વિશ્વ રાજકારણમાં ફરી એકવાર તણાવ વધી રહ્યો છે. ચીન એ અમેરિકાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો તે ઈરાન પર કોઈપણ પ્રકારનો સૈન્ય હુમલો કરશે, તો ચીન તરત જ પોતાની દુર્લભ ધાતુઓ (Rare Earth Metals)ની નિકાસ બંધ કરી દેશે. ચીનનું કહેવું છે કે આવી કાર્યવાહીથી અમેરિકાનો લશ્કરી ઉદ્યોગ માત્ર 48 કલાકમાં ઠપ્પ થઈ શકે છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ બેઠક
આ ધમકી એવા સમયે આવી છે જ્યારે ઓમાનની મધ્યસ્થી હેઠળ જીનીવામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાવાની છે. ચીન દ્વારા આપવામાં આવેલી ચેતવણીને વૈશ્વિક સ્તરે ગંભીરતાથી લેવામાં આવી રહી છે, કારણ કે દુર્લભ ધાતુઓ આધુનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓનો આધાર છે.
દુર્લભ ધાતુઓ અમેરિકા માટે કેમ અગત્યની છે?
દુર્લભ ધાતુઓનો ઉપયોગ આધુનિક શસ્ત્રો, રડાર સિસ્ટમ, મિસાઈલ માર્ગદર્શન પ્રણાલીઓ અને ફાઇટર જેટ એન્જિનમાં થાય છે. અમેરિકાનું સૌથી અદ્યતન ફાઇટર જેટ F-35 પણ મોટા પ્રમાણમાં દુર્લભ ધાતુઓ પર આધાર રાખે છે. CRS રિપોર્ટ અનુસાર, અમેરિકાના કુલ દુર્લભ ધાતુ ખર્ચમાંથી લગભગ 5 ટકા સીધા લશ્કરી ઉત્પાદન માટે વપરાય છે. વધુમાં, ઇલેક્ટ્રોનિક ચિપ્સ અને અદ્યતન ટેકનોલોજીમાં પણ તેનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે. મહત્વની વાત એ છે કે અમેરિકાના કુલ દુર્લભ ધાતુ આયાતમાં ચીનનો હિસ્સો લગભગ 90 ટકા છે. એટલે કે ચીન જો નિકાસ રોકે, તો અમેરિકાની લશ્કરી તૈયારીઓ પર સીધી અસર પડશે.
ચીન-ઈરાન શસ્ત્ર સોદાની તૈયારી
અહેવાલ મુજબ, ચીન ઈરાનને શસ્ત્રો વેચવાની તૈયારીમાં છે. ઈરાન ચીન પાસેથી સુપરસોનિક એન્ટી-શિપ મિસાઈલ CM-302 ખરીદવા માંગે છે. આ મિસાઈલની રેન્જ લગભગ 290 કિલોમીટર છે અને તે યુએસ બેઝ તેમજ યુદ્ધજહાજોને ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. SIPRI અનુસાર, CM-302 વિશ્વની સૌથી ખતરનાક એન્ટી-શિપ મિસાઈલો પૈકીની એક છે, જે વિમાનવાહક જહાજને પણ ડૂબાડી શકે છે.
ચીન માટે ઈરાન કેમ મહત્વનું છે?
ઈરાન ચીન માટે ઊર્જાનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત છે. અહેવાલો મુજબ, ચીન દરરોજ ઈરાન પાસેથી લગભગ 1.8 મિલિયન બેરલ તેલ ખરીદે છે અને ઈરાનનું લગભગ 80 ટકા તેલ ચીન જાય છે. જો ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધ ફાટી નીકળે, તો તેની સીધી અસર Hormuz Strait પર પડશે. આ માર્ગથી ચીનનો મોટાભાગનો તેલ અને વેપાર પસાર થાય છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી ચીનને ભારે આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે.
વૈશ્વિક રાજકારણમાં નવી ગાંઠ
ચીનની આ ધમકી માત્ર અમેરિકા માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે ચેતવણી સમાન છે. દુર્લભ ધાતુઓ, ઊર્જા અને સૈન્ય શક્તિ—આ ત્રણેય મુદ્દા હવે વૈશ્વિક રાજકારણના કેન્દ્રમાં આવી ગયા છે. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા, ઈરાન અને ચીનના પગલાં વિશ્વની દિશા નક્કી કરશે.
આ પણ વાંચો : Cuba shootout : ક્યુબાના પાણીમાં ગોળીબાર, US બોટ સાથે અથડામણમાં 4નાં મોત