ભારત નાગરિક હેતુઓ માટે પરમાણુ ઊર્જાના ઉત્પાદન માટે ઉઝબેકિસ્તાન પાસેથી યુરેનિયમ ખરીદવાનું વિચારી રહ્યું છે.
સહયોગને મજબૂત બનાવવા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને તેમના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને એક નવા સ્તરે પહોંચાડ્યા છે. પીએમ મોદી અને ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શવકત મિર્ઝીયોયેવ વચ્ચેની વાતચીત બાદ, બંને દેશોએ 11 કરારો અને એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા, અને પાંચ મોટી જાહેરાતો કરી હતી. 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારમાં $5 બિલિયન સુધી પહોંચવાનો ધ્યેય છે. ઊર્જા અને વ્યૂહાત્મક ખનિજોના ક્ષેત્રોમાં લાંબા ગાળાના સહયોગને મજબૂત બનાવવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા.
વ્યવસાયિક વ્યવહારોને વેગ મળવાની અપેક્ષા
ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન યુરેનિયમના પુરવઠા માટે લાંબા ગાળાની વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરવા સંમત થયા છે. ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક ખનિજ જરૂરિયાતો માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા મહત્વપૂર્ણ ખનિજ સંસાધનો અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રના ક્ષેત્રમાં સહયોગ માટે પણ એક કરાર થયો છે. ભારતની ડિજિટલ ચુકવણી સિસ્ટમ, UPI ને ઉઝબેકિસ્તાનની UZQR સિસ્ટમ સાથે જોડવાની દિશામાં પણ એક મોટું પગલું લેવામાં આવ્યું છે. આ અંતર્ગત, ભારતીય UPI એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને ઉઝબેકિસ્તાનમાં વેપારીઓના UZQR કાર્ડ સ્કેન કરીને ચુકવણી કરી શકાય છે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી અને વ્યવસાયિક વ્યવહારોને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.
કરારોના ક્ષેત્રો
બંને દેશો વચ્ચે હસ્તાક્ષર કરાયેલા કરારોમાં 2026-30 માટે સાંસ્કૃતિક વિનિમય કાર્યક્રમ, પ્રવાસન સહયોગ, આયુર્વેદ અને પરંપરાગત દવા, પર્યાવરણ અને આબોહવા પરિવર્તન, ઉચ્ચ શિક્ષણ અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને આર્થિક-નાણાકીય સંવાદ જેવા ક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, નેશનલ આર્કાઇવ્ઝ ઓફ ઇન્ડિયા અને UzArchives વચ્ચે અને સુષ્મા સ્વરાજ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ડિપ્લોમેટિક ટ્રેનિંગ અને ઉઝબેક ડિપ્લોમેટિક એકેડેમી વચ્ચે સહયોગ પર સંમતિ સધાઈ છે.
બૌદ્ધ વારસાના સંરક્ષણ અંગે કરાર
ઉઝબેકિસ્તાનના તેર્મેઝમાં ફયાઝ ટેપા અને કારા ટેપા બૌદ્ધ સ્થળોના સંરક્ષણ અને પુનઃસ્થાપન માટે એક ઉદ્દેશ પત્ર પર સંમતિ સધાઈ. આ કરાર ભારત અને મધ્ય એશિયા વચ્ચેના ઐતિહાસિક અને સભ્યતા સંબંધોને મજબૂત બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે. ભારત અરલ સમુદ્ર ક્ષેત્રમાં વનીકરણ માટે $1 મિલિયનની સહાય પૂરી પાડશે. હિન્દીના અભ્યાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 100 લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી શિષ્યવૃત્તિની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. તાશ્કંદ સ્ટેટ યુનિવર્સિટીમાં ICCR સંસ્કૃત ચેર સ્થાપિત કરવાનો પણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
ભાગીદારી સ્થાપિત કરવા કરાર પર હસ્તાક્ષર
ગુજરાત, ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાનના સમરકંદ પ્રદેશ વચ્ચે ભાગીદારી સ્થાપિત કરવા માટે પણ એક કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આનાથી બંને પ્રદેશો વચ્ચે આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને લોકો-થી-લોકોના સંપર્કોમાં વધારો થશે. એકંદરે, વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું અપગ્રેડ, યુરેનિયમ અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજોમાં સહયોગ અને UPI-UZQR કનેક્ટિવિટી ભારત-ઉઝબેકિસ્તાન સંબંધોના ત્રણ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિમાણો તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
આ પણ વાંચોઃ 'અનામત નાબૂદ કરનાર હજુ પેદા થયો નથી', ચિરાગ-માંઝી વિવાદમાં Tejashwi Yadavનો પ્રહાર