આ દેશો માને છે કે ઈરાન ડીલ ફક્ત ત્યારે જ સફળ થશે જો અમેરિકા સામેલ ન હોય. અગાઉ, ઈઝરાયલને ઈરાન ડીલમાંથી બાકાત રખાયુ હતું.
અમેરિકાની વિશ્વસનીયતા ઘટી ?
ગલ્ફ દેશો ઈરાન ડીલમાંથી અમેરિકાને બાકાત રાખી શકે છે. ઓમાન, સાઉદી અરેબિયા અને કતાર આ યોજના બનાવી રહ્યા છે. આ ત્રણેય દેશો માને છે કે, યુદ્ધે અમેરિકાની વિશ્વસનીયતા ઘટાડી છે. જેના કારણે ઈરાન ડીલ યોગ્ય રીતે લાગુ કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે. જો કે, કતારમાં પ્રસ્તાવિત યુએસ-ઈરાન બેઠક પછી આ કવાયત શરૂ થઈ શકે છે. આ બેઠક કામચલાઉ સોદાને સંપૂર્ણપણે અમલમાં મૂકવા માટે બોલાવવામાં આવી છે.
સોદા અંગે ગલ્ફ દેશોની યોજનાઓ
1. ખાડી દેશો પર્સિયન ગલ્ફમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જેનાથી તેમનો તેલ વેપાર વધશે. આ માટે, ખાડી દેશો ઈરાનની ટોલ શરતો સ્વીકારવા તૈયાર છે. ખાડી દેશો એક પ્રસ્તાવ પર કામ કરી રહ્યા છે. જેમાં ઈરાનને ટોલના રૂપમાં પૈસા મળશે. હાલમાં, અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ટોલ સ્વીકારી શકતું નથી.
2. ખાડી દેશો અમેરિકાને ઈરાન વિવાદને સ્થાનિક કહીને તેમાંથી બાકાત રાખવા માંગે છે. ખાડી દેશો અમેરિકા માટે સલામત બહાર નીકળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. વાસ્તવમાં, આ સોદો નિષ્ફળ જઈ રહ્યો છે કારણ કે, ઈરાન સ્વીકારવા તૈયાર નથી. અમેરિકા પણ ઈરાન સમક્ષ શરણાગતિ સ્વીકારવા માંગતું નથી.
3. ખાડી દેશો માને છે કે પડોશી તરીકે, તેઓ ઈરાન યુદ્ધમાં વધુ નુકસાન સહન કરી રહ્યા છે. અમેરિકા ઈરાનથી નોંધપાત્ર રીતે દૂર છે. ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે વાટાઘાટો થઈ, જે પ્રાદેશિક સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સૌપ્રથમ હતી. આ પછી, ઓમાન અને કતાર વચ્ચે વાટાઘાટો થઈ. પછી ઈરાને સાઉદી અરેબિયા સાથે વાત કરી. અંતે, કતાર અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે વાટાઘાટો થઈ.
4. અમેરિકાની સંડોવણીને કારણે લેબનોનનો મુદ્દો ગરમ થઈ રહ્યો છે. ઈરાન લેબનોનમાં શાંતિ લાવવા માટે અમેરિકા પર દબાણ કરી રહ્યું છે. બીજી તરફ, ઈઝરાયલ અમેરિકાની માંગણીઓ સ્વીકારી રહ્યું નથી. ગલ્ફ દેશો માને છે કે જો અમેરિકા પીછેહઠ કરે છે, તો લેબનોન મુદ્દો શાંત થઈ જશે.
ઈરાન હોર્મુઝ પર દાવો છોડશે નહી
કરાર હેઠળ, ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવશે નહીં, પરંતુ તે કોઈપણ સંજોગોમાં હોર્મુઝ પર પોતાનો દાવો છોડવા તૈયાર નથી. તાજેતરમાં, આ મુદ્દા પર અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. ભૂતપૂર્વ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ દિમિત્રી મેદવેદેવના મતે, હોર્મુઝ એક નવા યુગનું પરમાણુ શસ્ત્ર છે. તાજેતરના યુદ્ધમાં, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરીને અમેરિકાને ઘૂંટણિયે પાડી દીધું. હોર્મુઝ પર્સિયન ગલ્ફનો પ્રવેશદ્વાર છે. વિશ્વના 20 ટકા તેલ અને ગેસ આ માર્ગ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવે છે. સાઉદી, કતાર, યુએઈ, કુવૈત જેવા દેશો આ માર્ગ દ્વારા ગેસ અને તેલ નિકાસ કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ યુક્રેનિયન ઉદ્યોગપતિને બનાવાયુ નિશાન, શંકાસ્પદ બેગ છોડી ભાગ્યો હુમલાખોર
