વૈશ્વિક રાજકારણમાં આ સપ્તાહ અત્યંત મહત્વનું સાબિત થવા જઈ રહ્યું છે. એક તરફ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીનની મુલાકાતે છે, તો બીજી તરફ અમેરિકામાં ચીનના કથિત જાસૂસી નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયો છે.
કેલિફોર્નિયાના આર્કેડિયાના મેયર ઈલીન વાંગે ચીન માટે ગેરકાયદેસર એજન્ટ તરીકે કામ કરવાનો દોષી ઠેરવ્યો છે. યુએસ જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટ અનુસાર, તેમણે ત્યારબાદ તેમના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું છે.
જાસૂસી કૌભાંડ અને મેયરનું રાજીનામું
કેલિફોર્નિયાના આર્કેડિયા શહેરના મેયર ઈલીન વાંગે ચીન માટે ગેરકાયદેસર એજન્ટ તરીકે કામ કરવાનો ગુનો કબૂલતા ખળભળાટ મચી ગયો છે. યુએસ જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટના જણાવ્યા અનુસાર, ઈલીન વાંગ અને તેમના પૂર્વ મંગેતર માઇક સન "યુએસ ન્યૂઝ સેન્ટર" નામની વેબસાઇટ દ્વારા ચીન તરફી પ્રચાર ફેલાવતા હતા. આ કેસમાં વાંગને 10 વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે. અમેરિકી અધિકારીઓએ આ ઘટનાને લોકશાહી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો ગણાવ્યો છે.
ટ્રમ્પની ચીન મુલાકાત અને મુખ્ય એજન્ડા
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ 13 થી 15 મે દરમિયાન બેઇજિંગની મુલાકાતે છે. આ મુલાકાતમાં તેમની સાથે એપલ, ટેસ્લા અને બોઇંગ જેવી કંપનીઓના ઉદ્યોગપતિઓનું મોટું પ્રતિનિધિમંડળ પણ જોડાયું છે. આ હાઇ-પ્રોફાઇલ બેઠકમાં નીચે મુજબના મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે:
વેપાર અને ટેરિફ: અમેરિકી વ્યાપાર જગત સપ્લાય ચેઇન અને ટેરિફમાં સ્થિરતા ઈચ્છે છે.
ઈરાન અને વૈશ્વિક સુરક્ષા: ચીન અને ઈરાન વચ્ચે વધતા સહયોગ અંગે અમેરિકા દબાણ લાવી શકે છે.
ટેકનોલોજી અને AI: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના દુરુપયોગ અને સાયબર સુરક્ષા અંગે સંવાદ સ્થાપિત કરવાની યોજના છે.
તાઇવાન મુદ્દો: તાઇવાન અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનની લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓ અંગે અમેરિકા પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરશે.
રાજકીય વિશ્લેષણ
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ મુલાકાતથી કોઈ નાટકીય પરિવર્તન આવવાની શક્યતા ઓછી છે, પરંતુ બંને દેશો સંઘર્ષને વધતો અટકાવવા (Risk Management) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. 2017ની સરખામણીમાં આ વખતે શી જિનપિંગ ટેકનોલોજી અને ગ્રીન એનર્જીમાં ચીનના વધતા વર્ચસ્વને કારણે વધુ મજબૂત સ્થિતિમાં જણાય છે.
આ શિખર સંમેલન એવા સમયે યોજાઈ રહ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે અવિશ્વાસની ખાઈ ઊંડી છે. જાસૂસીના કિસ્સાઓ અને આર્થિક સ્પર્ધા વચ્ચે આ બેઠક માત્ર તણાવ ઓછો કરવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.