આ હુમલામાં અમેરિકાએ તેના જ દેશના કાયદા તોડ્યા હોવાનું સામે આવ્યુ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા પર હવે સવાલ ઉઠી રહ્યા છે.
કોની મુખ્ય ભૂમિકા ?
અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલા કર્યા છે. અને આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઇને મોતને ઘાટ ઉતાર્યો છે. આ કાર્યવાહી બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સવાલોના વિવાદમાં ફસાયા છે. હવે આ કાનૂની અને બંધારણીય મુદ્દો બન્યો છે. ટીકાકારો કહે છે કે યુદ્ધને યુએસ કોંગ્રેસની મંજૂરી મળી ન હતી કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની પરવાનગી પણ ન હતી. 1970ના દાયકા દરમિયાન, ચર્ચ સમિતિની તપાસમાં બહાર આવ્યું હતું કે શીત યુદ્ધ દરમિયાન સીઆઈએએ ચોક્કસ વિદેશી નેતાઓની હત્યાના કાવતરામાં ભૂમિકા ભજવી હતી.
શું અલી ખામેનેઇની હત્યા આદેશનું ઉલ્લંઘન ?
અલી ખામેનેઇની હત્યાએ આ આદેશનું ઉલ્લંઘન કર્યું હોઈ શકે છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે સીઆઈએ અલી ખામેનેઇની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખી રહી હતી અને ઇઝરાયલને તેમનું સ્થાન જણાવી રહી હતી. ઇઝરાયલે તે માહિતીના આધારે હુમલો કર્યો હતો. જો આ સાચું હોય, તો હુમલામાં મદદ કરવા બદલ અમેરિકાને પણ કાયદેસર રીતે જવાબદાર ઠેરવી શકાય છે. અલી ખામેનેઇ ઈરાનના સશસ્ત્ર દળોના સર્વોચ્ચ કમાન્ડર પણ હતા, જેમ રાષ્ટ્રપતિ અમેરિકામાં સૈન્યના કમાન્ડર-ઇન-ચીફ હોય છે.
આ મામલે ટ્રમ્પનની દલીલ
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટર મુજબ, કોઈપણ દેશ બીજા દેશની ધરતી પર બળનો ઉપયોગ કરી શકતો નથી સિવાય કે તે સ્વ-બચાવમાં હોય અથવા સુરક્ષા પરિષદની પરવાનગીથી હોય. કાનૂની નિષ્ણાત રેબેકા ઇંગબરે જણાવ્યું હતું કે જો મૂળ હુમલો યુએન ચાર્ટરનું ઉલ્લંઘન હોય, તો તેના હેઠળ કરવામાં આવેલી હત્યા પણ ગેરકાયદેસર માનવામાં આવશે. કોઈપણ દેશને ગેરકાયદેસર રીતે યુદ્ધ શરૂ કરવાનો અને પછી તેને યોગ્ય ઠેરવવાનો અધિકાર નથી.
ટ્રમ્પ કયા સંદર્ભમાં સંવેદનશીલ ?
ભૂતપૂર્વ ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મહમૂદ અહમદીનેજાદનું પણ બીજા હુમલામાં મૃત્યુ થયું હતું. તે સમયે તેઓ કોઈ લશ્કરી ભૂમિકામાં નહોતા, જેના કારણે તેમને નિશાન બનાવવાનો કાનૂની આધાર વધુ નબળો પડી ગયો. ટ્રમ્પ પણ યુએસ કાયદા હેઠળ પ્રશ્નોનો સામનો કરી રહ્યા છે. યુએસ બંધારણ મુજબ, કોંગ્રેસ પાસે યુદ્ધ જાહેર કરવાનો અધિકાર છે. જો કે, બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી, ઘણા રાષ્ટ્રપતિઓએ ઔપચારિક ઘોષણા વિના મર્યાદિત લશ્કરી કાર્યવાહી કરી છે.
આ પણ વાંચોઃ એક જ ઝટકામાં દેશને હચમચાવનાર મિસાઈલમાં કઈ ટેકનોલોજીનો કરાયો ઉપયોગ?, જાણો