મધ્ય પૂર્વમાં વધતા લશ્કરી તણાવ અને ખાસ કરીને Strait of Hormuz બંધ થવાની સંભાવનાઓને કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં ચિંતા વધી છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે ભારત સરકારે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે દેશની ઊર્જા સુરક્ષા સંપૂર્ણપણે મજબૂત છે અને ક્રૂડ ઓઇલ, LPG તથા LNGનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.
દેશમાં તેલ અને ગેસનો પૂરતો ભંડાર
સરકારી સૂત્રો અનુસાર, દેશમાં તેલ અને ગેસનો પૂરતો ભંડાર છે અને દરરોજ તેનો સ્ટોક ફરી ભરવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારે જણાવ્યું કે વૈશ્વિક બજારમાં તેલ અને ગેસની કોઈ અછત નથી અને ઘણા દેશો સપ્લાય કરવા માટે તૈયાર છે. ભારત વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાયર્સ સાથે સતત સંપર્કમાં છે જેથી ઊર્જા પુરવઠામાં કોઈ વિક્ષેપ ન આવે.
મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા ઉત્પાદકો સાથે તેલ
ભારત હાલમાં ઘણા મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા ઉત્પાદકો સાથે તેલ અને ગેસ ખરીદી માટે ચર્ચા કરી રહ્યું છે. સાથે જ International Energy Agency અને OPEC સાથે પણ ઊર્જા પરિસ્થિતિ અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. સરકારી માહિતી મુજબ, Australia અને Canadaએ ભારતને ગેસ વેચવાની ઓફર પણ કરી છે. ભારતનો ઉદ્દેશ કોઈ એક ક્ષેત્ર પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે અને તે માટે વૈકલ્પિક સપ્લાયર્સ શોધવાની પ્રક્રિયા ચાલુ છે. તાજેતરમાં ભારતે United Arab Emirates અને United States સાથે નવા ઊર્જા ખરીદી કરારો પણ કર્યા છે. આ કરારોના કારણે આવનારા સમયમાં ભારત માટે ઊર્જા સપ્લાય વધુ સ્થિર અને સુરક્ષિત બનવાની શક્યતા છે.
દરરોજ લગભગ 195 MMSCM
સરકારના જણાવ્યા મુજબ, ભારત દરરોજ લગભગ 195 MMSCM (મિલિયન મેટ્રિક સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક મીટર) ગેસની આયાત કરે છે. તેમાંમાંથી માત્ર લગભગ 60 MMSCM ગેસ Qatarમાંથી આવે છે. આ દર્શાવે છે કે ભારત પહેલેથી જ વિવિધ દેશો પાસેથી ગેસ આયાત કરે છે અને સપ્લાય માટે એક જ દેશ પર આધાર રાખતું નથી.
જહાજ વીમા અંગે પણ ચર્ચા
તે ઉપરાંત, દરિયાઈ માર્ગોથી જોડાયેલા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત United States સાથે જહાજ વીમા અંગે પણ ચર્ચા કરી રહ્યું છે. સરકાર રોજ બે વખત ઊર્જા પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરે છે જેથી કોઈ પણ સંભવિત જોખમનો સમયસર સામનો કરી શકાય.
ભારતની મોટી માત્રામાં તેલ આયાત
તેમ છતાં, બજારમાં ચિંતા યથાવત છે કારણ કે ભારતની મોટી માત્રામાં તેલ આયાત Strait of Hormuz મારફતે થાય છે. વિશ્લેષણ કંપનીઓના ડેટા અનુસાર, જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી દરમિયાન ભારતની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાતનો લગભગ 50 ટકા અને LPG પુરવઠાનો લગભગ 85 ટકા ભાગ આ જળમાર્ગ દ્વારા આવ્યો હતો.
ભારતે Russia પાસેથી થતી આયાતમાં ઘટાડો
તાજેતરના સમયમાં ભારતે Russia પાસેથી થતી આયાતમાં ઘટાડો કર્યો છે અને ફરીથી પરંપરાગત મધ્ય પૂર્વીય સપ્લાયર્સ તરફ વળ્યું છે. આ કારણે હોર્મુઝ માર્ગ પર ભારતની નિર્ભરતા થોડું વધ્યું છે. ડેટા મુજબ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં હોર્મુઝ માર્ગ સાથે જોડાયેલી ભારતની તેલ આયાત લગભગ 2.6 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં તે લગભગ 2 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ હતી. સરકારનું કહેવું છે કે જો વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ વધુ તંગ બનશે તો પણ ભારત પાસે પૂરતા વિકલ્પો છે અને દેશની ઊર્જા સુરક્ષા પર કોઈ મોટો અસર નહીં થાય.
આ પણ વાંચો : CBSE board exam 2026 : મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં CBSEનો મોટો નિર્ણય, ધોરણ 10ની પરીક્ષા રદ, 12ની મુલતવી
