જો અમેરિકા ચાબહાર બંદરની મુક્તિ સમાપ્ત કરે છે. તો ભારતનો અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયા સુધીનો સીધો સંપર્ક જોખમમાં મુકાશે. આનાથી ચીન-પાકિસ્તાનની સંયુક્ત વ્યૂહરચના, CPECને વેગ મળશે અને ભારતને વૈકલ્પિક માર્ગો શોધવાનો પડકાર મળશે.
જહાજોને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની
ચાબહાર બંદર ઈરાનના સિસ્તાન-બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં સ્થિત છે. તે પાકિસ્તાનના ગ્વાદર બંદરથી માત્ર 100 માઇલ દૂર છે. જે ચીન દ્વારા વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. ચાબહાર ઈરાનનું એકમાત્ર બંદર છે જે સીધા ખુલ્લા સમુદ્ર સાથે જોડાયેલું છે. અહીંથી આવતા અને જતા જહાજોને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થવાની જરૂર નથી. આનાથી 100,000 ટન સુધીનો સામન વહન કરતા મોટા જહાજો પણ સરળતાથી ત્યાં પહોંચી શકે છે.
ભૌગોલિક સ્થિતિ મહત્ત્વની
ભારત માટે, આ બંદર ફક્ત નજીકનું વેપારી બિંદુ નથી પણ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ પણ છે. તે મુંબઈથી આશરે 1,400 કિલોમીટર અને ગુજરાતના કંડલા બંદરથી માત્ર 1,000 કિલોમીટર દૂર છે. ભૌગોલિક રીતે, તે ભારતની સ્થાનિક બંદર જેટલી નજીક છે. ભારતે અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયા સુધી પહોંચવા માટે પાકિસ્તાન પર આધાર રાખવાનું ટાળવા માટે ચાબહારનો વિકાસ કર્યો છે. અફઘાન સરહદ ચાબહારથી માત્ર 600 કિલોમીટર દૂર છે, અને ભારતે અહીંથી ઝરંજ સુધી રોડ અને રેલ માર્ગો પણ વિકસાવ્યા છે.
ભારત-યુરોપનું સીધુ જોડાણ
ભારતે ચાબહારને તેના મુખ્ય પ્રોજેક્ટ, INSTCમાં સમાવિષ્ટ કર્યું છે. આ 7200 કિલોમીટરના નેટવર્કમાં દરિયાઈ, રેલ અને રોડ માર્ગોનો સમાવેશ થાય છે. તેનો હેતુ ભારતને યુરોપ સાથે સીધો જોડવાનો છે. INSTC દ્વારા, મુંબઈથી માલ ચાબહાર પહોંચે છે. ત્યાંથી તેને ટ્રેનો અને ટ્રકોમાં લોડ કરવામાં આવે છે અને પછી ઝાહેદાન અને તેહરાન, ઈરાન અને પછી અઝરબૈજાન અને રશિયાના બંદરો પર પરિવહન કરવામાં આવે છે. ત્યાંથી, માલ રેલ દ્વારા મોસ્કો, સેન્ટ પીટર્સબર્ગ અને યુરોપમાં પરિવહન કરી શકાય છે.
