઈરાનને $300 બિલિયનનું પુનર્નિર્માણ અને આર્થિક વિકાસ પેકેજ પૂરું પાડશે. ભંડોળની પદ્ધતિ અંતિમ કરારમાં નક્કી કરવામાં આવશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું શું થશે?
એમઓયુની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓમાંની એક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સાથે સંબંધિત છે. ઈરાન જણાવે છે કે તે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી 60 દિવસ માટે મફતમાં વાણિજ્યિક જહાજોના સુરક્ષિત માર્ગની સુવિધા આપશે. ઈરાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે તે ફક્ત 60 દિવસ માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા મુક્ત ટ્રાફિક માટે વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. આ દસ્તાવેજમાં ઓમાન અને અન્ય ગલ્ફ કોસ્ટલ દેશો સાથે આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગના ભાવિ શાસન અને દરિયાઈ સેવાઓ પર ચર્ચા કરવાની હાકલ કરવામાં આવી છે. તે બે મહિનાના પ્રારંભિક સમયગાળા પછી ફી અથવા સેવા ચાર્જ માટે સંભવિત માળખું સૂચવે છે, જે ઓમાન અને ઈરાન દ્વારા સંચાલિત કરવામાં આવશે.
ઈરાન માટે પ્રતિબંધો રાહત
દસ્તાવેજ વચન આપે છે કે વોશિંગ્ટન ધીમે ધીમે ઈરાન પરના પ્રતિબંધો હટાવશે. યુએસ ઈરાની ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસ અને સંબંધિત બેંકિંગ, વીમા અને પરિવહન સેવાઓ માટે પણ છૂટ આપશે. ઈરાને જણાવ્યું છે કે તે પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવશે નહીં અને પરસ્પર સંમત માધ્યમો દ્વારા તેના સંગ્રહિત સમૃદ્ધ સામગ્રીના ભવિષ્ય માટે વાટાઘાટો કરશે. જ્યાં સુધી અંતિમ કરાર ન થાય ત્યાં સુધી, ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમની વર્તમાન સ્થિતિ જાળવી રાખશે, જ્યારે યુએસ નવા પ્રતિબંધો લાદવાથી અથવા પ્રદેશમાં વધારાના સૈનિકો તૈનાત કરવાથી દૂર રહેશે.
આ પણ વાંચોઃ તેજસ રાજધાની એક્સપ્રેસમાં મોટી દુર્ઘટના ટળી, રેલવે સ્ટાફે બાળકની જિંદગી બચાવી
