ઈરાન કોઈપણ સંજોગોમાં યુરેનિયમ સંવર્ધનને સંપૂર્ણપણે છોડી દેવા માંગતો નથી.
બેકડોર ચેનલો કરાઇ સક્રિય
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે જો કોઈ કરાર ન થાય તો યુદ્ધવિરામ સમાપ્ત થઈ શકે છે. ટ્રમ્પ યુદ્ધ ફરી શરૂ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. દરમિયાન, ઈરાન કહે છે કે યુદ્ધ કોઈ વિકલ્પ નથી. જો અમેરિકા અમારા પ્રસ્તાવિત કરાર પર વિચાર કરે તો સોદો થઈ શકે છે. અમેરિકાએ કતારને કરાર સુધી પહોંચવા માટે બેકડોર ચેનલો દ્વારા સક્રિય કર્યો છે. કતારને સોદાઓમાં દલાલી કરવામાં નિષ્ણાત માનવામાં આવે છે. અમેરિકાએ આ પ્રક્રિયામાં કતારના વડા પ્રધાન અલ-થાનીનો સમાવેશ કર્યો છે.
બંને દેશ વચ્ચે શેનું અંતર ?
1. ઈરાન અમેરિકા પર વિશ્વાસ નથી. ઈરાની સંસદના સ્પીકર એમ.બી. ગાલિબાફ કહે છે કે સોદો કરવો મુશ્કેલ છે કારણ કે તેહરાનને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં વિશ્વાસનો અભાવ છે. ચીનમાં ઇરાનના રાજદૂતે એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે જો કોઈ મહાસત્તા ખાતરી આપે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ભવિષ્યમાં ઇરાન પર હુમલો નહીં કરે, તો તેઓ આગળ વધી શકે છે. એકંદરે, ઇરાન કરાર થાય તે પહેલાં એક મજબૂત ગેરંટી ઇચ્છે છે.
2. ઇરાને તેની યુરેનિયમ સંવર્ધન સુવિધાઓને તોડી પાડવાનો ઇનકાર કર્યો છે. ઇરાની સરકારના પ્રવક્તા કહે છે કે આ કરાર યુએસ શરતો પર આધારિત રહેશે નહીં. ઇરાને યુરેનિયમ સંવર્ધન સમાપ્ત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, પરંતુ તે તેની સુવિધાઓને તોડી પાડશે નહીં. ઇરાન આને સાર્વભૌમત્વ સાથે જોડે છે.
3. અમેરિકાએ તેના પ્રસ્તાવમાં કહ્યું હતું કે ઇરાને 20 વર્ષ માટે પરમાણુ સંવર્ધન મોરેટોરિયમ સ્વીકારવું પડશે. ઇરાને આનો ઇનકાર કર્યો છે. ઇરાન 10 વર્ષ માટે તૈયાર છે. વધુમાં, ઇરાન માંગ કરે છે કે અમેરિકા તેના ઠેકાણાઓ પરના હુમલા માટે તેને ઓછામાં ઓછા $200 બિલિયન વળતર ચૂકવે.
શા માટે સોદો અટક્યો ?
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે, ઇરાનમાં મધ્યમ અને કટ્ટરપંથીઓ બે અલગ અલગ રીતે વ્યવહાર કરી રહ્યા છે. પહેલા કહેવામાં આવ્યું હતું કે, તમને પરમાણુ ધૂળ આપવામાં આવશે, પરંતુ હવે તેઓ કહી રહ્યા છે કે અમે તે આપી શકતા નથી. ટ્રમ્પે કહ્યું કે, હું ફક્ત એટલું જ ઇચ્છું છું કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવાનું બંધ કરે. ભૂતપૂર્વ યુએસ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર જોન બોલ્ટનના મતે, ઈરાનના કટ્ટરપંથીઓ કોઈ કરાર માટે ઉત્સુક નથી.
આ પણ વાંચોઃ Iran યુદ્ધ સંબંધિત ગુપ્ત માહિતી લીક થયા બાદ Donald Trumpએ શરુ કરાવી તપાસ, જાણો શું છે મામલો?