શું તમે જાણો છો કે પાકિસ્તાનમાં દિવાળી કેવી રીતે ઉજવવામાં આવે છે? શું ત્યાં પણ ભારતની જેમ ઘરો અને બજારોને શણગારવામાં આવે છે? શું ત્યાં પણ ચારે તરફ રોશની જોવા મળે છે? પાકિસ્તાનમાં રહી ચૂકેલા લોકો પાસેથી જાણીએ કે ત્યાં દિવાળી દરમિયાન કેવો માહોલ હોય છે.
ભારતમાં દિવાળીનો તહેવાર ઘણા દિવસો પહેલાંથી જ શરૂ થઈ જાય છે. બજારોમાં રોનક જોવા મળે છે, ઘરો રોશનીથી ઝગમગી ઊઠે છે અને ચારે તરફ ઉત્સવનો માહોલ હોય છે. પરંતુ પાડોશી દેશ પાકિસ્તાનમાં દિવાળીનું ચિત્ર થોડું અલગ છે. ત્યાં પણ હિન્દુ સમુદાયના લોકો દિવાળી ઉજવે છે, ઘરોમાં પૂજા કરે છે અને દીવા પ્રગટાવે છે. જોકે, ભારતમાં જોવા મળતી જાહેર ઉજવણી અને ઉત્સાહ જેવો માહોલ પાકિસ્તાનના દરેક વિસ્તારમાં જોવા મળતો નથી. તો ચાલો જાણીએ કે પાકિસ્તાનમાં દિવાળી કેવી રીતે ઉજવાય છે.
પાકિસ્તાનમાં દિવાળી ઉજવવાનો માહોલ કેવો હોય છે?
પાકિસ્તાનથી ભારત આવેલા હિન્દુઓએ ત્યાં દિવાળી ઉજવવાના પોતાના અનુભવો શેર કર્યા છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, પાકિસ્તાનમાં દિવાળી તો ઉજવવામાં આવે છે, પરંતુ તેની ઉજવણીનો વ્યાપ ઘણો મર્યાદિત રહે છે. લોકો પોતાના પરિવાર અને સમુદાયના સભ્યો સાથે ભેગા થઈને પૂજા-પાઠ કરે છે અને થોડા દીવા પ્રગટાવીને તહેવારની ઉજવણી કરે છે.
જોકે, ભારતની જેમ બજારોમાં શણગાર, ઘરોમાં રોશની અને જાહેર સ્થળોએ તહેવારનો ઉત્સાહ જોવા મળતો નથી. તેમણે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાનના કેટલાક એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં હિન્દુઓની વસ્તી વધુ છે, ત્યાં દિવાળી ઉજવવામાં ખાસ મુશ્કેલી પડતી નથી. ખાસ કરીને સિંધ પ્રાંતમાં મોટી સંખ્યામાં હિન્દુઓ રહે છે. આવા વિસ્તારોમાં લોકો પ્રમાણમાં સરળતાથી પોતાના તહેવારો ઉજવી શકે છે. પરંતુ સિંધની બહારના કેટલાક વિસ્તારોમાં હિન્દુઓને તહેવાર ઉજવવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં છુપાઈને તહેવાર ઉજવવાની નોબત
પાકિસ્તાનથી આવેલા લોકોના જણાવ્યા મુજબ, ઘણી જગ્યાએ અન્ય ધર્મના કેટલાક લોકો હિન્દુઓના તહેવારોની ઉજવણી સામે વાંધો ઉઠાવે છે. આવી સ્થિતિમાં લોકોને ઘણીવાર મર્યાદિત વિસ્તારમાં અથવા છુપાઈને તહેવાર ઉજવવો પડે છે.
તેમનું કહેવું છે કે હોળી દરમિયાન પણ કેટલાક લોકો હિન્દુઓથી અંતર જાળવે છે. તેઓ રંગ રમવાનું ટાળે છે અને કહે છે કે આવું કરવાથી તેઓ 'નાપાક' થઈ જશે.
આ જ કારણ છે કે પાકિસ્તાનમાં રહેતા ઘણા હિન્દુ પરિવારો માટે દિવાળી માત્ર ખુશીઓનો તહેવાર નથી, પરંતુ પોતાની ધાર્મિક પરંપરાઓ જાળવી રાખવાનો અવસર પણ છે. તેઓ પોતાનાં ઘરો અને સમુદાયના લોકો વચ્ચે પૂજા-પાઠ કરીને આ દિવસને ખાસ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
પાકિસ્તાનના દરેક વિસ્તારમાં સ્થિતિ એકસરખી નથી
જોકે, પાકિસ્તાનમાં દરેક જગ્યાએ સ્થિતિ એકસરખી નથી. હિન્દુઓની વસ્તી વધુ હોય તેવા ઘણા વિસ્તારોમાં દિવાળી ખૂબ જ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. પરંતુ પાકિસ્તાનથી ભારત આવેલા લોકોના અનુભવો જણાવે છે કે ભારતમાં દિવાળી દરમિયાન જોવા મળતી જાહેર ઉજવણી, બજારોની રોનક અને સામૂહિક ઉત્સાહ જેવો માહોલ પાકિસ્તાનના દરેક વિસ્તારમાં જોવા મળતો નથી.
