2025નું વર્ષ સમગ્ર વિશ્વ માટે અત્યંત તોફાની સાબિત થયું. વર્ષ દરમિયાન અનેક દેશોમાં સંઘર્ષો, યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ અને આતંકવાદી ઘટનાઓ જોવા મળી. ઘણી વખત એવું લાગ્યું કે દુનિયા ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. આ સંઘર્ષોએ માત્ર સંબંધિત દેશોને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વૈશ્વિક વ્યવસ્થાને હચમચાવી નાખી.
2025ને ''અશાંત''
જો 2025ને એક શબ્દમાં વર્ણવવો હોય, તો તે શબ્દ “અશાંત” હશે. કારણ કે આ વર્ષે વિશ્વના અલગ-અલગ ખૂણાઓમાં એવા સંઘર્ષો ફાટી નીકળ્યા, જેણે રાજકારણ, અર્થતંત્ર અને વૈશ્વિક સુરક્ષાને સીધી અસર કરી. સરહદી વિવાદો ભડક્યા, જૂના દુશ્મનો ફરી સામસામે આવ્યા અને આતંકવાદ તથા બદલો લેવાની ભાવનાએ પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી.
ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેનો યુદ્ધ
પશ્ચિમ એશિયામાં 2025નો સૌથી ખતરનાક સંઘર્ષ ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે જોવા મળ્યો. બંને દેશો લાંબા સમયથી એકબીજાના વિરોધી રહ્યા છે, પરંતુ આ વર્ષે તણાવ સંપૂર્ણ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિમાં ફેરવાયો. ઇઝરાયલને શંકા હતી કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવી રહ્યું છે, જેના કારણે ઇઝરાયલે ઈરાનના લશ્કરી અને વ્યૂહાત્મક ઠેકાણાઓ પર હુમલા કર્યા. જવાબમાં ઈરાને મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ કર્યા. આ સંઘર્ષના કારણે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું, તેલના ભાવ વધ્યા અને અમેરિકા સહિત અનેક દેશોને તણાવ ઘટાડવા માટે દખલ કરવો પડ્યો. ભલે થોડા દિવસોમાં લડાઈ ઓછી થઈ ગઈ, પરંતુ એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે આ વિસ્તાર હજી પણ અત્યંત નાજુક સ્થિતિમાં છે.
Operation Sindoor
દક્ષિણ એશિયામાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો તણાવ પણ 2025માં ખૂબ ગંભીર બની ગયો. જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા મોટા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે “ઓપરેશન સિંદૂર” હેઠળ કડક કાર્યવાહી કરી. ભારતે આતંકવાદ સામે પોતાની ઝીરો ટોલરન્સ નીતિ ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કરી અને સરહદ પારથી આતંકવાદને મળતા સમર્થન સામે પગલાં લીધા. પાકિસ્તાન તરફથી પણ પ્રતિક્રિયા આવી અને બંને દેશોની સેનાઓ હાઇ એલર્ટ પર આવી ગઈ. 4 દિવસ સુધી ચાલેલા આ તણાવે સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું, કારણ કે બંને દેશો પરમાણુ શક્તિ ધરાવે છે. અંતે આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને વાતચીત દ્વારા પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં આવી, પરંતુ આ ઘટનાએ દક્ષિણ એશિયામાં શાંતિ કેટલી નાજુક છે તે ફરી યાદ અપાવ્યું.
થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચેનો વિવાદ
જ્યારે વિશ્વનું ધ્યાન મોટા દેશોના સંઘર્ષો પર હતું, ત્યારે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા વચ્ચેનો જૂનો સરહદી વિવાદ ફરી હિંસામાં ફેરવાયો. 2025માં બંને દેશોના સૈનિકો સામસામે આવી ગયા, ગોળીબાર અને બોમ્બમારો થયો અને સરહદી વિસ્તારોના હજારો લોકોને પોતાનું ઘર છોડવું પડ્યું. આ સંઘર્ષમાં ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક સ્થળો પણ વિવાદનું કારણ બન્યા. આ ઘટનાએ બતાવ્યું કે નાના લાગતા વિવાદો પણ મોટા સંઘર્ષમાં બદલાઈ શકે છે.
આફ્રિકામાં ગૃહયુદ્ધ અને હિંસા
આફ્રિકામાં 2025 દરમિયાન અનેક દેશોમાં ગૃહયુદ્ધ અને હિંસા ચાલુ રહી. ભલે આ સંઘર્ષોને વૈશ્વિક મીડિયા ઓછું મહત્વ આપે, પરંતુ ત્યાંના લોકો માટે આ રોજિંદી હકીકત છે. સરકારો અને સશસ્ત્ર જૂથો વચ્ચેની લડાઈ, સત્તા માટેના સંઘર્ષ, સંસાધનોની અછત અને વંશીય તણાવને કારણે લાખો લોકો શરણાર્થી બન્યા. ભૂખમરો, રોગચાળો અને અસુરક્ષાએ ખાસ કરીને બાળકો અને સ્ત્રીઓને સૌથી વધુ અસર કરી.
તમામ સંઘર્ષોની અસર સામાન્ય લોકો પર
આ તમામ સંઘર્ષોની સૌથી મોટી અસર સામાન્ય લોકો પર પડી. લાખો પરિવારો વિસ્થાપિત થયા, રોજગાર ગુમાવ્યો અને અનિશ્ચિત ભવિષ્ય સામે ઊભા રહ્યા. સાથે સાથે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ ગંભીર અસર પડી. તેલ, ગેસ અને ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં વધારો થયો, જેના કારણે ગરીબ અને વિકાસશીલ દેશોની અર્થવ્યવસ્થા પર ભારે દબાણ આવ્યું. દેશો વચ્ચેનો વિશ્વાસ ઘટ્યો અને લશ્કરી ખર્ચમાં સતત વધારો થતો ગયો. વર્ષના અંતે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે આપણે 2025માંથી શું શીખવું જોઈએ. નૈતિકતા અને રાજકારણ વચ્ચેનું સંતુલન શોધવું આજે ખૂબ જરૂરી બની ગયું છે. ઇતિહાસમાં સોક્રેટીસથી લઈને કાન્ટ સુધીના વિચારકોએ આ વિષય પર ચર્ચા કરી છે. આજના સમયમાં પ્રશ્ન એ છે કે શું આપણે નૈતિક રાજકારણ ઇચ્છીએ છીએ કે પછી સત્તા માટે નૈતિકતાને બાજુએ મૂકી દેતા રાજકારણને સ્વીકારીએ છીએ.
આ પણ વાંચો : Flashback 2025 : પુરુષોમાં વિરાટ કોહલી ટોપ પર, મહિલાઓમાં કયા ભારતીયએ બનાવ્યા સૌથી વધુ ODI રન
