માંગમાં વધારો અને પુરવઠો ઘટવા સાથે, એક વાંદરાની કિંમત 30 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચી હોવાના અહેવાલો છે.
મકાક વાંદરાઓની માંગ વધી
જો કોઈ કહે કે વાંદરાઓ ચીનમાં કરોડો ડોલરનો વ્યવસાય બની ગયા છે, તો તે માનવું મુશ્કેલ હોઈ શકે છે. પરંતુ આ વાસ્તવિકતા છે. ચીનમાં પ્રયોગશાળાઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતા મકાક વાંદરાઓની માંગ એટલી ઝડપથી વધી છે કે કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન તેમની કિંમતો રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, એક સ્વસ્થ, સંશોધન માટે તૈયાર વાંદરો 2,00,000 યુઆન સુધી વેચાઈ રહ્યો છે. આનું સૌથી મોટું કારણ ચીનનો ઝડપથી વિકસતો ફાર્માસ્યુટિકલ અને બાયોટેક ઉદ્યોગ છે.
વાંદરાઓની માંગ કેમ વધી ?
સૌપ્રથમ, તમારે સમજવું જોઈએ કે બજારમાં આ વાંદરાઓની માંગ કેમ વધી છે. કોઈપણ નવી દવા બજારમાં પહોંચે તે પહેલાં ઘણા તબક્કાઓમાંથી પસાર થવું પડે છે. પ્રથમ, પ્રયોગશાળા પરીક્ષણો, પછી પ્રાણીઓ પર પ્રીક્લિનિકલ ટ્રાયલ અને પછી મનુષ્યો પર ક્લિનિકલ ટ્રાયલ થાય છે. સંશોધનમાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતા વાંદરાઓ, રીસસ અને સાયનોમોલગસ મેકાક, માનવીઓ જેવા જ ડીએનએ અને જૈવિક પ્રતિભાવો ધરાવે છે. તેથી, તેનો ઉપયોગ કેન્સર, સ્થૂળતા, ડાયાબિટીસ, ન્યુરોલોજીકલ અને રોગપ્રતિકારક તંત્રની સ્થિતિઓ માટે નવી દવાઓની સલામતી અને અસરકારકતાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે થાય છે.
ચીનમાં ફાર્માસ્યુટિકલ સંશોધન કેમ વધ્યું ?
તાજેતરના વર્ષોમાં, ચીને બાયોટેક ક્ષેત્રમાં ભારે રોકાણ કર્યું છે. અસર હવે સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. 2025 માં, ચીનમાં 5,215 ક્લિનિકલ ડ્રગ ટ્રાયલ નોંધાયા હતા. આ ટ્રાયલ્સમાં આશરે 57.5 ટકા નવી દવાઓનો સમાવેશ થતો હતો. આ આંકડો 2020 કરતા લગભગ બમણો છે. આ ચીનમાં નવી દવાઓ પર સંશોધનમાં ઝડપી વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. વધુમાં, વૈશ્વિક ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ ચીની બાયોટેક કંપનીઓ સાથે લાઇસન્સિંગ અને સંશોધન સોદા કરી રહી છે. ચીન હવે કેન્સર, સ્થૂળતા અને સ્વયંપ્રતિરક્ષા રોગો માટે દવાઓ વિકસાવતા અગ્રણી દેશોમાંનો એક બની ગયો છે.
વાંદરાઓની કિંમત કેમ આસમાને પહોંચી ?
દવા સંશોધનની ગતિ ઝડપી બની હોવાથી વાંદરાઓનો પુરવઠો વધ્યો નથી. પ્રયોગશાળામાં ઉપયોગ માટે યોગ્ય મકાક બનાવવામાં લગભગ ચાર વર્ષ લાગે છે. તેને પહેલા જન્મ, પછી ઉછેર, આરોગ્ય પરીક્ષણ અને ચેપ-મુક્ત પ્રમાણપત્રની જરૂર પડે છે. તેથી, જો માંગ અચાનક વધે તો પુરવઠો તાત્કાલિક વધારી શકાતો નથી. કોવિડ રોગચાળા દરમિયાન, ચીને પ્રયોગશાળા વાંદરાઓની નિકાસ પર પણ અનેક નિયંત્રણો લાદ્યા હતા, જેનાથી સ્થાનિક બજારમાં ઉપલબ્ધતામાં વધુ ઘટાડો થયો હતો.
શું ભવિષ્યમાં વાંદરાઓની જરૂરિયાત ઘટશે?
પ્રાણી પરીક્ષણ ઘટાડવા માટે વિશ્વભરમાં કામ ચાલી રહ્યું છે. પ્રાણીઓ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે કૃત્રિમ બુદ્ધિ, ઓર્ગન-ઓન-ચિપ્સ, 3D સેલ કલ્ચર અને કમ્પ્યુટર મોડેલ જેવી નવી તકનીકો વિકસાવવામાં આવી રહી છે. આ હોવા છતાં, નિષ્ણાતો કહે છે કે હાલમાં ઘણી જટિલ દવાઓ માટે, ખાસ કરીને જૈવિક અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ પર આધારિત દવાઓ માટે, પ્રાઈમેટ્સનો કોઈ સંપૂર્ણ વિકલ્પ નથી. તેથી, આવનારા વર્ષો સુધી લેબ વાંદરાઓની માંગ ઊંચી રહેવાની શક્યતા છે.
આ પણ વાંચોઃ રાષ્ટ્રીય ગીત 'વંદે માતરમ્'નું અપમાન પડશે ભારે, થશે ૩ વર્ષની જેલ, મોદી સરકાર લાવી રહી છે નવો કાયદો